Uzasadnienie
wyroku z dnia 8 czerwca 2017r.
W dniu 17 stycznia 2017. E. G. działająca imieniem małoletniego powódki A. G. złożyła pozew o podwyższenie alimentów od pozwanego ojca dziecka T. G. (1) z kwoty po 350 zł na kwotę po 500 zł miesięcznie. Na uzasadnienie pozwu E. G. podniosła, że ostatnie alimenty były ustalone w 2015 roku.Od tego czasu wzrosły potrzeby małoletniego dziecka, które jest w wieku szkolnym. E. G. ostatnio utraciła pracę, nie ma dochodów i ciężko jest je utrzymać dziecko z dotychczasowej kwoty alimentów.Jej zdaniem pozwany czasami dorabia w warsztacie samochodowym brata G. G. w B..
Pozwany T. G. (1) na rozprawie wniósł o oddalenie powództwa w całości z uwagi na trudną sytuację materialną. Wskazał, że choruje na schizofrenię, utrzymuje się z renty w kwocie 600 zl miesięcznie. Z uwagi na stan zdrowia nie może podjąć żadnej pracy. Po opłaceniu alimentów na życie pozostaje mu kwota 250 zł miesięcznie. Ponadto stan zdrowia T. G. (1) pogorszył się na tyle, że przebywa on w szpitalu (...) w O. na Oddziale Psychiatrycznym.
W dniu 22 lutego 2017r. T. G. (1) w odpowiedzi na pozew złożył pozew o obniżenie alimentów na córkę A. G..Na rozprawie w dniu 13 marca 2017r. sprecyzował,że żąda obniżenia alimentów na córkę do kwoty 100 zł miesięcznie. Stwierdził, że praktycznie utrzymuje go matka T. G. (2) ze swojej emerytury, nie dorabia dorywczo, gdyż od 21 lutego 2017r. przebywa w szpitalu, a przewidywany termin pobytu w szpitalu to 10 tygodni.
E. G. jako przedstawiciel ustawowy małoletniej A. G. wniosła o oddalenie powództwa o obniżenie alimentów.Podała, też, że z uwagi na trudne warunki bytowe – dziecko na jej wniosek zostało umieszczone w placówce opiekuńczo-wychowawczej w O. od 15 stycznia 2017r. Od tej pory tylko ona odwiedza dziecko, kupuje mu ubranie, słodycze, daje kieszonkowe, ojciec zupełnie nie interesuje się dzieckiem.
Rodzice dzieci wnieśli o ustanowienie dla nich adwokata z urzędu, wnioski ich zostały uwzględnione.
T. G. (1) wniósł o zwolnienie go od kosztów sądowych z uwagi na trudną sytuację materialną.
Sąd ustalił następujący stan faktyczny
Rodzice dziecka tj. E. G. i T. G. (1) zawarli związek małżeński 1.08.1998r. Z małżeństwa pochodzi jedno dziecko, A. G., ur. (...) Po ślubie zamieszkali w domu jednorodzinnym rodziców pozwanego w O..Dom ten obecnie jest współwłasnością T. G. (2) i T. G. (1). Z uwagi na zaostrzenie się objawów choroby psychicznej pozwanego w postaci zamykania się w sobie, obojętności, bezsenności - zdarza się, że T. G. (1) przebywa na oddziale psychiatrycznym szpitala. Jak zeznały strony rodzice dziecka od 2013 roku żyją w separacji faktycznej. Matka zajmuje z córką dwa pokoje, a mąż z matką T. G. (2) nocuje w kuchni.
Wyrokiem z dnia 20 kwietnia 2015 r. Sąd Rejonowy w Olkuszu w sprawie o sygn. akt III RC 348/14 zasądził od T. G. (1) na rzecz małol. A. G. alimenty w wysokości po 350 zł miesięcznie.
(dowód: akta sprawy III RC 348/14)
Do tej pory to T. G. (2) opłacała wszystkie media w domu tj. energię elektryczną, gaz i wodę oraz podatek. T. G. (2) utrzymuje się z emerytury w wysokości 1.300 zł. T. G. (1) otrzymywał rentę inwalidzką w 2015r. wysokości 580 zł, ma on ustalony umiarkowany stopień niepełnosprawności z możliwością zatrudnienia w warunkach pracy chronionej. W 2015r. pozwany opłacał tylko wywóz śmieci 21 zł miesięcznie i opłacał licznik energetyczny na tzw. siłę – w kwocie 11 zł miesięcznie. W 2015r. E. G. była początkowo osobą bezrobotna po ogłoszeniu upadłości przez (...) S.A. w O., potem podjęła staż otrzymując zasiłek stażowy w wysokości 600 zł.Od czterech lat pozostaje E. G. w konflikcie z mężem i teściową, gdyż za okres zimowy 2013-2014 r. przyszło wyrównane do zapłaty za ogrzewanie domu gazem ponad 3.000 zł i do tej pory nikt tego rachunku nie zapłacił, wobec tego dopływ gazu do domu jest odcięty. Pod koniec 2016 roku w domu została odcięta dostawa energii elektrycznej, a w tym samym czasie w okresie zimowym zamarzła woda. Matka ogrzewała pomieszczenia kominkiem, T. G. (1) ogrzewał swoje pomieszczenia piecem węglowym, również piec centralnego ogrzewania się zepsuł.
W dniu 15.01.2017r. E. G. umieściła małoletnią A. G. w placówce opiekuńczo-wychowawczej w O. z uwagi na bardzo trudne warunki socjalno-bytowe, brak mediów w domu i konflikt z mężem i utratę pracy. Już pod koniec 2016r. szkoła zawiadomiła sąd o bardzo trudnej sytuacji domowej A. G., zostało wszczęte postępowanie opiekuńcze – sprawa toczyła się pod sygn. akt III Nsm 723/16. Postanowieniem końcowym z dnia 20.04.2017r. wydanym w sprawie o sygn. akt III Nsm 723/16 sąd ograniczył władzę rodzicielską obojgu rodzicom i umieścił małol. A. G. w placówce socjalizacyjnej, gdzie powódka przebywa do dnia zamknięcia rozprawy.
(dowód: akta sprawy I. N. 723/16)
Obecnie małoletnia A. G. jest uczennicą I klasy Liceum Ogólnokształcącego o profilu mundurowym przy Zakładzie (...) w K., Oddział w O.. Opłata za czesne w szkole wynosi 140 zł,do momentu mieszczenia dziecka w placówce opłacała je matka. Podobnie matka zakupiła mundur do szkoły, podręczniki, wyjazdy na zgrupowania, kupowała odzież i obuwie.Od lutego 2017r. opłatę za czesne ponosi placówka socjalizacyjna. Rodzice nie ponoszą opłat za pobyt córki w placówce z uwagi na niskie dochody. Powódka ma zapewniony nocleg i wyżywienie. Ubranie zapewnia jej matka, tak samo opłaca składki na obozy oraz kursy dodatkowe, kupuje owoce i witaminy. Matka bardzo często odwiedza córkę w placówce, ojciec nie był w ogóle na odwiedzinach u córki. E. G. w okresie od września do listopada 2016r. pracowała w firmie (...) w W., została jednak zwolniona w trybie natychmiastowym gdy nie przyniosła zwolnienia lekarskiego i nie stawiła się do pracy.
Następnie zarejestrowała się jako bezrobotna, bez prawa do zasiłku. E. G. zwracała się w tym czasie o pomoc do Ośrodka Pomocy społecznej w O., otrzymywała zasiłki celowe w kwotach od 180 zł do 500 zł miesięcznie. Od 7 kwietnia 2017r. E. G. zatrudniła się w Agencji Pracy (...), wykonując pracę w firmie (...) w B., ale po czterech tygodniach zrezygnowała z pracy gdy pracodawca nie wypłacił obiecanej premii.Obecnie E. G. został skierowana na kurs obsługi kasy fiskalnej z urzędu pracy, a potem ma uzyskać skierowanie na staż.Jak zeznała dorabia sobie dorywczo, myje okna, sprząta po domach, ostatnio pomalowała ogrodzenie sąsiadowi. Po umieszczeniu dziecka w placówce E. G. nie otrzymuje świadczeń w postaci zasiłku rodzinnego i pomocy ze strony Państwa tzw. 500+.
(dowód: informacja z (...) O., k.54, świadectwo pracy z Agencji Pracy (...), k. 64,zaświadczenie z PUP O., k. 22)
Pozwany otrzymuje obecnie rentę inwalidzką w kwocie 606 zł miesięcznie, od 20 lat leczy się na schizofrenie.Podczas trwania postępowania przebywał w szpitalu na Oddziale Psychiatrycznym od lutego do kwietnia 2017r., wychodził na przepustki na terminy rozpraw.
Obydwaj bracia pozwanego Ł. G. i G. G. posiadają swoje warsztaty samochodowe w B..Pozwany w 2016r. przyjeżdżał do brata G. G., rąbał drewno na opał, czasami też pomagał przy pracach fizycznych w warsztacie. Jak zeznał pozwany bracia za tą pomoc nic mu nie płacą,lub dają jakieś grosze. Jak zeznał pozwany nie pracuje on nigdzie dorywczo, bo pracodawcy nie chcą zatrudniać osób z chorobą psychiczną, ponadto z uwagi na złe samopoczucie, zażywanie leków psychotropowych nie jest on w stanie pracować. Jak zeznała E. G. jej zdaniem pozwany wykonuje wiele prac przy naprawach samochodów w warsztatach samochodowych braci, bracia go jednak wykorzystują i nic mu płacą albo jakieś niewielkie pieniądze. Zdaniem E. G. pozwany mógłby dorabiać, np. załatwiła mu pracę w firmie (...), to nie chciał pracować, proponowała roznoszenie ulotek, też się nie zgodził.Jak twierdzi pozwany T. G. (1) na leki wydaje 25 zł miesięcznie. T. G. (1) obecnie nie uczęszcza na zajęcia do Środowiskowego (...) Samopomocy w O. dla osób z zaburzeniami psychicznymi, korzysta z pomocy Caritas, chodzi na gorące posiłki i dostaje odzież.
(dowód: zaświadczenie z ZUS, k. 10, zaświadczenie z (...) w O., k.53)
Strony zgodnie przyznały, że ojciec dziecka przekazuje matce zasądzone wcześniej alimenty w kwocie 350 zł.
Jak zeznał T. G. (1) nie stać go na płacenie wyższych alimentów na dziecko niż po 100 zł miesięcznie. Sąd nie dał wiary zeznaniom pozwanego i zeznaniom świadka T. G. (2) w tej części w której twierdzą, że z powodu choroby nie może pozwany sobie dorabiać, natomiast z powodu uiszczania opłat za media i zakupu leków nie stać go na płacenie alimentów więcej niż 100 zł.Sąd nie dał wiary zeznaniom świadka G. G. w których twierdził, że T. G. (1) sprzątał u niego tylko po kilka dni w miesiącu lipcu i sierpniu 2016r.W pozostałej części Sąd dał wiarę zeznaniom pozwanego i świadka T. G. (2) oraz G. G.. Sąd w pełni dał wiarę zeznaniom matki powódki E. G..
(dowód. zeznania świadka T. G. (2),k. 43-44, G. G., k.44-45, zeznania stron, k.69-71)
Sąd zważył co następuje
Zgodnie z treścią art 133 § 1 k.r. i op. rodzice są zobowiązani do świadczeń alimentacyjnych względem dziecka, które nie jest jeszcze w stanie utrzymać się samodzielnie, chyba, że dochody z majątku dziecka wystarczają na pokrycie kosztów jego utrzymania i wychowania.Bez wątpienia w niniejszej sprawie małoletnia A. G. nie ma dochodów ze swojego majątku.
Zakres świadczeń alimentacyjnych zależy od usprawiedliwionych potrzeb uprawnionego oraz od zarobkowych i majątkowych możliwości zobowiązanego (art. 135 §1 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego). Pamiętać jednak należy, iż obowiązek alimentacyjny nie ogranicza się do sfery finansowej. Art. 135 §2 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego w sposób jasny wskazuje, że wykonywanie obowiązku alimentacyjnego względem dziecka, które nie jest jeszcze w stanie utrzymać się samodzielnie może polegać także na osobistych staraniach o utrzymanie i wychowanie.
W myśl art. 138 kr. i op. w razie zmiany stosunków można żądać zmiany orzeczenia lub umowy dotyczącej obowiązku alimentacyjnego, zarówno podwyższenia jak i obniżenia kwoty alimentów.
Nastąpiła zmiana okoliczności od ostatnio ustalonych alimentów po obu stronach, ale zdaniem sądu zmiana ta nie skutkuje koniecznością podwyższenia bądź obniżenia alimentów.
Małoletnia A. G. przebywa w placówce socjalizacyjnej, jest na utrzymaniu tej placówki w przeważającej mierze. Matka kupuje je ubrania, obuwie, daje składki klasowe, kupuje owoce i witaminy. Ale matka nie płaci już czesnego za córkę, obydwoje rodzice są zwolnieni z opłaty za pobyt dziecka w placówce socjalizacyjnej. Matka wprawdzie jest osobą bezrobotną, ale utrzymuje się z prac dorywczych, od czasu do czasu podejmuje stałą pracę. Ojciec dziecka przekazuje alimenty w kwocie 350 zł i te pieniądze matka powinna przeznaczać na utrzymanie córki. T. G. (1) otrzymał niewielką podwyżkę renty, ale prowadzi wspólne gospodarstwo z matką. Podczas dwumiesięcznego pobytu w szpitalu nie wydawał pieniędzy na swoje utrzymanie. Po wyjściu ze szpitala, gdy stan jego zdrowia ulega poprawie, może ponownie podjąć prace dorywcze u swojego brata. Toteż zdaniem sądu jest on w stanie nadal płacić alimenty w kwocie 350 zł miesięcznie.
Mając na uwadze powyższe okoliczności sąd oddalił powództwo małol. A. G. o podwyższenie alimentów i również oddalił powództwo T. G. (1) o obniżenie alimentów.
Strona dochodząca roszczeń alimentacyjnych zwolniona jest z mocy ustawy od ponoszenia kosztów sądowych w myśl art.96 ust.1 pkt 2 ustawy z dnia 28 lipca 2005r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych.
Sąd odstąpił od obciążania kosztami postępowania T. G. (1) z uwagi na niskie dochody.
Z uwagi na to, że strony były reprezentowane przez pełnomocników ustanowionych z urzędu – sąd przyznał ze Skarbu Państwa wynagrodzenie adwokatowi P. S. i adwokatowi D. M. w kwotach po 73,80 zł w tym podatek VAT na podstawie § 10 ust 1 pkt 9 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 18.10.2016r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu.
27.06.2017r. SSR Gabriela Krawczyk