Uzasadnienie
Powód (...) Sp. jawna (...) z siedzibą w K. w pozwie skierowanym przeciwko (...) S.A. z siedzibą w S. i A. S. domagał się zasądzenia od pozwanych in solidum kwoty 40.000 zł wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 3.10.2012 r. do dnia zapłaty oraz kosztów postępowania wg. norm przepisanych.
Swoje roszczenia powód wywodził z faktu nieprawidłowego wykonania umowy przewozu przez pozwanego A. S., posiadającego ubezpieczenie odpowiedzialności cywilnej przewoźnika drogowego w ruchu międzynarodowym w pozwanym (...) S.A. z siedzibą w S.. Powód wskazał, że podczas transportu do siedziby powoda maszyny z firmy (...) we Włoszech została ona uderzona przez drugą transportowaną maszynę. W efekcie doszło do uszkodzenia dwóch osłon zabezpieczających oraz licznych zarysowań i uszkodzeń farby. Koszt uszkodzonych osłon u producenta wyniesie 10.000 euro.
Pozwany ad.1 - (...) S.A. z siedzibą w S. w odpowiedzi na pozew wniósł o oddalenie powództwa w całości i zasądzenie od powoda na swoją rzecz kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
W uzasadnieniu swojego stanowiska pozwany ad.1 wskazał, że kwestionuje odpowiedzialność przewoźnika – pozwanego ad.2 za przedmiotowe zdarzenie, wobec czego również jego odpowiedzialność nie zachodzi. Podniósł, że uszkodzenie towaru nastąpiło w wyniku powiązanych ze sobą okoliczności, mianowicie nieprawidłowego rozmieszczenia przesyłki oraz braku informacji od nadawcy tj. (...) srl o tym, iż środek ciężkości załadowanej maszyny jest inny niż standardowy. Nadto pozwany zakwestionował wysokość dochodzonego roszczenia, wskazując że w toku postępowania likwidacyjnego ustalił, iż średni koszt naprawy w/w osłon oscyluje w okolicach 15.000 zł, a możliwe jest naprawienie osłon za 3.800 zł, o czym powód został poinformowany w korespondencji mailowej załączonej do pozwu oraz znajdującej się w aktach szkody, z podaniem nazwy, adresu i danych teleadresowych wykonawcy.
Pozwany ad. 2 A. S. wnosił o oddalenie powództwa w stosunku do niego i obciążenie powoda kosztami postępowania, w tym kosztami zastępstwa procesowego pozwanego ad. 2, według norm przepisanych.
W uzasadnieniu pozwany wskazał,że podziela stanowisko pozwanego ad. 1, iż w sprawie nie zachodzi odpowiedzialność przewoźnika, albowiem do szkody doszło w wyniku niewłaściwego opakowania oraz zabezpieczenia towaru przez nadawcę, za którą to okoliczność winę ponosi nadawca przedmiotowej przesyłki. Pozwany podniósł, że zgodnie z opinią prywatną powołanego rzeczoznawcy maszyna, która była transportowana miała relatywnie wysoko umieszczony środek ciężkości, w związku z czym ewidentnie wymagała większej ilości pasów i zabezpieczeń, a z przedstawionej przez powoda dokumentacji wynika, że ani nadawca, ani nabywca maszyny – powód w sprawie niniejszej, nie poinformowali o tym przewoźnika, ani przedstawili żadnych wytycznych wskazówek, jak również nie podjęli działań by samodzielnie zabezpieczyć maszynę.
W toku procesu, pismem procesowym z dnia 18.08.2014 r. pełnomocnik powoda ograniczył żądanie pozwu do kwoty 20.172,00 zł, ze zrzeczeniem się roszczenia w pozostałej części. W uzasadnieniu wskazał, że powód omyłkowo zsumował wartości wskazane w dwóch ofertach firmy (...) (4.000 euro i 6.000 euro), zamiast przyjąć jedynie uzgodnioną przez strony kwotę 4.000 euro.
Sąd ustalił następujący stan faktyczny
Powód (...) Sp. jawna (...) z siedzibą w K. w dniu 10.02.2012 r. dokonał zakupu od włoskiej firmy (...) maszyny - półautomatu tokarskiego za kwotę 245.000 €.
/ faktura VAT nr (...) z tłumaczeniem – k. 10-11 akt /
W trakcie transportu w/w półautomatu tokarskiego wykonywanego przez pozwanego A. S., podczas hamowania pojazdu doszło do uszkodzenia maszyny na skutek przemieszczenia się w jej kierunku usytuowanych za nią innych ładunków – metalowej matrycy i worków z nasionami ułożonych na palecie EURO. Spowodowało to przesunięcie maszyny do przodu, a następnie uderzenie w agregat hydrauliczny. W wyniku zdarzenia uszkodzeniu uległy obydwie osłony maszyny, wykonane z siatki. Zakres uszkodzeń maszyny oraz okoliczności zdarzenia zostały opisane w protokole sporządzonym w dniu 12.03.2012 r. podczas rozładunku maszyny w siedzibie powodowej Spółki w K..
/ list CMR wraz z protokołem reklamacyjnym – k. 8 -9, zeznania świadków K. G. –k.112 v., S. K. –k. 112 v.- 113, zeznania A. C. – k. 129 – 130 /
Powód otrzymał od włoskiej firmy będącej producentem uszkodzonej maszyny oferty na dostawę dwóch siatek ochronnych do uszkodzonej maszyny na kwoty 6.000,00 € (+ VAT) i 4.000,00 € (+ VAT).
/ oferty z firmy (...) z tłumaczeniami – k. 12-15 /
Pozwany A. S. w dacie wykonywania przedmiotowej usługi transportowej posiadał umowę ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej przewoźnika w ruchu drogowym zawartą z pozwanym (...) S.A. z siedzibą w S.. W/w Towarzystwo po przeprowadzeniu postępowania likwidacyjnego odmówiło powodowi wypłaty odszkodowania, uznając że nie zachodzi odpowiedzialność przewoźnika gdyż do szkody doszło w wyniku niewłaściwego opakowania oraz zabezpieczenia towaru przez nadawcę.
/ decyzje pozwanego (...) S.A. z 10.05.2012 r. i 03.08.2012 r. – k. 18-21 /
Zabezpieczenie maszyny – półautomatu tokarskiego podczas transportu z Włoch do Polski było należyte, ponieważ maszyna ta podczas transportu nie uległa przewróceniu, ani samoczynnemu przemieszczeniu. Przemieszczenie się półautomatu i powstanie jego uszkodzeń spowodowała metalowa matryca o wadze 6-8 ton, znajdująca się za automatem, niewłaściwe zabezpieczona na czas transportu. Matryca w trakcie transportu uległa przemieszczeniu do przodu uderzając w półautomat tokarski, a następnie automat przemieścił się do przodu uderzając w agregat hydrauliczny. W wyniku tego uszkodzeniu uległy obydwie osłony maszyny. Nie ma żadnych technicznych barier do wykonania osłon do maszyny w Polsce, w takim przypadku koszt wyniósłby 8.708,00 zł brutto (7.080,00 zł netto).
/ opinia biegłego F. G. – k. 146-165, opinia uzupełniająca – k. 197- 199, ustne wyjaśnienia biegłego do opinii –k. 242 v.- 243 /
Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie dokumentów przedłożonych przez strony procesu oraz zeznań przesłuchanych w sprawie świadków K. G. i S. K. oraz słuchanego w charakterze powoda A. C..
Nadto Sąd podzielił wnioski wynikające z opinii biegłego sądowego F. G.. Opinia biegłego podlega ocenie, jak każdy inny dowód, według art. 233 § 1 k.p.c. W wypadku opinii biegłego, gdy w grę wchodzi wiedza specjalistyczna, kontrola wiarygodności opinii i wypowiedzi biegłego jest utrudniona. Dokonując oceny Sąd kontroluje wnioski i wywody opinii, a także zeznania biegłego pod kątem widzenia ich zgodności z zasadami logiki, poziomu wiedzy biegłego, sposobu motywowania stanowiska, podstaw opinii.
W ocenie Sądu sporządzona w sprawie opinia biegłego F. G. zasługiwała na uwzględnienie. Opinia została wykonana szczegółowo, a przedstawione ustalenia poparte wszechstronną analizą, co pozwala uznać tę opinię za pełną i kompletną. Wywody biegłego są logiczne i trafne, a także zgodne z zasadami poprawnego wnioskowania. Dodać należy, że biegły wyczerpująco odniósł się zastrzeżeń stron, w tym kwestii środka ciężkości maszyny oraz możliwości wykonania osłon w Polsce, w opinii uzupełniającej oraz ustnych wyjaśnieniach do opinii złożonych na rozprawie w dniu 13.08.2014 r.
Sąd zważył, co następuje
Powództwo zasługiwało na uwzględnienie w części – do kwoty 7.080,00 zł.
W sprawie bezsporne było, że w trakcie wykonywania przez pozwanego ad. 2 A. S. usługi przewozu z Włoch do siedziby powoda specjalistycznej maszyny, doszło do jej uszkodzenia. Poza sporem było również to, że pozwany A. S. posiadał ubezpieczenie odpowiedzialności cywilnej przewoźnika drogowego w ruchu międzynarodowym w pozwanym (...) S.A. z siedzibą w S..
Przewóz towaru który wykonał powód był międzynarodowym przewozem drogowym, do którego zastosowanie ma Konwencja o umowie międzynarodowego przewozu drogowego towarów (CMR) z dnia 19.05.1956 r. (publ. w Dz.U. z 1962 r., Nr 49, poz. 238) – por. art. 1 ust. 1 Konwencji. Zgodnie z art. 91 ust. 1 Konstytucji RP ratyfikowana umowa międzynarodowa, po jej ogłoszeniu w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej, stanowi część krajowego porządku prawnego i jest bezpośrednio stosowana, chyba że jej stosowanie jest uzależnione od wydania ustawy.
Zgodnie z art. 17 ust. 1 Konwencji CMR przewoźnik odpowiada za całkowite lub częściowe zaginięcie towaru lub za jego uszkodzenie, które nastąpi w czasie między przyjęciem towaru a jego wydaniem, jak również za opóźnienie dostawy.
Odpowiedzialność przewoźnika na zasadzie art. 17 ust. 1 Konwencji CMR oparta jest na zasadzie winy domniemanej, a nadto na zasadzie ryzyka gdyż przewoźnik może być zwolniony z tej odpowiedzialności jedynie z przyczyn o których mowa w art. 17 ust. 2 i 4 Konwencji.
Wobec tego, że rozstrzygnięcie sprawy wymagało wiadomości specjalnych Sąd w toku postępowania Sąd dopuścił dowód z opinii biegłego sądowego z zakresu maszynoznawstwa i wyceny urządzeń technicznych na okoliczność oceny sposobu zabezpieczenia przedmiotowej maszyny w trakcie transportu z Włoch do Polski oraz ustalenia wartości uszkodzonych elementów maszyny i kosztów ich naprawy.
Ze sporządzonej przez biegłego sądowego F. G. opinii jednoznacznie wynika, że zabezpieczenie półautomatu tokarskiego podczas transportu było należyte, natomiast niewłaściwie zabezpieczona była metalowa matryca która uderzyła w półautomat i w konsekwencji spowodowała uszkodzenie jego osłon.
Podzielając wnioski biegłego Sąd uznał, że wbrew zarzutom pozwanych ad. 1 i ad. 2, w sprawie spełnione zostały przesłanki odpowiedzialności odszkodowawczej przewoźnika wynikające z w/w postanowień Konwencji CMR, a jednocześnie brak przesłanek egzoneracyjnych wymienionych w Konwencji.
Ustalając wysokość należnego powodowi odszkodowania Sąd miał na uwadze treść art. 25 ust. 1 Konwencji CMR, zgodnie z którym w razie uszkodzenia przesyłki przewoźnik płaci kwotę, o którą obniżyła się wartość towaru, obliczoną według wartości towaru ustalonej zgodnie z artykułem 23, ustępy 1, 2 i 4.
W doktrynie wskazuje się, że w sytuacji gdy naprawa przewożonego towaru jest możliwe ustalenie wartości odszkodowania w oparciu o ustalone koszty naprawy. W ocenie Sądu Rejonowego orzekającego w niniejszej sprawie takie stanowisko jest szczególnie uzasadnione w sytuacji gdy uszkodzeniu ulegają takie towary jak maszyny czy urządzenia, a uszkodzenia nadają się do naprawy. Według opinii biegłego F. G. nie ma żadnych technicznych przeszkód do wykonania osłon do maszyny w Polsce, w takim przypadku koszt naprawy wyniósłby 8.708,00 zł brutto (7.080,00 zł netto), co biegły poparł wyceną ofertową załączoną do opinii / k. 165 /. Swoje stanowisko w tym zakresie biegły szeroko wyjaśnił w opinii uzupełniającej oraz na rozprawie w dniu 13.08.2014 r. i w ocenie Sądu nie ma żadnych podstaw, aby te ustalenia biegłego kwestionować.
Powodowa spółka jest podatnikiem podatku VAT i dlatego należne jej odszkodowanie powinno być wypłacone w kwocie netto tj. bez podatku VAT, a więc wynieść 7.080,00 zł.
Kierując się w/w argumentacją Sąd orzekł jak w wyroku z dnia 24.10.2014 r.
W pkt 1 wyroku Sąd umorzył postępowanie ponad kwotę 20.172,00 zł z uwagi na cofnięcie powództwa ze zrzeczeniem się roszczenia w tym zakresie. W ocenie Sądu wobec braku przesłanek z art. 203 § 4 k.p.c. cofnięcie pozwu w tej części było skuteczne i dlatego na podstawie art.355 § 1 k.p.c. w zw. z art. 203 § 1 k.p.c. należało umorzyć postępowanie w tym zakresie.
W pkt 2 Sąd zasądził od pozwanych (...) S.A. z siedzibą w S. i A. S. in solidum kwotę 7.080,00 zł. Podstawą prawną rozstrzygnięcia jest art. 805 k.c. i art. 17 ust. 1 Konwencji CMR. O odsetkach orzeczono na podstawie art. 27 ust. 1 Konwencji CMR. W pozostałej części powództwo należało oddalić.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 100 k.p.c. Ponieważ powództwo zostało uwzględnione w 17,7 % powodowi należy się od pozwanego zwrot 17,7 % poniesionych kosztów (i odpowiednio pozwanym od powoda 82m3 %). Jednocześnie na podstawie art. 108 § 1 zd. 2 k.p.c. szczegółowe wyliczenie kosztów Sąd pozostawił referendarzowi sądowemu.
/-/ SSR Maciej Mulewski