Uzasadnienie
Powód R. N. domagał się ustalenia, że jego obowiązek alimentacyjny wobec byłej żony – L. N. ustalony wyrokiem Sądu Okręgowego w Olsztynie z dnia 23 sierpnia 2010 roku w sprawie VIRC 1341/09 wygasł z dniem 4 listopada 2016 roku.
W uzasadnieniu wskazał, że od daty rozwodu stosunki majątkowe stron uległy radykalnej zmianie. Na powodzie spoczął obowiązek prowadzenia gospodarstwa rolnego, ponoszenia związanych z tym kosztów i utrzymania w stanie nie umniejszonym substancji gospodarstwa.
Podał, że strony dokonały ugodą podziału majątku wspólnego i tym samym sytuacja pozwanej stała się bardzo dobra. Na wyłączną własność otrzymała trzy działki, które może uprawiać, sprzedać lub pobierać z nich pożytki.
W jego ocenie pozwana jest osobą zdrową, zdolną do pracy i dlatego obowiązek alimentacyjny wobec niej powinien być zniesiony.
Pozwana L. N. w odpowiedzi na pozew z dnia 13 kwietnia 2018 roku wniosła oddalenie powództwa.
Wskazała, że jej sytuacja jest trudna. Nie pracuje, leczy się na liczne schorzenia. Prawdą jest, że z tytułu podziału majątku otrzymała trzy nieruchomości. Część z nich sprzedała albowiem nie miała za co żyć. Z tych pieniędzy pomogła dzieciom, które na pomoc ojca liczyć nie mogą. W tej chwili utrzymuje się z oszczędności, które wkrótce się skończą / pismo k 46-47/.
Sąd ustalił następujący stan faktyczny
L. N. i R. N. zawarli związek małżeński w dniu 9 września 1989 roku. Z małżeństwa urodziło się dwoje dzieci. A. i K. N.. Są one już dorosłe.
Po zawarciu związku małżeńskiego strony mieszkały w K. i prowadziły wspólne gospodarstwo rolne, darowane im obojgu przez rodziców powoda. L. N. nadto zajmowała się prowadzeniem domu i opiekowała się dziećmi. Powód pracował w Kółku Rolniczym.Z czasem w małżeństwie zaczęło dziać się bardzo źle.
Wyrokiem Sądu Okręgowego w Olsztynie z dnia 23 sierpnia 2010 roku małżeństwo stron zostało rozwiązane z wyłącznej winy powoda. Z powództwem o rozwód wystąpiła pozwana. Powodem rozwiązania małżeństwa był alkoholizm powoda, naganne zachowanie wobec pozwanej i dzieci. Brak dbałości o rodzinę i nie łożenie na jej utrzymanie. Powód wyprzedawał majątek i pieniądze przeznaczał na alkohol. Wielokrotnie w domu interweniowała policja. Od 2008 roku powód wydzielał pozwanej pieniądze na potrzeby rodziny. Często nie starczało na żywność, odzież, podręczniki i przybory do szkoły.
W wyroku orzekającym rozwód, Sąd zobowiązał obie strony do ponoszenia kosztów utrzymania małoletniej wówczas córki A. i ustalił alimenty na kwotę 400 zł miesięcznie.Zasądził również od powoda na rzecz pozwanej alimenty w kwocie po 300 zł miesięcznie.
Apelację od tego wyroku złożył R. N.. Wyrokiem z dnia 8 grudnia 2010 roku, Sąd Apelacyjny w Białymstoku oddalił apelację.
Powód dwukrotnie od czasu rozwodu domagał się ustalenia, że jego obowiązek alimentacyjny wobec byłej żony nie istnieje Wyrokiem z dnia 28 lipca 2011 roku w sprawie III RC 172/11 i 15 kwietnia 2015 roku w sprawie III RC 262/14 powództwa były oddalane.
Po rozwiązaniu małżeństwa, strony zawartą w dniu 28 października 2016 roku ugodą przed Sądem Rejonowym w Mrągowie w sprawie Ns 426/16 dokonały podziału majątku wspólnego. Pozwanej w wyniku podziału majątku sąd przyznał nieruchomość rolną niezabudowana oznaczoną w ewidencji gruntów numerem 91 o powierzchni 2,84 ha położoną w K., nieruchomość rolną niezabudowaną o powierzchni 5,17 ha położoną w K. i nieruchomość o powierzchni 2,30 ha położona w K..
Powód aktualnie nie pracuje, utrzymuje się z gospodarstwa rolnego, w którym pracuje samodzielnie. Gospodarstwo jest nastawione na drób i uprawę zboża. Dochody powoda wystarczają na jego skromne życie i podstawowe opłaty. Podatek od nieruchomości wynosi 200 zł kwartalnie, energia 200 zł co dwa miesiące, gaz butlowy 50 zł. Na opał przeznacza 2000 zł w okresie grzewczym. Powód mieszka z matką emerytką, emerytura wynosi 1200 zł miesięcznie. Prowadzą wspólne gospodarstwo domowe. R. N. jest osobą chorą. Leczy się na kręgosłup i stawy, na lekarstwa wydaje około 150 zł miesięcznie. Nie spłaca rat ani kredytów.Dom w którym mieszka z matką jest bardzo stary i wymaga kapitalnego remontu. Popękane są mury, ściany, wymiany wymagają wszystkie instalacje. Koszt remontu domu to nie mniej niż 100 tysięcy złotych. Otrzymuje dopłaty unijne – 9000 zł rocznie.
Pozwana ma 48 lat, nie ma zawodu wyuczonego. Pracuje sezonowo w hotelu i zarabia 2000 zł netto. Ma możliwość pracować ponad godziny pracy i wtedy zarabia dużo więcej. Sprzedała działki za kwotę łączną około 200 tysięcy złotych. Z części pieniędzy kupiła mieszkanie za 60 tysięcy, wyposażyła je, zapłaciła adwokatowi za podział majątku 15 tysięcy złotych. Zostawiła jedną działkę.
Pozwana płaci za mieszkanie czynsz w wysokości 210 zł, za energię 100 zł i za gaz 19 zł miesięcznie Nie spłaca rat ani pożyczek. Nie wyszła ponownie za maż, nie ma innych dzieci poza małżeńskimi.
Choruje na żołądek. Opłaca składki w Krus, dlatego nie może być zarejestrowana jako osoba bezrobotna. Krus kosztuje ją 400 zł co drugi miesiąc Pracę znalazła sama, bo nie może korzystać z ofert urzędu pracy / dowód akta IIIRC 172/11, RC 262/14, akt SO w Olsztynie VI RC 1341/09, akt Ns 426/16, potwierdzenia wpłaty za czynsz k 47, energię k 48, 51, dowód opłaty za Krus k 49/.
Sąd zważył, co następuje
Powództwo nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z treścią art. 60 § 2 KRO małżonek uznany za wyłącznie winnego rozkładu pożycia małżeńskiego może być obciążony świadczeniami w odpowiednim zakresie na rzecz drugiego małżonką / niewinnego / celem zaspokojenia jego usprawiedliwionych potrzeb, chociażby ten nie znajdował się w niedostatku. Brak niedostatku sam przez się nie przesądza jednakże o uprawnieniu do wsparcia materialnego. Rozstrzygające jest w tym względzie pogorszenie sytuacji materialnej małżonka niewinnego. Dla oceny czy przesłanka istotnego pogorszenia sytuacji materialnej małżonka występuje, przeprowadzić należy porównanie każdorazowej sytuacji materialnej małżonka niewinnego z tym położeniem jakie istniałoby, gdyby rozwód nie został w ogóle orzeczony i gdyby małżonkowie kontynuowali pożycie / tak stanowi Uchwała Sądu Najwyższego z dnia 16 grudnia 1987 roku, (...) OSNCP 1988/4/42 /.
Ponadto ujawnienie się skutków określonych w art. 60 & 2 kro, w szczególności związanych z istotnym pogorszeniem sytuacji majątkowej uprawnionego małżonka musi być spowodowane rozwodem, a nie innymi przyczynami / wyrok Sądu Najwyższego z dnia 15 lipca 1999 roku (...), nie publikowany /.
Powyższe uregulowanie nie daje małżonkowi niewinnemu prawa do równej stopy życiowej z małżonkiem ewentualnie zobowiązanym, jednakże stanowi element, który przy określeniu usprawiedliwionych potrzeb małżonka niewinnego trzeba brać tez pod uwagę.
Co do zasady świadczenia alimentacyjne między rozwiedzionymi małżonkami stanowią kontynuację powstałego przez zawarcie małżeństwa obowiązku wzajemnej pomocy w zakresie utrzymania, istnieją one nie z powodu rozwodu, lecz mimo rozwodu, który nie stwarza nowego obowiązku alimentacyjnego lecz powoduje zmodyfikowanie obowiązku istniejącego w czasie trwania małżeństwa.
W ocenie Sądu sytuacja pozwanej poprawiła się o tyle, że ma własne mieszkanie. Nie musi mieszkać u rodziny, w wynajmowanych pokojach. Po podziale majątku otrzymała to co się jej słusznie należało więc nie można mówić, że się wzbogaciła. Pracuje tak jak pracowała przy ustalaniu ostatniego zakresu obowiązku alimentacyjnego. Stara się zabezpieczyć swoje życie pod względem finansowym na okres zimowy kiedy to pracy być może nie będzie miała. Jej sytuacja jest nadal trudna i na pewno pod względem finansowym o wiele gorsza aniżeli było to w małżeństwie.
Powód ma gospodarstwo rolne i gdyby dołożył starań to mogłoby przynosić o wiele większe dochody. Choroby, które niego występują nie są na tyle poważne by uniemożliwiały mu całkowicie pracę w swoim gospodarstwie czy tez szukania chociażby prac dorywczych u innych gospodarzy
Podane okoliczności wskazują, że sytuacja pozwanej w związku z orzeczeniem rozwodu z winy powoda oczywistym jest, że się pogorszyła. Pozwana nie jest w stanie niedostatku tylko dzięki swojej zaradności i pracowitości. Ustabilizowała swoją sytuację życiową i mieszkaniową, ale alimenty powinna od byłego męża otrzymywać nadal. Podział majątku w żaden sposób nie ma znaczenia dla sprawy o alimenty. Nie dostała od powoda niczego co jej się prawnie należało.
Mając na uwadze powyższe powództwo na podstawie art. 60 & 2 kro w związku z art. 138 kro zostało oddalone.