Prosto w prawo Skróty klawiszowe⌘KCtrl KPrzejdź do przepisu, ustawy albo sygnatury/Pole pytania albo wyszukiwania na stronie← →Poprzedni i następny artykuł albo strona listyCKopiuj przypis; z zaznaczonym tekstem cytat z przypisemLKopiuj linkFUkryj albo pokaż spis treści ustawyEscZamknij panel, menu albo okno?Lista skrótów Dla profesjonalistyPro
Spis treści, przepisy i wyszukiwarka

Powołane przepisy 5

Wyrok Sądu Rejonowego w Ostrołęcez 14 lipca 2014 r., sygn. akt V GC 627/13

V Wydział GospodarczyTekst u wydawcy: SAOS

Metryka

Wydany
14 lipca 2014 r.
Sąd
Sąd Rejonowy w Ostrołęce
Wydział
V Wydział Gospodarczy
Skład
SSR Maciej Mulewski przewodniczący
st. sekr. sąd. Monika Trzeciak protokolant
Rozpoznanie
w dniu 30 czerwca 2014 roku w Ostrołęce na rozprawie
Sprawa
sprawy z powództwa M. Z. przeciwko R. B. o zapłatę

Sentencja

orzeka:

  1. 1. nakaz zapłaty w postępowaniu nakazowym Sądu Rejonowego w Ostrołęce V Wydział Gospodarczy z dnia 30 października 2013 r. sygn. akt V GNc 1423/13 utrzymuje w mocy w całości,
  2. 2. nakazuje pobrać od pozwanego R. B. na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w Ostrołęce kwotę 117,01 zł (sto siedemnaście złotych jeden grosz) tytułem nieuiszczonych kosztów sądowych.

Uzasadnienie

Powód M. Z. w pozwie skierowanym przeciwko pozwanemu R. B. domagał się zapłaty kwoty 21.727,00 zł oraz kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu pozwu powód wskazał, że jest w posiadaniu weksla wystawionego przez pozwanego na kwotę 21.727,00 zł. Termin płatności upłynął w dniu 10.10.2013 r. Weksel w tym dniu został przedstawiony do zapłaty w miejscu płatności, jednak pozwany weksla nie wykupił.

Nakazem zapłaty w postępowaniu nakazowym wydanym w dniu 30.10.2013 r. w sprawie o sygn. akt V GNc 1243/13 Sąd Rejonowy w Ostrołęce V Wydział Gospodarczy orzekł zgodnie z żądaniem pozwu.

W ustawowym terminie pozwany R. B. wniósł zarzuty od w/w nakazu zapłaty, domagając się oddalenia powództwa w całości i zasądzenia na swoją rzecz kosztów procesu. Przeciwko roszczeniu powoda pozwany podniósł zarzuty:

  1. 1) wypełnienia przedłożonego weksla przez powoda niezgodnie z porozumieniem wekslowym pomiędzy wystawcą a posiadaczem weksla, ze stosunku podstawowego nieistnienia zobowiązania, które miało być przedmiotem zabezpieczenia zgodnie z przedłożoną deklaracją wekslową,
  2. 2) nieprzedstawienia weksla do zapłaty,
  3. 3) procesowy zarzut potrącenia wymagalnej kwoty 3.873,17 zł tytułem należnego pozwanemu od powoda wynagrodzenia w oparciu o fakturę VAT z tytułu łączącej strony umowy zlecenia z dochodzoną kwotą roszczenia w kwocie 21.727,00 zł.

W uzasadnieniu zarzutów pozwany odwołując się do treści stosunku podstawowego podniósł, że nie jest dłużnikiem powoda, w szczególności zaś w całości do dnia 21.06.2013 r. rozliczył się z powodem pieniędzy stanowiących zapłatę za towar sprzedany za pośrednictwem pozwanego. Strony ustaliły bowiem zaległość na kwotę 1.391,76 zł, którą to kwotę pozwany uiścił powodowi. Pozwany również nie wyrządził jakiejkolwiek szkody w majątku powoda. Pozwany zaprzeczył też aby był wzywany do wykupu weksla.

Pismem procesowym z dnia 16.12.2013 r. strona powodowa ustosunkowując się do zarzutów pozwanego, wniosła o utrzymanie nakazu zapłaty w całości w mocy.

Sąd ustalił następujący stan faktyczny

W dniu 30.06.2011 r. powód M. Z. i pozwany R. B. zawarli umowę outsourcingową, na podstawie której pozwany m.in. pobierał należności od klientów za dostarczone towary, z obowiązkiem ich wpłaty w ciągu 48 godzin na konto firmowe powoda lub niezwłocznie do kasy firmy. Na zabezpieczenie roszczeń z w/w umowy pozwany złożył powodowi weksel in blanco, który zgodnie z deklaracją wekslową powód miał prawo wypełnić na:

  1. 1. sumę należności z tytułu nie rozliczenia się z pobranych pieniędzy od klientów należnych za wydane towary, 2. na kwotę 10.000,00 zł w przypadku wyrządzenia szkody firmie powoda.

/ umowa outsourcingowa z 30.06.2011 r. – k. 47-49, deklaracja wekslowa z 30.06.2011 r. – k. 29 /

Powód wypełnił w/w weksel in blanco na kwotę 21.727,00 zł z terminem płatności na dzień 10.10.2013 r. Suma wekslowa, na którą został wypełniony weksel została ustalona przez powoda na podstawie wystawionych przez pozwanego dokumentów KP potwierdzających odbiór gotówki od klientów, która nie została wpłacona przez pozwanego do firmy powoda.

/ weksel – k. 7, zeznania świadków: A. G. –k. 157, T. G. – k.157 v., P. W. –k. 157v.- 158, zeznania powoda M. Z. – k.176-178, zestawienia pobranych kwot z dokumentami KP – k. 53- 102 i k. 103-130 /

W dniu 30.05.2013 r. pozwany wystawił powodowi fakturę VAT nr (...) na kwotę 3.873,17 zł z tytułu świadczenia usług za maj 2013 r. Powód nie uznał w/w faktury z uwagi na nienależyte wykonanie obowiązków umownych przez pozwanego i nie ujął tej faktury w rejestrze zakupów VAT.

/ faktura VAT nr (...) – k. 30, rejestr zakupów VAT - k. 146-151, zeznania powoda M. Z. – k. 176-178, e-mail powoda z 14.06.2013 r. –k.138 /

W dniu 14.06.2013 r. pozwany wpłacił powodowi kwotę 1.391,76 zł tytułem rozliczenia kwot pobranych na podstawie dokumentów KP: nr (...) (kwota 45,67 zł), nr (...) (kwota 475,10 zł), nr (...) (kwota 524,48 zł) i nr (...) (kwota 346,51 zł). W/w wpłata dotyczyła innych należności niż należności nierozliczone, w oparciu o które został wypełniony weksel in blanco.

/ dokumenty KP – k. 24- 27, potwierdzenie wpłaty z 14.06.2013 r. – k. 28 /

Po dokonaniu w/w wpłaty, w e-mailu z dnia 25.06.2013 r. pozwany deklarował spłatę należności po uruchomieniu kredytu, jednakże z obietnic tych się nie wywiązał.

/ e-mail z 25.06.2013 r. – k. 132, zeznania powoda M. Z. – k. 176-178

Sąd zważył, co następuje

Powództwo zasługiwało na uwzględnienie w całości.

Poza sporem było, że weksel wystawiony przez pozwanego R. B. był wekslem in blanco o charakterze gwarancyjnym. Zabezpieczał przyszłe roszczenia powoda M. Z., mogące wyniknąć z łączącej strony umowy outsourcingowej z dnia 30.06.2011 r.

Jeżeli weksel w chwili jego wystawienia był wekslem niezupełnym (in blanco), a jednocześnie gwarancyjnym, to w takim przypadku abstrakcyjny charakter zobowiązania wekslowego ulega istotnemu osłabieniu. Zgodnie bowiem z przepisem art. 10 Prawa wekslowego dłużnik wekslowy może powoływać się na to, że weksel wypełniony został niezgodnie z zawartym w tym przedmiocie porozumieniem wekslowym. Podniesienia zarzutów ze stosunku podstawowego nie oznacza, że w takim przypadku proces o zapłatę weksla przestaje mieć charakter tzw. procesu "wekslowego". Podniesienie przez dłużnika wekslowego zarzutów ze stosunku podstawowego (porozumienia wekslowego) nie powoduje bowiem utraty przez posiadacza weksla formalnej i materialnej legitymacji wekslowej. W dalszym ciągu zatem to na dłużniku wekslowym ciąży obowiązek udowodnienia, że weksel został wypełniony niezgodnie z zawartym porozumieniem (art. 6 kc). Nie ma podstaw, aby ciężar dowodzenia okoliczności ze stosunku podstawowego uzasadniających uzupełnienie weksla, przerzucać na wierzyciela wekslowego. Tym bardziej okoliczności takie nie powinny być badane przez Sąd z urzędu. (wyrok Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 13.07.2005 r. I ACa 23/05, Lex nr 175166).

Analogiczne stanowisko zajął Sąd Apelacyjny w Warszawie w wyroku z dnia 08.11.2013 r. (I ACa 114/13, Lex nr 1402962) wskazując:,, w postępowaniu nakazowym ciężar wykazania zarzutów podniesionych przeciwko wekslowi gwarancyjnemu, w szczególności odnoszących się do stosunku podstawowego, spoczywa na stronie pozwanej, nie obciąża natomiast powoda”

Podzielając w/w pogląd stwierdzić należy, że pozwany R. B. jako wystawca weksla gwarancyjnego in blanco mógł podnosić zarzuty ze stosunku podstawowego przy czym ciężar dowodu, że weksel został wypełniony niezgodnie z zawartym porozumieniem spoczywał na pozwanym.

Zgodnie z deklaracją wekslową powód miał prawo wypełnić weksel na sumę należności z tytułu nie rozliczenia się z pobranych pieniędzy od klientów należnych za wydane towary oraz na kwotę 10.000,00 zł w przypadku wyrządzenia szkody firmie powoda.

Powód przedstawił dwa zestawienia pobranych od klientów i nie wpłaconych przez pozwanego kwot, wraz z dokumentami KP. Łączna kwota wynikającą z tych zestawień wynosi 21.727,00 zł (13.235,36 zł – k. 53-54, 8.491,64 zł – k. 103-104) i odpowiada sumie wekslowej na którą został wypełniony weksel załączony do pozwu.

Stawiając zarzut, że weksel został wypełniony niezgodnie z zawartym porozumieniem pozwany twierdził, że strony ustaliły zaległość na kwotę 1.391,76 zł i taką kwotę uiścił powodowi, na dowód czego przedstawił potwierdzenie wpłaty z dnia 14.06.2013 r. (k.28). Powód zaprzeczył taki ustaleniom. Zauważyć należy, że kwota 1.391,76 zł stanowiła rozliczenie jedynie 4 dokumentów KP (k.24-27). Pozwany nie ustosunkował się do złożonych przez powoda zestawień i dokumentów KP, potwierdzających brak rozliczenia łącznie kwoty 21.727,00 zł. W tym stanie rzeczy należy uznać, że pozwany nie wykazał aby weksel został wypełniony przez powoda niezgodnie z zawartym porozumieniem wekslowym, mimo spoczywającego na pozwanym w tym zakresie ciężaru dowodu.

Zarzut nieprzedstawienia weksla do zapłaty nie miał znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Nieprzedstawienie weksla wystawcy nie zwalnia dłużnika z obowiązku zapłaty sumy wekslowej, lecz rodzi tylko taki skutek, że wierzyciel nie ma uprawnienia dochodzenia odsetek za okres do daty okazania (vide: wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 20.09.2002 r., I ACa 165/02 oraz wyrok Sąd Najwyższego z dnia 06.06.2002 r., I CKN 738/00). Poza tym Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 30.06.2010 r. (V CSK 461/09), Sąd Najwyższy wskazał, że dopuszczalne jest przedstawienie weksla w postępowaniu sądowym, gdyż złożenie w nim weksla umożliwia dłużnikowi uzyskanie takich samych informacji jak okazanie mu weksla przez jego posiadacza; za datę przedstawienia weksla nie może być uznana data wniesienia pozwu czy samego zawiadomienia dłużnika o toczącym się postępowaniu, lecz chwila, kiedy dłużnik miał faktycznie możliwość zapoznania się ze złożonym wekslem.

W świetle w/w ugruntowanego orzecznictwa sądowego dłużnik wekslowy odpowiada mimo nieprzedstawienia mu weksla do zapłaty. Okoliczność ta nie wpływa na samą zasadność roszczenia wekslowego, a jedynie na początkową datę opóźnienia dłużnika wekslowego i początek naliczania odsetek za opóźnienie. W niniejszej sprawie kwestie te były bezprzedmiotowe albowiem żądaniem pozwu została objęta suma wekslowa bez odsetek.

Zgłoszony zarzut potrącenia kwoty 3.873,17 zł również nie zasługiwał na uwzględnienie. W postępowaniu nakazowym, zgodnie z treścią art. 493 § 3 k.p.c. do potrącenia mogą być przedstawione tylko wierzytelności udowodnione dokumentami, o których mowa w art. 485 k.p.c. (dokument urzędowy, zaakceptowany przez dłużnika rachunek, wezwanie dłużnika do zapłaty i pisemne oświadczenie dłużnika o uznaniu długu, zaakceptowane przez dłużnika żądanie zapłaty, zwrócone przez bank i nie zapłacone z powodu braku środków na rachunku bankowym).

W przypadku zgłoszenia zarzutów od nakazu zapłaty opartych na zarzucie potrącenia sąd w pierwszej kolejności powinien zbadać, czy na poparcie tego zarzutu pozwany przedłożył dokumenty oraz czy dokumenty te spełniają stawiane im w art. 485 k.p.c. wymogi. Art. 493 § 3 k.p.c. w przypadku niezłożenia dokumentów w rozumieniu art. 485 k.p.c. powoduje wyłączenie mocą przepisu prawa procesowego na czas trwania postępowania nakazowego możliwości wywołania materialnoprawnego skutku oświadczenia woli o potrąceniu. (wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z 10.07.2013 r., I ACa 184/13, Lex nr 1356713).

Przedłożona przez pozwanego faktura VAT nr (...) nie może być uznana za dokument przewidziany w art. 485 k.p.c., gdyż nie została zaakceptowana przez powoda i nie została ujęta w rejestrze zakupów VAT powoda / k. 146-151 /. W konsekwencji zarzut potrącenia oparty na wierzytelności z tej faktury nie zasługiwał na uwzględnienie.

Mając na uwadze powyższe wyrokiem z dnia 14.07.2014 r. Sąd utrzymał zaskarżony nakaz zapłaty w mocy w całości (art. 496 k.p.c.). W pkt 2 wyroku orzeczono o nieuiszczonych kosztach sądowych (art.113 ust. 1 uk.s.c.).

/-/ SSR Maciej Mulewski

Treść dosłownie; przetworzyliśmy: podział na sekcje, układ według wzoru orzeczenia (metryka, punkty sentencji, nagłówki ze zdań sądu), linki do przepisów, wyróżnienia i zakrycie numerów PESEL, dowodów, paszportów i rachunków, których anonimizacja u wydawcy nie objęła.