Uzasadnienie
Powód firma (...). z siedzibą w C. (Włochy) w pozwie złożonym przeciwko M. U. domagał się zapłaty kwoty 3.650,30 euro wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 17.07.2008 r. do dnia zapłaty i kosztami procesu, w tym kosztami zastępstwa adwokackiego.
W uzasadnieniu pozwu powód wskazał że firma (...)
.. w ramach prowadzonej działalności gospodarczej sprzedała pozwanemu towar o łącznej wartości 11.167,50 euro. Ze względu na zwrot przez pozwanego części towaru z poprzednich dostaw firma (...) w dniu 01.11.2009 r. wystawiła pozwanemu notę kredytową, która obniżyła jego zadłużenie o kwotę 7.517,20 euro. Rozliczenie noty kredytowej z wystawionymi fakturami powoduje, że do uregulowania pozostała kwota 3.650,30 euro. Dalej w pozwie wskazano, że w dniu 01.07.2010 r. doszło do fuzji poprzez wcielenie firmy (...) do przedsiębiorstwa powoda (...), w wyniku czego podmiotem praw i obowiązków spoczywających na firma (...) stał się powód – (...)
Nakazem zapłaty w postępowaniu upominawczym wydanym w dniu 26.06.2013 r. w sprawie sygn. akt V GNc 713/13 Sąd Rejonowy w Ostrołęce V Wydział Gospodarczy orzekł zgodnie z żądaniem pozwu.
W ustawowym terminie pozwany M. U. wniósł sprzeciw od nakazu zapłaty, zaskarżając go w całości i domagając się oddalenia powództwa.
W uzasadnieniu sprzeciwu pozwany zarzucił, że rozliczył się z firmą (...), reprezentowaną przez F. V., przed fuzją obu firm w dniu 01.07.2010 r. Podniósł, że powód nie uwzględnił poniesionych przez pozwanego kosztów wystawy urządzeń firmy (...) na Targach (...) oraz wartości urządzeń uszkodzonych w czasie transportu i zareklamowanych z powodu ujawnionych wad. Nadto powołując się na treść art. 118 k.c. w zw. z art. 120 k.c. pozwany podniósł zarzut przedawnienia roszczeń powoda.
Pismem procesowym z dnia 16.09.2013 r. strona powodowa podtrzymała powództwo, ustosunkowując się do zarzutów pozwanego zgłoszonych w sprzeciwie od nakazu zapłaty. Powód podniósł, że nigdy nie otrzymał od pozwanego reklamacji na dostarczony towar i nie uzgadniał z nim zwrotu kosztów udziału w (...) Jednocześnie powód wskazał, że wbrew twierdzeniom pozwanego F. V. nie był reprezentantem powoda w okresie gdy powstało zobowiązanie dochodzone w niniejszym postępowaniu, jak również nie był nim później - jednoznacznie wynika to z zaświadczenia o wpisie firmy (...) do rejestru firm, zgodnie z którym jedyną osobą upoważnioną do reprezentacji (...) jest od 10.05.2007 r. E. B. – prezes zarządu powoda.
Wobec powyższego jakiekolwiek uzgodnienia co do potrącenia należności z tytułu faktur (z których pierwsza jest z dnia 15.07.2008 r.) gdyby takowe były poczynione a czemu powód zaprzeczył, mogły być podejmowane jedynie przez w/w, co według powoda nie miało miejsca. Odnośnie zarzutu przedawnienia powód wskazał, że strony nie dokonały wyboru innego prawa, wobec czego zgodnie z art. 4 ust. 1 lit a Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady WE nr 593/2008 z dnia 17.06.2008 r. w sprawie prawa właściwego do zobowiązań umownych (Rzym I) zastosowanie znajdzie prawo siedziby sprzedawcy, a więc prawo włoskie. Zgodnie z prawem włoskim ogólny termin przedawnienia roszczeń z tytułu umowy sprzedaży wynosi 10 lat.
Sąd ustalił następujący stan faktyczny
Pozwany M. U. w ramach prowadzonej działalności gospodarczej dokonał zakupu we włoskiej firmie (...) towaru o łącznej wartości 11.167,50 euro, zgodnie z fakturami:
- - nr (...) z dnia 15.07.2007 r. na kwotę 3.545,00 euro,
- - nr (...) z dnia 17.10.2007 r. na kwotę 238,85 euro,
- - nr (...) z dnia 05.11.2007 r. na kwotę 2.965,50 euro,
- - nr (...) z dnia 13.12.2007 r. na kwotę 1.512,06 euro,
- - nr (...) z dnia 06.02.2008 r. na kwotę 1.466,20 euro,
- - nr (...) z dnia 16.07.2008 r. na kwotę 5.915,50 euro.
/ w/w faktury – k.64-84 /
Pozwany uregulował w części należność z faktury nr (...) do kwoty 48,00 euro, z faktury nr (...) do kwoty 2.273,84 euro. Nadto w związku ze zwrotem części towaru z poprzednich dostaw firma (...) wystawiła pozwanemu w dniu 01.11.2009 r. notę na kwotę 7.517,20 euro. W związku z tym pozwanemu do uregulowania z w/w faktur pozostała kwota 3.650,30 euro.
/ bezsporne /
Od 10.05.2007 r. przedstawicielem firmy (...), uprawnionym do jej reprezentacji był E. B..
/ wypis z rejestru z tłumaczeniem firmy (...) – k. 32- 61 /
W styczniu 2008 r. pozwany M. U. uczestniczył w Targach (...) 2008 organizowanych przez (...) Sp. z o.o., w trakcie których wystawiał stoisko firmy (...). Z tego tytułu pozwany został obciążony fakturą VAT nr (...) z dnia 15.01.2008 r. na kwotę 4.294,40 zł oraz poniósł koszt czterech kart wstępu na łączną kwotę 100,00 zł. Zgodnie z ustnymi ustaleniami pozwanego z reprezentantem firmy (...), koszty wystawy w/w stoiska pozwany i firma (...) mieli ponieść po ½.
/ faktura VAT nr (...) - k. 115, karta informacyjna – k. 116, potwierdzenie zgłoszenia uczestnictwa – k. 114, karty wstępu – k.112-113, zeznania świadka F. V. k. 180-181 /
W dniu 01.07.2010 r. doszło do fuzji poprzez wcielenie firmy (...) do firmy powoda (...)
/ wypis z rejestru z tłumaczeniem firmy (...) – k.9- 31, wypis z rejestru z tłumaczeniem firmy (...) – k. 32- 61 /
Sąd zważył, co następuje
Powództwo zasługiwało na uwzględnienie do kwoty 3.138,16 euro.
W sprawie bezsporne było, że pozwany M. U. w latach 2007 – 2008 dokonał zakupu we włoskiej firmie (...) towaru o łącznej wartości 11.167,50 euro, z której po częściowej zapłacie oraz rozliczeniu zwrotu towaru z wcześniejszych dostaw, do zapłaty pozostawała pozwanemu kwota 3.650,30 euro.
Zgodnie z art. 27 § 1 pkt 1 p.p.m, jeżeli – tak jak w niniejszej sprawie – strony nie mają siedziby w tym samym państwie i nie dokonały wyboru prawa, do zobowiązania z umowy sprzedaży rzeczy ruchomych stosuje się prawo państwa, w którym w chwili zawarcia umowy ma siedzibę sprzedawca.
Dlatego w sprawie zastosowanie winno mieć prawo włoskie. Zgodnie z normą art. 1470 włoskiego kodeksu cywilnego umowa sprzedaży zdefiniowana jest jako umowa, której przedmiotem jest przeniesienie własności rzeczy lub innego prawa w zamian zapłaty ceny. Kwestia przedawnienia w prawie włoskim regulowana jest przez przepisy Księgi V. Podstawowy okres przedawnienia, zwany także,, przedawnieniem zwyczajnym ”, wynosi 10 lat i ma on zastosowanie zawsze w sytuacji braku reguły szczególnej dotyczącej dawności (art. 2946 włoskiego kodeksu cywilnego) oraz dla roszczeń o krótszym terminie przedawnienia, które zostały zasądzone prawomocnym orzeczeniem sądu (art. 2953 włoskiego kodeksu cywilnego). Szczególny, krótszy termin przedawnienia (roczny) znajduje zastosowanie m.in. do roszczeń kupców o zapłatę ceny za towary sprzedane osobom niezajmującym się handlem (art. 2955 włoskiego kodeksu cywilnego), co zgodnie z orzecznictwem włoskich sądów dotyczy roszczeń wynikających z umów sprzedaży zawartych pomiędzy profesjonalistą a konsumentem, mających za przedmiot rzeczy przeznaczone do użytku prywatnego konsumenta lub jego rodziny.
W konsekwencji do roszczeń z tytułu sprzedaży profesjonalnej zastosowanie znajduje art. 2946 włoskiego kodeksu cywilnego, przewidujący 10-letni termin przedawnienia /vide Justyna Balcarczyk - Kolizyjne ujęcie kwestii przedawnienia w umowach sprzedaży zawartych z włoskim sprzedawcą - Problemy Współczesnego Prawa Międzynarodowego, Europejskiego i Porównawczego, vol. VIII, A.D. MMX oraz wyrok SN z 17.10.2008,I CSK 105/08/.
Mając powyższe na uwadze zgłoszony przez pozwanego zarzut przedawnienia nie zasługiwał na uwzględnienie. Roszczenia powoda objęte żądaniem pozwu były wymagalne w latach 2007 – 2008, a powód wniósł pozew w 2013 r. Podobnie zarzut dotyczący uszkodzenia i wad części zakupionych towarów nie był skuteczny, albowiem pozwany nie powołał żadnych dowodów na jego poparcie.
Sąd podzielił natomiast w części zarzut pozwanego dotyczący braku rozliczenia kosztów wystawy urządzeń firmy (...) na Targach (...). Przesłuchany w charakterze świadka F. V. / k.180-181 / potwierdził fakt ustnych ustaleń pozwanego z reprezentantem firmy (...). Zgodnie z tymi ustaleniami pozwany i firma (...) mieli ponieść koszty wystawy stoiska po 1/2.
W ocenie Sądu nie ma podstaw aby kwestionować wiarygodność zeznań w/w świadka. Świadek wcześniej był przedstawicielem ustawowym i udziałowcem firmy (...), a następnie jej agentem handlowym. Z zeznań świadka wynika, że towarzyszył panu B. na Targach (...) i słyszał ustalenia stron odnośnie podziału kosztów wystawy stoiska. Zeznania świadka były jasne, logiczne i zdaniem Sądu zasługiwały na uwzględnienie.
Pozwany wykazał koszty związane z wystawą przedmiotowego stoiska na łączną kwotę 4.394,40 zł / kwota 2.294,40 zł z faktury VAT nr (...) z dnia 15.01.2008 r. – k.115 oraz kwota 100 zł za zakup czterech kart wstępu – k.112-113 /, dlatego ½ tych kosztów tj. kwotę 2.197,20 zł należało rozliczyć z roszczeniem dochodzonym pozwem. Pozostałe koszty wskazane w załączniku do sprzeciwu / k. 111 / nie zostały przez pozwanego wykazane. Pozwany nie przedstawił żadnych dowodów na potwierdzenie faktu poniesienia tych kosztów i ich wysokości.
Z racji tego, że strona powodowa sformułowała swoje roszczenie w walucie euro, celem rozliczenia uznanych roszczeń pozwanego Sąd dokonał przeliczenia kwoty 2.197,20 zł na kwotę w euro wg. średniego kursu NBP na dzień złożenia pozwu (1 € = 4,2902 zł). Kwota 2.197,20 zł stanowi równowartość 512,14 euro.
Kierując się w/w argumentacją Sąd uwzględnił powództwo do kwoty 3.138,16 euro (3.650,30 euro – 512,14 euro). Podstawą prawną orzeczenia jest powołany wyżej art. 1470 włoskiego kodeksu cywilnego. O wysokości stopy odsetek należnych powodowi również należało orzec zgodnie z prawem włoskim. Wysokość odsetek za opóźnienie według prawa włoskiego jest ustalana w odniesieniu do stopy bazowej ustalanej przez Europejski Bank Centralny, do której dodaje się 7 punktów procentowych, a od dnia 1.07.2013r. 8 punktów procentowych. Kalkulator odsetek dostępny jest na stronie internetowej pod adresem: http://www.avvocati.it/strumento/5/interessi-moratori. Na tej podstawie Sąd ustalił, że: od dnia 17.07.2008 r. do dnia 31.12.2008 r. odsetki wynosiły 11,10 %, od dnia 01.01.2009 r. do 30.06.2009 r. – 9,50 %, od dnia 01.07.2009 r. do 30.06.2011 r. – 8 %, od dnia 01.07.2011 r. do 31.12.2011 r. – 8,25 %, od dnia 01.01.2012 r. do 31.12.2012 r. – 8,00 %, od dnia 01.01.2013 r. do 30.06.2013 r. – 8,75 %, od dnia 01.07.2013 r. do 31.12.2013 r. – 8,50 %, od dnia 01.01.2014 r. do 30.06.2014 r. – 8,25 %, a od dnia 01.07.2014 r. wynoszą 8,15 %.
Biorąc pod uwagę w/w stopy odsetek za opóźnienie obowiązuje w prawie włoskim, należało orzec jak w pkt 1 wyroku. Dalej idące roszczenie odsetkowe podlegało oddaleniu.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 100 k.p.c. Ponieważ powództwo zostało uwzględnione w 86 % powodowi należy się od pozwanego zwrot 86 % poniesionych kosztów procesu. Jednocześnie na podstawie art. 108 § 1 zd. 2 k.p.c. szczegółowe wyliczenie kosztów pozostawiono referendarzowi sądowemu.
/-/ SSR Maciej Mulewski