Uzasadnienie
wyroku z dnia 7.08.2017r.
Pozwem złożonym w dniu 21 marca 2017r. przedstawiciel ustawowy małoletniego dziecka A. T. (1) tj., matka E. T. wniosła o zasadzenie alimentów od dziadków ojczystych dziecka J. T. i A. T. (2) w wysokości po 300 zł miesięcznie od każdego pozwanego na przyszłość, łącznie 600 zł miesięcznie. W pozwie E. T. zażądała również zasądzenia niezaspokojonych roszczeń małoletniego powoda za okres od grudnia 2009 r. do dnia złożenia pozwu w wysokości po 300 zł miesięcznie od każdego z pozwanych, łącznie po 600 zł miesięcznie.
W piśmie złożonym w dniu 30 maja 2017r.oraz na rozprawie w dniu 7.08.2017r. E. T. sprecyzowała, iż żąda tytułem niezaspokojonych roszczeń kwoty:
- - w 2009r. za grudzień – 200 zł
- - w 2010 r. za okres styczeń –grudzień po 100 zł od każdego pozwanego miesięcznie łącznie 2.400 zł;
- - w 2011 r. za okres styczeń –grudzień po 100 zł od każdego pozwanego miesięcznie łącznie 2.400 zł;
- - w 2012 r. za okres styczeń –grudzień po 100 zł od każdego pozwanego miesięcznie łącznie 2.400 zł;
- - w 2013 r. za okres styczeń –grudzień po 100 zł od każdego pozwanego miesięcznie łącznie 2.40 zł;
- - w 2014 r. za okres styczeń –grudzień po 100 zł od każdego pozwanego miesięcznie łącznie 2.400 zł;
- - w 2015 r. za okres styczeń –grudzień po 100 zł miesięcznie od każdego pozwanego łącznie 2.400 zł;
- - w 2016 r. za okres styczeń –grudzień po 100 zł miesięcznie od każdego pozwanego łącznie 2.400 zł
- - w 2017 r. za okres styczeń –maj po 100 zł miesięcznie od każdego pozwanego,łącznie 1.000 zł.
W uzasadnieniu pozwu E. T. wskazała że ojciec dziecka N. T., który ma ustalone alimenty po 600 zł miesięcznie uporczywie uchyla się od ich płacenia, egzekucja jest bezskuteczna. Fundusz alimentacyjny wypłaca na dziecko tylko 500 zł miesięcznie, a zatem brakująca kwota to 100 zł miesięcznie od czasu ustalenia tych alimentów od ojca w 2009r. Matka dziecka pracuje w niepełnym wymiarze czasu pracy, ale jest po urazie kolana i przebywa na zwolnieniu lekarskim.Od 1 lipca 2017r. ma zamiar zrezygnować z pracy. E. T., zajmuje się osobiście wychowaniem i utrzymaniem syna, Pozwani dziadkowie ojczyści nie znają wnuka A. T. (1), nie interesują się wnukiem, nic mu nie kupują. Na ostatniej rozprawie E. T. sprecyzowała, że żąda po 300 zł od każdego z pozwanych na przyszłość i wnosi o zasądzenie tych kwot od 1.10.2017r., a wcześniej żąda po 100 zł miesięcznie od każdego z pozwanych.
W odpowiedzi na pozew pozwani A. T. (2) i J. T. wnieśli o oddalenie powództwa w całości. W pierwszej kolejności ich zdaniem zobowiązanymi do alimentacji dziecka, które nie jest w stanie się samodzielnie utrzymać – są jego rodzice. Obowiązek alimentacyjny bliższego krewnego wyprzedza bowiem obowiązek alimentacyjny dalszych krewnych.W pierwszej kolejności matka powinna wypełnić swój obowiązek alimentacyjny skoro ojciec nie łoży na utrzymanie dziecka. Obowiązek alimentacyjny dziadków ma charakter subsydiarny, powinni oni przyczyniać się do tego obowiązku w takim zakresie, w jakim nie są w stanie tego zrobić osoby najbliższe. W dalszym piśmie złożonym w dniu 27.07.2017r. pozwani podnieśli, że dziadkowie mogą być zobowiązani do alimentacji tylko w przypadku gdy dziecko znajduje się w niedostatku, a tego matka dziecka nie wykazała.Co do żądań alimentów zaległych za okres od 2009r. również pozwani wnieśli o oddalenie powództwa.Ich zdaniem wytoczenie takiego powództwa jest uzasadnione, jeżeli pozostają niezaspokojone potrzeby lub zobowiązania zaciągnięte przez uprawnionego do alimentów.
Pozwani utrzymują się ze świadczeń emerytalno-rentowych, maja wiele schorzeń i znaczne wydatki na leki.Pozwani zaproponowali na ostatniej rozprawie, iż chcą kontaktować się z wnukiem, mogą zabrać go do siebie w dni wolne od nauki i na wakacje, pokryć w tym czasie jego koszty utrzymania i leczenia, dać mu kieszonkowe oraz pokryć koszt wycieczek szkolnych.
Pełnomocnik pozwanych wniósł o zwrot kosztów postępowania.
Sąd ustalił następujący stan faktyczny sprawy:
Małoletni powód A. T. (1), ur. (...) to syn pochodzący z małżeństwa E. T. i N. T.. Ugodą zawartą przed Sądem Rejonowym w Olkuszu z dnia 16.11.2009r. w sprawie o sygn. akt III RC 452/09 zostały ustalone alimenty od ojca N. T. na rzecz małol. A. T. (1) w wysokości po 600 zł miesięcznie. Bezspornym jest, że N. T. nigdy nie płacił tych alimentów, alimenty wypłacał powodowi fundusz alimentacyjny, ale w niższej wysokości 500 zł. Zaległości alimentacyjne N. T. jak wynika z zaświadczenia Komornika przy SR w Olkuszu wynoszą ponad 10.000 zł, egzekucja tych alimentów jest bezskuteczna.
(dowód: akta sprawy SR w Olkuszu sygn. akt III RC 452/09, zaświadczenie o bezskuteczności egzekucji, k.17, 3,5).
Rodzice powoda rozwiedli się w 2010r., rozwód orzeczono w wyroku Sądu Okręgowego w Krakowie sygn. akt XI C 4093/09, alimenty w wyroku rozwodowym zostały utrzymane na poziomie 600 zł.
A. T. (2) i J. T. to rodzice N. T..Jak zeznali oni -nie wiedzą gdzie syn obecnie przebywa, dlaczego nie płaci alimentów. W przeszłości N. T. był poszukiwany przez policję. Nie utrzymywali oni do tej pory kontaktu z wnukiem A. T. (1) ani jego matką. J. T. po rozwodzie związała się z nowym z mężczyzną, z którym zamieszkała w Ł. wraz z dzieckiem. Pod koniec 2016r. E. T. przeprowadziła się z synem do B.,gdzie mieszka do chwili obecnej. Od września 2016r. zatrudniła się w firmie (...) w B. na stanowisku montera w wymiarze ¾ etatu z wynagrodzeniem od 900zł do 1.200 zł netto.W lutym 2017r. E. T. doznała kontuzji kolana na nartach i od tej pory przebywała na zwolnieniu lekarskim. W związku z uszkodzeniem nogi jak twierdzi nie może pracować na dotychczasowym stanowisku, wypowiedziała umowę o pracę, która rozwiązała się z dniem 1.07.2017r. Od tej pory E. T. jest osoba bezrobotną, nie przysługuje jej zasiłek dla bezrobotnych, gdyż nie przepracowała w ostatnim okresie czasu pełnego roku.
W zaświadczeniu wydanym przez firmę jest błąd drukarski gdyż wskazano, że pracuje ona od 2006r., podczas gdy podjęła zatrudnienie od 12.09.2016r.(k.66). Jak zeznała matka powoda -zamieszkuje obecnie z partnerem P. K., który pracuje i zarabia 2.000 zł, ale jest zobowiązany do płacenia alimentów na córkę z małżeństwa w kwocie 700 zł. (dowód: zaświadczenie o zatrudnieniu, k. 66,)
Małoletni powód A. T. (1) ma lat 11 i uczęszcza do szkoły podstawowej.Jego koszt utrzymania matka określiła na kwotę 900 zł miesięcznie, na która składa się wyżywienie około 400-500 zł, ubranie 200 zł, środki kosmetyczne 50 zł. Wydatki szkolne są zróżnicowane, obecnie szkoła wypożycza podręczniki szkolne, ale trzeba dokupić książkę z religii, ćwiczenia językowe, matka ponosi też koszty ubezpieczenia, składki na radę rodziców, wydatki związane z wycieczkami szkolnymi. Dodatkowo syn uczęszcza na zajęcia do klubu (...), razem z młodzieżą chodzą na wycieczki, koszt takich wycieczek to około 60 zł, uczęszcza też na zajęcia piłki nożnej, gdzie składka wynosi 60 zł miesięcznie. Powód jest dyslektykiem, nie uczęszcza na korepetycje, bo nie stać na to jego matki. Zdaniem E. T. koszt utrzymania syna pozostaje niezmieniony od 2009r. W 2017r. powód pojechał na kolonię nad morze za które matka zapłaciła 1.400 zł, ale jak twierdzi odkładała tą kwotę cały rok.
Koszt utrzymania E. T. zgodnie z jej zeznaniami to kwota 600-700 zł. Dodatkowo dokłada się ona do wydatków za media w lokalu w B.. Jak zeznała E. T. nie zaciągnęła ona żadnych pożyczek ani kredytów na utrzymanie syna A. T. (1). Spłacała jedynie kredyt do kwietnia 2017r. w kwocie 5.000 zł, który zaciągnął na jej nazwisko N. T.. E. T. nie ma innych dzieci na utrzymaniu, oprócz powoda. A. T. (1) spędza też część wakacji u babci macierzystej B. P. w O.. Jak zeznała B. P., nie ma dochodów gdyż nie pracuje, utrzymuje ją obecny mąż, nie pomaga ona finansowo córce E. T..
(dowód: zeznania B. P., k.36-37)
Bezspornym jest, że powód i jego matka nie kontaktują się z pozwanymi od daty rozstania się rodziców powoda, dziadkowie praktycznie nie znają wnuka, nie wysyłają mu żadnych prezentów.
Pozwani mieszkają w domu jednorodzinnym w miejscowości B. wraz z jednym ze synów M. T.. A. T. (2) otrzymuje emeryturę w wysokości 2.347 zł, a J. T. świadczenie przedemerytalne w wysokości 886 zł miesięcznie. Ponoszą oni wydatki w postaci: energia elektryczna 121 zł, wywóz śmieci 23 zł miesięcznie, ubezpieczenie na życie 108 zł miesięcznie, opłata za telefon komórkowy i stacjonarny 210 zł miesięcznie, zakup lekarstw dla dwojga około 300 zł miesięcznie, gaz 166 zł, woda i ścieki 183 zł co dwa miesiące, podatek od nieruchomości około 200 zł rocznie,zakup opału to węgiel -1520 zł rocznie, drewno 300 zł rocznie, ubezpieczenie samochodu i przyczepki -1590 zł rocznie. Posiadają oni samochód marki K. (...) oraz przyczepkę samochodową.Pozwani zaciągnęli w czerwcu 2017r. pożyczkę w (...) na kwotę 2.000 zł na zakup węgla na zimę, rata pożyczki wynosi 267 zł. A. T. (2) leczy się w związku z cukrzycą i astmą, a J. T. ma stwierdzone nadciśnienie tętnicze i hipercholesterolemię, obydwoje też mają problemy z kręgosłupem i podjęli leczenie w związku z zaburzeniami adaptacyjnymi związanymi z sytuacją rodzinną. Syn pozwanych M. T. pracuje, opłaca telefon stacjonarny i internet i sam się utrzymuje.
(dowód: faktury za media k.79-93,96-100, ubezpieczenie samochodu i przyczepki, k. 92-93, 126, zaświadczenia ostanie zdrowia pozwanych, k,113, 118,119,121,)
Sąd dał w pełni zeznaniom świadka B. P.. Sąd nie dał wiary zeznaniom A. T. (2) i J. T. w części w której twierdzą, że maja trudną sytuację materialną i nie są w stanie łożyć na utrzymanie wnuka kwoty po 100 zł. Sąd nie dał wiary zeznaniom E. T. w części w, której twierdzi, że pozostały niezaspokojone potrzeby powoda począwszy od 2009 r. do maja 2017r.
(dowód: zeznania stron, k.128-129)
Sąd zważył, co następuje
Zauważyć należy, że zgodnie z art. 128 kro obowiązek alimentacyjny obciąża krewnych w linii prostej oraz rodzeństwo, przy czym zgodnie z art. 129 § 1 kro obowiązek ten obciąża zstępnych przed wstępnymi, a wstępnych przed rodzeństwem. Obowiązek alimentacyjny zobowiązanego w dalszej kolejności powstaje dopiero wtedy, gdy nie ma osoby zobowiązanej w bliższej kolejności albo gdy osoba ta nie jest w stanie uczynić zadość swojemu obowiązkowi lub gdy uzyskanie od niej na czas potrzebnych uprawnionemu środków utrzymania jest niemożliwe lub połączone z nadmiernymi trudnościami (art. 132 kro).
Strona powodowa uprawdopodobniła stopień pokrewieństwa pomiędzy A. T. (1), a pozwanymi.
W myśl art. 137 kro roszczenia alimentacyjne przedawniają się z upływem lat trzech. Niezaspokojone potrzeby uprawnionego z czasu przed wniesieniem powództwa o alimenty sąd uwzględnia, zasądzając odpowiednią sumę pieniężną.W uzasadnionych wypadkach sąd może rozłożyć zasądzone świadczenia na raty.
Z treści pozwu i załączonych do niego dokumentów oraz zeznań stron wynika, że w stosunku do powoda istnieją osoby zobowiązane do świadczeń w bliższej kolejności, to jest jego rodzice. Bezspornym jest, że nie wiadomo gdzie przebywa ojciec powoda N. T. i że nie łoży i nie łożył on nigdy ustalonych alimentów na syna. Natomiast matka E. T. pracowała do tej pory i utrzymywała syna.
Nadto, zauważyć należy, że zgodnie z art. 133 § 2 kro, poza wypadkiem dotyczącym alimentacji rodziców względem dzieci, uprawnionym do świadczeń jest tylko ten, kto znajduje się w niedostatku.Strona powodowa nie wykazała, aby małol. A. T. (1) pozostawał w niedostatku od grudnia 2009r. do dnia 30.06.2017r. E. T. zeznała, że pracowała do tej pory, otrzymywała świadczenia rodzinne i świadczenia z funduszu alimentacyjnego. Zeznała, że nie ma żadnych zobowiązań finansowych zaciągniętych na utrzymanie syna A. T. (1), choć żyje skromnie.Sytuacja zdaniem sądu uległa zmianie od 1.07.2017r., gdyż z uwagi na kontuzję nogi matka powoda musiała zrezygnować z pracy. Od 1.07.2017r. E. T. nie ma żadnych dochodów, nie przysługuje jej nawet zasiłek dla bezrobotnych..W ocenie Sądu, w kontekście całokształtu okoliczności niniejszej sprawy od 1.07.2017r. małol. powód znajduje się w niedostatku. E. T. nadal będzie otrzymywać świadczenia alimentacyjne z funduszu alimentacyjnego na utrzymanie powoda, może też starać się o świadczenie wychowawcze 500+.Zdaniem sądu pozwani nie znajdują się w trudnej sytuacji materialnej.
Prowadzą wspólne gospodarstwo domowe, mieszkają z dorosłym synem, który ma swoje dochody, jak zeznali stać ich na utrzymanie wnuka w okresie wakacji, by dawać mu kieszonkowe, zapłacić za wycieczki szkolne. Dziadkowie chcą nawiązać kontakt z małol. powodem i częściowo przyczyniać się do jego kosztów utrzymania. Mając na uwadze powyższe okoliczności sąd uznał, że żądanie powoda jest częściowo uzasadnione i pozew należało uwzględnić w części i zasądzić kwotę alimentów po 100 zł miesięcznie od każdego z pozwanych, począwszy od 1 lipca 2017r. W pozostałej części powództwo co do żądania alimentów na przyszłość ponad kwotę 100 zł od każdego z pozwanych – należało oddalić z uwagi na sytuację finansową i zdrowotną pozwanych.
Ponadto nie zasługuje na uwzględnienie zasądzenie kwoty niezaspokojonych roszczeń na rzecz powoda za okres od grudnia 2009r. do maja 2017r., gdyż E. T. nie wykazała, by w tym okresie nie miała własnych dochodów, by pozostały jakieś niezaspokojone roszczenia dziecka, by zaciągnęła pożyczki lub kredyty na utrzymanie syna. Jak zeznała, żyła w tym czasie skromnie, syn uczęszczał na dodatkowe zajęcia z (...), na zajęcia z piłki nożnej, jeździł na wycieczki szkolne. Odłożyła nawet kwotę 1.400 zł na wyjazd syna na kolonię w 2017r. Z tych względów sąd oddalił powództwo w części dotyczącej żądania niezaspokojonych roszczeń z czasu przed wniesieniem powództwa.
Strona pozwana była reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, sąd uznał w niniejszej sprawie, iż na podstawie art. 100 k.p.c koszty postępowania powinny być wzajemnie zniesione.
Kosztami opłaty sądowej sąd obciążył pozwanych również na mocy art. 100 k.p.c., mając na uwadze okoliczność, iż strona powodowa jest od tych kosztów zwolniona na podstawie ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych.
16.08.2017r. SSR Gabriela Krawczyk