Uzasadnienie
Powodowie C. O. i I. O. pozwem z dnia 5 czerwca 2025 roku (data wniesienia pisma do Biura Podawczego Sądu Rejonowego w T.) wnieśli o zasądzenie od pozwanego (...) Spółki Akcyjnej w P. na rzecz C. O. kwoty 7 878,25 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od kwoty 7 678,25 zł od dnia 10 kwietnia 2025 roku do dnia zapłaty i od kwoty 200 zł od dnia 12 maja 2025 roku do dnia zapłaty oraz na rzecz I. O. kwoty 7 878,25 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od kwoty 7 678,25 zł od dnia 10 kwietnia 2025 roku do dnia zapłaty i od kwoty 200 zł od dnia 12 maja 2025 roku do dnia zapłaty oraz o zasądzenie od pozwanego na rzecz każdego z powodów zwrotu kosztów procesu w tym kosztów zastępstwa adwokackiego, zgodnie ze spisem kosztów, który zostanie złożony przed zakończeniem postepowania, a w przypadku jego niezłożenia według norm przepisanych wraz z opłatą skarbową od pełnomocnictwa w wysokości 17 zł. Powodowie zażądali też zobowiązania pozwanego do dostarczenia kompletnej dokumentacji akt szkodowych dotyczących szkody nr (...) z dnia 10 marca 2025 roku powstałej w pojeździe marki F. o numerze rejestracyjnym (...) oraz dopuszczenia dowodu z opinii biegłego sądowego z zakresu techniki samochodowej, wyceny wartości pojazdów samochodowych oraz jakości i kosztów napraw powypadkowych na okoliczność ustalenia wysokości uzasadnionych technicznie i ekonomicznie kosztów naprawy pojazdu.
W uzasadnieniu pozwu powodowie wskazali, że w dniu 10 marca 2025 roku powstała szkoda w wyniku której uszkodzeniu uległ pojazd marki F. o numerze rejestracyjnym (...), który stanowi współwłasność powodów. Podali, że podmiot odpowiedzialny za to uszkodzenie korzystał z ochrony ubezpieczeniowej w zakresie ubezpieczenia odo odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych w pozwanym (...).
Szkoda została zgłoszona pozwanemu i zarejestrowana przez niego pod numerem (...). Pozwany przyjął odpowiedzialność za szkodę i wypłacił odszkodowanie w wysokości 14 562,12 zł. Powodowie podali, że w celu ustalenia rzeczywistej wysokości szkody, rzeczywistych kosztów naprawy pojazdu zlecili wykonanie stosownej kalkulacji naprawy niezależnemu i certyfikowanemu rzeczoznawcy w zakresie techniki samochodowej, wyceny wartości pojazdów samochodowych oraz jakości i kosztów napraw powypadkowych, której koszt wyniósł 400 zł. Ustalony w wykonanej na zlecenie powodów wycenie koszt przywrócenia pojazdu do stanu sprzed zdarzenia wyniósł 29 918,62 zł. W ocenie powodów wypłacona przez pozwanego kwota odszkodowania została zaniżona o kwotę 15 356,50 zł. Powodowie wskazali również, że kwota ta została powiększona o koszt wykonania opinii przez rzeczoznawcę w wysokości 400 zł. Łącznie powodowie dochodzili kwoty 15 756,50 zł, której to zasądzenia od pozwanego domagali się w częściach równych – po 7 878,25 zł.
Powodowie wskazali również, że pismem z dnia 26 kwietnia 2025 roku wezwali pozwanego do zapłaty, jednakże ten nie zaspokoił roszczenia i wskazał na możliwość sądowego rozstrzygnięcia sprawy.
Powodowie wskazali też, że pozwany pozostaje w opóźnieniu ze spełnieniem świadczenia, które powinno być spełnione najpóźniej w dniu 9 kwietnia 2025 roku, a od dnia 10 kwietnia 2025 roku czyli dnia następnego po upływie trzydziestodniowego terminu od dnia zawiadomienia pozwanego o zdarzeniu należą się im odsetki ustawowe od kwoty 15 356,50 zł. Powodowie podali też, że dochodzą również odsetek za opóźnienie od kwoty 400 zł z tytułu zwrotu kosztów wykonania kalkulacji naprawy od dnia następnego po upływie dnia, w którym powodowie wezwali ostatecznie pozwanego do zapłaty tj. od 12 maja 2025 roku (k. 4-6v).
Nakazem zapłaty wydanym w dniu 7 lipca 2025 roku w postępowaniu upominawczym w sprawie X Nc (...) 25 referendarz sądowy w Sądzie Rejonowym w T. orzekł zgodnie z żądaniem pozwu (k. 29).
Sprzeciw od powyższego nakazu zapłaty w ustawowym terminie wywiódł pozwany, zaskarżając nakaz zapłaty w całości i wnosząc o oddalenie powództwa oraz o zasądzenie od powodów na swoją rzecz zwrotu kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz opłaty skarbowej od pełnomocnictwa wraz z odsetkami za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty. Pozwany wniósł także o oddalenie wniosku o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego sądowego z zakresu techniki samochodowej na fakty ustalenia kosztów naprawy pojazdu jako niemającego znaczenia dla rozstrzygnięcia.
Uzasadniając swoje stanowisko pozwany wskazał, że udzielił pokrycia ubezpieczeniowego sprawcy szkody w zakresie obowiązkowego ubezpieczenia OC pojazdów mechanicznych i objął ochroną ubezpieczeniową skutki wypadku komunikacyjnego z dnia 10 marca 2025 roku, w wyniku którego uszkodzony został pojazd marki F. o numerze rejestracyjnym (...) stanowiący własność powodów. Wskazał również, że w toku postępowania likwidacyjnego wypłacił kwotę 14 562,10 zł z tytułu refundacji kosztów naprawy. Pozwany wskazał, że po zarejestrowaniu szkody w dniu 11 marca 2025 roku oraz ponownie w dniu 14 marca 2025 roku złożył powodom ofertę bezgotówkowej naprawy pojazdu w (...) S.A. w: (...) L. A. z siedzibą w H.. Pozwany zaznaczył, że poszkodowany został poinformowany, że aby zminimalizować szkodę, gdy nie ma możliwości naprawy pojazdu w ustalonej przez pozwanego kwocie, to pozwany zorganizuje i przeprowadzi naprawę w warsztacie należącym do Sieci Naprawczej (...).
Pozwany uważał, że nie ograniczył poszkodowanym prawa do swobodnego wyboru zakładu naprawczego i wielokrotnie w jasny i wyczerpujący sposób informował, że w przypadku wyższego kosztu naprawy pojazdu w warsztacie wybranym przez poszkodowanych (...) S.A. może wypłacić odszkodowanie w kwocie nieprzekraczającej kosztu naprawy we wskazanych warsztatach należących do Sieci Naprawczej (...) tj. w wysokości realnych kosztów naprawy uszkodzonego pojazdu. Powodowie zostali poinformowani, że jeżeli nie zdecydują się na naprawę w proponowanym przez pozwanego warsztacie, to niezbędne będzie uzgodnienie z (...) S.A. wysokości kosztów naprawy, poprzez dostarczenie kosztorysu sporządzonego przez warsztat naprawczy, któremu poszkodowani zamierzają powierzyć naprawę pojazdu. Pozwany wskazał, że w sytuacji, w której ubezpieczyciel we współpracy z przedsiębiorcą trudniącym się powypadkową naprawą pojazdów proponuje poszkodowanemu bezgotówkową organizację naprawy pojazdu na częściach oryginalnych i w autoryzowanym warsztacie naprawczym, zapewniając pełne pokrycie kosztów jego naprawy, a mimo to poszkodowany decyduje się na poniesienie wyższych kosztów naprawy pojazdu, koszty te w zakresie nadwyżki będą podlegały indemnizacji tylko wtedy, gdy wykaże szczególne racje przemawiające za uznaniem ich za celowe i ekonomicznie uzasadnione.
Pozwany zaznaczył, że nie wiadomo z jakich przyczyn poszkodowani nie przyjęli oferty pozwanego dotyczącej naprawy pojazdu w warsztacie sieci naprawczej (...). Zdaniem pozwanego rezygnacja z jego propozycji świadczy o braku współdziałania poszkodowanych z ubezpieczycielem i oznacza przyczynienie się do zwiększenia szkody, za które strona pozwana nie ponosi odpowiedzialności. Pozwany twierdził też, że z raportu historii pojazdu z 22 lipca 2025 roku wynika, iż pojazd został naprawiony i pozytywnie przeszedł badania techniczne, dlatego zasadnym jest obliczenie rzeczywistych kosztów naprawy i za niecelowe uznać należy ustalanie hipotetycznych kosztów naprawy. Podniósł również, że powodowie nie udowodnili w jakiej wysokości ponieśli szkodę i czy za uzyskane odszkodowanie nie byli w stanie naprawić pojazdu, wobec czego nie mogą domagać się wyższego odszkodowania niż to, które już zostało wypłacone.
Wskazał również, że wydatki przekraczające koszt naprawy zaproponowany przez ubezpieczyciela, nie pozostają w adekwatnym związku przyczynowym i nie można ich uznać za ekonomicznie uzasadnione i celowe. Pozwany zakwestionował także kosztorys szkody złożony przez powodów wraz z pozwem twierdząc, że wykonana opinia prywatna była zbędna i nie stanowi potwierdzenia, że poszkodowany poniósł jej koszty. Pozwany wskazał, że kosztorysy wydane przez inne podmioty, biura, instytucje lub na prywatne zlecenie nie są dla niego wiążące w procesie likwidacji szkody. Pozwany wskazał, że również żądanie odsetek przez powodów jest bezzasadne, a pozwany likwidował szkodę zgodnie z przepisami k.c. i nie pozostawał w zwłoce z wypłatami należnego odszkodowania. (k. 36-40).
W dniu 12 września 2025 roku powodowie wnieśli pismo przygotowawcze, w którym oświadczyli, że popierają powództwo w całości wraz ze złożonymi wnioskami dowodowymi. Powodowie oświadczyli, że pojazd został naprawiony: koszty części zamiennych wyniosły 20 000 zł, koszt lakierowania wyniósł 3 000 zł, w zakresie robocizny powód wszelkie prace wykonał samodzielnie, w warsztacie należącym do ojca powoda. Powodowie oświadczyli również, że nie posiadają rachunków potwierdzających zakup części zamiennych z uwagi na fakt, że części kupione zostały na giełdzie oraz, że powód kupował wyłącznie używane części oryginalne. Powodowie wskazali również, że zaproponowana przez pozwanego naprawa na etapie postepowania likwidacyjnego nie doprowadziłaby do przywrócenia pojazdu do stanu sprzed zdarzenia. Podnieśli, że żądana przez powodów kwota stanowi uzasadnione technicznie i ekonomicznie koszty naprawy i że nie przekracza ona wartości pojazdu na dzień szkody.
Zdaniem powodów poniesione w praktyce wydatki na naprawę pojazdu wyznaczają wysokość odpowiedniego odszkodowania tylko wówczas, gdy odpowiadają kosztom niezbędnym i ekonomicznie uzasadnionym. Jeżeli faktycznie poniesione koszty naprawy w stosunku do kryterium kosztów niezbędnych i ekonomicznie uzasadnionych będą zawyżone lub zaniżone nie stanowią one podstawy do określenia należnego poszkodowanemu odszkodowania. Powodowie podkreślili, że odszkodowanie powinno odpowiadają ekonomicznie uzasadnionym kosztom naprawy, a naprawa dokonana przed uzyskaniem świadczenia od ubezpieczyciela, jej koszt i faktyczny zakres nie ma zasadniczego wpływu na sposób ustalania wysokości odszkodowania. Zdaniem powodów nie ma znaczenia czy naprawienie szkody następuje na podstawie faktur za naprawę pojazdu czy wyceny kosztów naprawy – zasady naprawienia szkody muszą być identyczne. Powodowie podnieśli, że w przypadku braku możliwości wykazania kosztów naprawy nie można pozbawić poszkodowanego możliwości dochodzenia kosztów przywrócenia pojazdowi jego wartości sprzed wypadku ustalonych metodą kosztorysową.
Powodowie wskazali, że sama naprawa czy nabycie części po najniższych cenach również przedstawia swoją wartość. Zdaniem powodów jeżeli w odniesieniu do konkretnego stanu faktycznego rzetelnie zostaną ustalone hipotetyczne koszty niezbędne do przywrócenia pojazdowi jego wartości sprzed wypadku, to one powinny wyznaczać prawnie relewantną wielkość uszczerbku, jaki poszkodowany poniósł wskutek zdarzenia szkodowego. Powodowie podkreślili, że ustalając należne świadczenie zakład ubezpieczeń nie może powoływać się na rabaty lub upusty obowiązujące we współpracujących z nim warsztatach naprawczych i punktach sprzedaży oraz stosować amortyzacji, a ponadto powinien uwzględniać wartość części zakwalifikowanych do wymiany, która zapewnia przywrócenie pojazdu do stanu sprzed szkody. Powodowie podnieśli także, że poniesienie przez nich kosztów wyceny szkody pozostaje w adekwatnym związku ze szkodą. Prywatna ekspertyza została wykonana wyłącznie w celu dokładnego oszacowania roszczenia.
Powodowie twierdzili, że oszacowanie szkody jest prawidłowe wówczas, gdy jest dokonywane metodami profesjonalnej wyceny i dlatego zlecili sporządzenie prywatnej ekspertyzy. Powodowie zaznaczyli, że gdyby pozwany prawidłowo wyliczył wartość odszkodowania, to dodatkowa wycena nie byłaby potrzebna. Powodowie twierdzili, że opinia, którą posługują się w sporze została wykonana przez niezależnego certyfikowanego rzeczoznawcę w celu rzetelnego określenia wysokości przedmiotowego roszczenia już na etapie postepowania przedsądowego, co miało zapobiec zwiększeniu rozmiaru szkody poprzez uniknięcie kosztów postępowania sądowego, zgodnie z nakazem wynikającym z art. 16 ust 1 pkt 2 Ustawy o Ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych. Wskazali również, że roszczenie odsetkowe jest w pełni zasadne, a odszkodowanie powinno być przez pozwanego wypłacone w prawidłowej wysokości w ciągu trzydziestodniowego terminu od dnia zawiadomienia podmiotu likwidującego szkodę o zdarzeniu i dlatego zasadnym jest naliczenie odsetek wraz z upływem tego terminu (k. 69-74).
Na dalszym etapie postępowania, aż do zamknięcia rozprawy stanowiska stron pozostały bez zmian.
Sąd ustalił, co następuje
W wyniku kolizji drogowej, która miała miejsce 10 marca 2025 roku o godz. 10:44 w miejscowości A., przy ulicy (...), uszkodzeniu uległ należący do C. i I. O. pojazd marki F. (...) (2) o numerze rejestracyjnym (...). Posiadacz pojazdu marki K. (...) o numerze rejestracyjnym (...), kierowanego w chwili zdarzenia przez sprawcę zdarzenia Z. R., posiadał ubezpieczenie odpowiedzialności cywilnej w (...) Spółce Akcyjnej w P..
Przebieg zdarzenia był następujący: pojazd marki K. kierowany przez Z. R. nie ustąpił pierwszeństwa przejazdu I. O. kierującemu pojazdem F.. W efekcie kierowane przez Z. R. auto wjechało na pas jazdy F. i uderzyło w pojazd stanowiący własność C. i I. O.. W wyniku zdarzenia w pojeździe doszło do uszkodzenia pasa przedniego pojazdu m.in. błotnika prawego przedniego, reflektora prawego, sterownika reflektora, zderzaka przedniego, kratki halogenu, wahaczy przednich, drążka i końcówki układu kierowniczego, wzmocnienia czołowego, nadkola przedniego prawego, filtra powietrza i wlotu filtra, spryskiwacza reflektora, drobnych elementów mocujących lub ustalających, felgi koła przedniego prawego, prawego słupka oraz progu. Obydwa samochody przed zdarzeniem były sprawne. Pojazd powodów nie był w stanie odjechać z miejsca zdarzenia, wymagał holowania.
Szkoda została w dniu 10 marca 2025 roku zgłoszona ubezpieczycielowi (...) Spółce Akcyjnej w P. celem jej likwidacji w ramach polisy OC sprawcy zdarzenia. Postępowanie likwidacyjne było przez pozwanego prowadzone pod numerem (...).
Fakty bezsporne, a nadto dowód:
pismo pozwanego z 11 marca 2025 roku kierowane do I. O. potwierdzające zgłoszenie szkody – k. 43 – 45v, a także w aktach szkody na płycie CD – k. 58, plik: (...).pdf, str. 53 – 58, 160 – 172, pismo pozwanego z 14 marca 2025 roku kierowane do C. O. potwierdzające zgłoszenie szkody – k. 46 – 48v, a także w aktach szkody na płycie CD – k. 58, plik: (...).pdf, str. 113 – 118, pismo pozwanego z 11 marca 2025 roku kierowane do L. Ł. potwierdzające zgłoszenie szkody – w aktach szkody na płycie CD – k. 58, plik: (...).pdf, str. 150 - 157, pismo pozwanego z 13 marca 2025 roku – w aktach szkody na płycie CD – k. 58, plik: (...).pdf, str. 131 – 141, informacja o zgłoszeniu (...) – w aktach szkody na płycie CD – k. 58, plik: (...).pdf, str. 178 – 180, podsumowanie zgłoszenia szkody – w aktach szkody na płycie CD – k. 58, plik: (...).pdf, str. 184 – 186, notatka policyjna – w aktach szkody na płycie CD – k. 58, plik: (...).pdf, str. 143, umowa cesji wierzytelności z polisy OC sprawcy z dnia 10 marca 2025 roku – w aktach szkody na płycie CD – k. 58, plik: (...).pdf, str. 70, faktura nr: (...) z dnia 11 marca 2025 roku – w aktach szkody na płycie CD – k. 58, plik: (...).pdf, str. 69, korespondencja elektroniczna (e-mail) z 31 marca 2025 roku i 1 kwietnia 2025 roku – w aktach szkody na płycie CD – k. 58, plik: (...).pdf, str. 65 - 68, fotografie uszkodzonego pojazdu marki F. – w aktach szkody na płycie CD – k. 58, plik: (...).pdf, str. 187-188, 193-228, fotografie dowodu rejestracyjnego pojazdu marki F. – w aktach szkody na płycie CD – k. 58, plik: (...).pdf, str. 189 - 192, zeznania I. O. w ramach przesłuchania stron na rozprawie w dniu 22 października 2025 roku – k. 111 – 112, znacznik czasowy od 00:10:50 do 00:19:32, pisemna opinia biegłego inż. Ł. S. z 15 grudnia 2025 roku – k. 118 – 142, pisemna opinia uzupełniająca biegłego inż. Ł. S. z 16 marca 2026 roku – k. 170 – 176v
W dacie zdarzenia szkodowego, tj. 10 marca 2025 roku pojazd marki F. (...) (1) o numerze rejestracyjnym (...) był własnością C. O. i jej syna I. O.. W dowodzie rejestracyjnym tego pojazdu o numerze i serii DR/ (...), wydanym w dniu 16 grudnia 2024 roku przez Starostę (...) jako jego posiadacz wskazana jest C. O., jako współwłaściciel wskazany jest I. O.. Udziały powodów we współwłasności tego pojazdu były równe i wynosiły po ½ części. Faktycznym użytkownikiem tego pojazdu był I. O., udział we własności C. O. był podyktowany potrzebą uzyskania ulgi w zakresie składek ubezpieczeniowych.
dowód:
kopia dowodu rejestracyjnego pojazdu marki F. o numerze rejestracyjnym (...) – w aktach szkody na płycie CD – k. 58, plik: (...).pdf, str. 189 – 191, zeznania I. O. w ramach przesłuchania stron na rozprawie w dniu 22 października 2025 roku – k. 111 – 112, znacznik czasowy od 00:10:50 do 00:19:32
Pozwany ubezpieczyciel w trakcie postępowania likwidacyjnego ustalił, że koszt naprawy pojazdu marki F. (...) (1) o numerze rejestracyjnym (...) wynosi 14 562,15 zł brutto. W dniu 17 marca 2025 roku Ekspert (...) (...) S.A. T. I. ustalił wysokość szkody na kwotę 14 242,49 zł z uwzględnieniem podatku od towarów i usług w wysokości 23 % (11 579,26 zł bez podatku VAT). Następnie Ekspert (...) S.A. T. I. w dniu 24 marca 2025 roku ustalił na podstawie systemu F. wysokość szkody na 14 562,12 zł z VAT (11 839,12 zł bez VAT). Decyzją z dnia 2 kwietnia 2025 roku pozwany przyznał I. O. tytułem odszkodowania kwotę 9 751,05 zł, z czego kwota 2 470 zł stanowiła odszkodowanie z tytułu kosztów pojazdu zastępczego lub wynajęcia pojazdu zastępczego, a kwota 7 281,05 zł wynikała z kalkulacji (...).
Również decyzją z dnia 2 kwietnia 2025 roku pozwany przyznał C. O. tytułem odszkodowania kwotę 7 551,65 zł, z czego kwota 270,60 zł stanowiła odszkodowanie z tytułu kosztów holowania, a kwota 7 281,05 zł wynikała z kalkulacji (...). Kwota 270,60 zł została przekazana upoważnionemu do odbioru odszkodowania Z. G.. Łącznie pozwany wypłacił powodom z tytułu kosztów naprawy pojazdu marki F. o numerze rejestracyjnym (...) kwotę 14 562,10 zł – każdemu z powodów pozwany wypłacił z tego tytułu połowę tej kwoty, tj. po 7 281,05 zł. Według kosztorysu pozwanego koszt części zamiennych wynosi 10 870,56 zł, koszty prac blacharskich mechanicznych 1 157,18 zł, koszty materiałów lakierniczych 1 810,15 zł, zaś koszt prac lakierniczych 724,22 zł. Kosztorys dokonany na podstawie systemu F. różni się od kosztorysu wykonanego w systemie F.. Zmodyfikowany system generuje podobne kalkulacje, działając w oparciu o inne algorytmy, generując zaniżone koszty naprawy.
Pozwany ustalając wysokość odszkodowania przyjął stawkę roboczogodziny w wysokości 64 zł netto dla prac blacharskich o lakierniczych oraz redukcję kosztów materiałów lakierniczych do poziomu 65% średniej wartości rynkowej. Obniżenie to dotyczyło materiałów obejmujących m. in. podkłady, bazy kolorystyczne, lakiery bezbarwne, rozcieńczalniki oraz materiały pomocnicze. Kosztorys obejmował zastosowanie alternatywnych części zamiennych. Stawki za roboczogodzinę w wysokości 64 zł netto w realnych warunkach rynkowych nie są stosowane. Kalkulacja pozwanego nie przedstawiała rzeczywistych, technologicznie uzasadnionych i ekonomicznie koniecznych kosztów naprawy pojazdu odpowiadających realnym – lokalnym, wolnorynkowym warunkom naprawy pojazdu.
dowód:
ustalenie wysokości szkody z 24 marca 2025 roku – k. 10 - 16, 51 – 54, a także w aktach szkody na płycie CD – k. 58, plik: (...).pdf, str. 73 - 79, 80 – 86, Ustalenie wysokości szkody z 17 marca 2025 roku – w aktach szkody na płycie CD – k. 58, plik: (...).pdf, str. 97 – 103, 104 – 110, decyzja z 2 kwietnia 2025 roku kierowana do I. O. – k. 49 – 49v, a także w aktach szkody na płycie CD – k. 58, plik: (...).pdf, str. 42 - 43, 46 – 47, decyzja z 2 kwietnia 2025 roku kierowana do C. O. – k. 50 - 50v, a także w aktach szkody na płycie CD – k. 58, plik: (...).pdf, str. 29 - 30, 40 - 41, 44 - 45, decyzja z 2 kwietnia 2025 roku kierowana do Z. G. – w aktach szkody na płycie CD – k. 58, plik: (...).pdf, str. 34 - 35, 38 - 39, pisemna opinia biegłego inż. Ł. S. z 15 grudnia 2025 roku – k. 118 – 142
Na zlecenie C. P. wykonał kalkulację naprawy nr (...) z dnia 13 kwietnia 2025 roku pojazdu marki F. (...) (1) wskazując, że koszty naprawy pojazdu marki F. (...) (1) o numerze rejestracyjnym (...) po szkodzie z dnia 10 marca 2025 roku wynoszą 29 918,62 zł. W związku z wykonaniem kosztorysu Z. P. wystawił w dniu 13 kwietnia 2025 roku rachunek nr (...). Koszt sporządzenia kosztorysu naprawy pojazdu F. (...) (1) o numerze rejestracyjnym (...) wynikający z rachunku wyniósł 400 zł. dowód:
kalkulacja naprawy nr (...) z dnia 13 kwietnia 2025 roku - k. 17 - 21v, a także w aktach szkody na płycie CD – k. 58, plik: (...).pdf, str. 15 - 24, rachunek nr (...) z dnia 13 kwietnia 2025 roku – k. 22, a także w aktach szkody na płycie CD – k. 58, plik: (...).pdf, str. 25, potwierdzenie wykonania operacji z dnia 26 kwietnia 2025 roku – k. 23
Pismem z dnia 26 kwietnia 2025 roku pełnomocnik C. O. i I. O., adwokat I. L. skierował w imieniu powodów do pozwanego wezwanie do zapłaty, w którym wezwał go do zapłaty na rzecz powodów kwoty 15 756,50 zł w terminie 14 dni od dnia otrzymania wezwania. Powodowie działający przez pełnomocnika twierdzili, że koszty naprawy koniecznej do przywrócenia pojazdu do stanu sprzed szkody, zgodnie z technologią producenta wynoszą 29 918,62 zł, zgodnie z kalkulacją naprawy z dnia 13 kwietnia 2025 roku, a w konsekwencji, że odszkodowanie zostało zaniżone o kwotę 15 356,50 zł. Nadto, wezwanie do zapłaty obejmowało również koszt wykonania opinii z 13 kwietnia 2025 roku przez rzeczoznawcę w wysokości 400 zł. Do wezwania zostały załączone pełnomocnictwo, opinia rzeczoznawcy z dnia 13 kwietnia 2025 roku oraz rachunek za dokonaną przez rzeczoznawcę wycenę.
Po rozpoznaniu wezwania, pismem z dnia 20 maja 2025 roku pozwany podtrzymał w całości swoją decyzję w zakresie wysokości ustalonych kosztów naprawy pojazdu, ponownie wskazując, że ze względu na brak faktur, odszkodowanie wypłacone zostało według sporządzonego przez (...) S.A. w oparciu o system rozliczeniowy F.. Pozwany zaznaczył, że sporządzona przez ubezpieczyciela kalkulacja naprawy stanowi jedynie propozycję rozliczenia szkody. Pozwany wskazał, że kosztorys ten jest szacunkowym wyliczeniem określonej kwoty pieniężnej, za jaką według (...) S.A. istnieje możliwość naprawy stwierdzonych uszkodzeń powypadkowych pojazdu. Pozwany wskazał, że ustalenie wyższych kosztów naprawy może nastąpić w przypadku przedstawienia przez poszkodowanego dowodów ich poniesienia tj. kosztorysu warsztatowego do zatwierdzenia, a następnie faktury zakładu naprawczego w tym rachunku za części według specyfikacji z kosztorysu, dokumentującego ich zakup.
Pozwany wskazał, że ponieważ nie przedstawiono faktury za naprawę pojazdu należy uznać, iż koszty naprawy nie przekraczają wypłaconej kwoty odszkodowania. Pozwany podniósł również, że nie znajduje również podstaw do refundacji kosztów związanych ze sporządzeniem kosztorysu naprawy.
dowód:
wezwanie do zapłaty z 26 kwietnia 2025 roku – k. 24 - 24v, a także w aktach szkody na płycie CD – k. 58, plik: (...).pdf, str. 12 - 25, wiadomość e-mail z dnia 26 kwietnia 2025 roku potwierdzająca otrzymanie zgłoszenia – k. 25 - 26, pismo pozwanego z 20 maja 2025 roku – k. 27 - 27v, a także w aktach szkody na płycie CD – k. 58, plik: (...).pdf, str. 5 - 8
Samochód marki F. (...) (1) o numerze rejestracyjnym (...) został wyprodukowany w 2016 roku. Pojazd w momencie zdarzenia szkodowego był w dziewiątym roku eksploatacji. Do czasu szkody z 10 marca 2025 roku pojazd F. (...) (1) uczestniczył w co najmniej pięciu kolizjach (jeden raz w roku 2020, dwukrotnie w roku 2021 i dwukrotnie w roku 2024), a nadto został zezłomowany na terenie Ameryki Północnej. Na terenie Polski pojazd uczestniczył w kolizji w dniu 23 czerwca 2021 roku zgłoszono w niej uszkodzenie pojazdu obejmujące części karoserii, oświetlenia zewnętrznego, układu kierowniczego, podwozia i nadwozia oraz układu zawieszenia, przy czym przybliżony koszt naprawy wynosił między 13 000 zł a 14 000 zł. W dniu 11 września 2021 roku zgłoszono uszkodzenie pojazdu obejmujące części karoserii oraz podwozia i nadwozia, koszt napraw oszacowano między 5 000 zł a 6 000 zł. Następnie w dniu 10 marca 2024 roku uszkodzone zostały części karoserii i układu zawieszenia, a przybliżony koszt naprawy określono w granicach 14 000 zł a 15 000 zł. Następnie w pojeździe uległy uszkodzeniu w dniu 13 września 2024 roku części karoserii, oświetlenia zewnętrznego, układu kierowniczego, podwozia i nadwozia oraz układu zawieszenia, przybliżony koszt naprawy wynosił 42 000 zł – 43 000 zł.
K. z 10 marca 2025 roku nie miała wpływu na wartość rynkową pojazdu, o ile naprawa po szkodzie została dokonana zgodnie z technologią i sztuką rzemiosła blacharsko-lakierniczego nie pozostawiając istotnych wad ponaprawczych. Szkoda z dnia 10 marca 2025 roku w przypadku dokonania prawidłowej naprawy nie mogła doprowadzić do rynkowego ubytku wartości pojazdu marki F. (...) (1) o numerze rejestracyjnym (...). Samochód marki F. (...) (1) o numerze rejestracyjnym (...) przed szkodą z dnia 10 marca 2025 roku składał się wyłącznie z części oryginalnych. Hipotetyczny koszt naprawy wykonanej zgodnie z technologią producenta pojazdu i wykorzystaniem oryginalnych części zamiennych jakości „O” przy uwzględnieniu przeciętnych cen usług w warsztatach samochodowych stosowanych w regionie w okresie szkody wynosi 34 948,40 zł brutto. Kwota ta przedstawia techniczne i ekonomicznie zasadne koszty naprawy pojazdu w lokalnych warunkach rynkowych, w wersji bez udziału pozwanego w procesie naprawy lub zakupie części zamiennych za jego pośrednictwem, w sieci warsztatów niezależnych tj. poza (...).
Przeciętna stawka za roboczogodzinę prac naprawczych w lokalnych warunkach rynkowych stosowanych w warsztatach nieautoryzowanych na terenie województwa (...) wynosiła w czasie szkody 140 zł netto. Koszt części zamiennych jakości „O” potrzebnych do naprawy pojazdu wynosił 21 874,98 zł. Koszty lakierowania wynoszą zaś 3 752,35 zł. Koszt naprawy pojazdu z użyciem części alternatywnych w lokalnych warunkach rynkowych w sieci warsztatów niezależnych, bez pośrednictwa pozwanego wyniósł 31 062,40 zł. Koszt alternatywnych części zamiennych potrzebnych do naprawy pojazdu wynosił 18 715,63 zł. Koszty lakierowania wynoszą natomiast 3 752,35 zł.
Skutki szkody z dnia 10 marca 2025 roku zostały usunięte, pojazd został naprawiony z użyciem części nowych (alternatywnych) oraz oryginalnych o jakości „O” zakupionych jako używane, naprawa nie została wykonana w pełnym zakresie. W pojeździe zamontowano: błotnik przedni prawy – polakierowany, oryginalny i używany, reflektor prawy – nowy o jakości „ (...), sterownik reflektora, zderzak przedni – oryginalnym polakierowany i używany, kratkę halogenu – oryginalną, polakierowaną i używaną, wahacze przednie – nowe części alternatywne, drążek i końcówkę układu kierowniczego – nowe części alternatywne, wzmocnienie czołowe – nową część alternatywną, nadkole prawe – oryginalne i używane, filtr powietrza i wlot filtra – oryginalne i używane, spryskiwacz reflektora – oryginalny i używany, drobne elementy mocujące i ustalające – zarówno części oryginalne i używane, jak również nowe alternatywne. Na dzień 15 grudnia 2025 roku w pojeździe nie wymieniono felgi koła przedniego prawego, nie polakierowano górnej części prawego słupka A oraz nie wyprostowano i nie polakierowano progu prawego. Faktycznie dokonana przez I. O. naprawa pojazdu kosztowała łącznie około 23 000 zł i przywróciła pojazd do stanu sprzed szkody. Na koszty poniesione przez powodów składały się kwota około 20 000 zł wydatkowana na części zamienne oraz około 3 000 zł z tytułu lakierowania pojazdu. Koszt zderzaka wynosił 4 900 zł. Powodowie nie ponieśli innych kosztów naprawy pojazdu, w tym kosztów związanych z robocizną. I. O. jest z wykształcenia mechanikiem pojazdów samochodowych. (...) samochodu F. (...) (1) o numerze rejestracyjnym (...) po szkodzie z dnia 10 marca 2025 roku I. O. dokonał samodzielnie, jedynie z pomocą swojego ojca, w warsztacie należącym do ojca powoda. Wszystkie uszkodzenia po szkodzie z dnia 10 marca 2025 roku zostały naprawione. I. O. dokonał naprawy pojazdu przed 10 kwietnia 2025 roku. Pojazd po naprawie przeszedł w dniu 10 kwietnia 2025 roku pozytywnie badanie techniczne po udziale w wypadku. Po szkodzie z 10 marca 2025 roku pojazd uległ ponownemu uszkodzeniu w wyniku kolizji z sarną.
dowód:
pisemna opinia biegłego inż. Ł. S. z dnia 15 grudnia 2025 roku – k. 118 – 142, pisemna opinia uzupełniająca biegłego inż. Ł. S. z dnia 16 marca 2026 roku – k. 170 – 176v, zeznania I. O. w ramach przesłuchania stron na rozprawie w dniu 22 października 2025 roku – k. 111 – 112, znacznik czasowy od 00:10:50 do 00:19:32, raport z usługi (...) wygenerowany 22 lipca 2025 roku o godzinie 16:27 – k. 55-57v, fotografie dowodu rejestracyjnego pojazdu marki F. – w aktach szkody na płycie CD – k. 58, plik: (...).pdf, str. 189 - 192
Sąd zważył, co następuje
Stan faktyczny w zakresie niezbędnym dla rozstrzygnięcia Sąd ustalił na podstawie dowodów z dokumentów dostarczonych przez obydwie strony postępowania, jak również akt szkody, zeznań powoda I. O. złożonych w ramach przesłuchania stron oraz dowodu z opinii biegłego.
Sąd w pełni dał wiarę dowodom w postaci dokumentów zgromadzonych w toku procesu albowiem były kompletne i jasne, wraz z pozostałymi dowodami obrazowały dokładny stan faktyczny sprawy. Dokumenty przedłożone przez powodów w sposób logiczny korelowały z aktami szkody dostarczonymi przez pozwanego i wspólnie tworzyły spójny i logiczny materiał dowodowy pozwalający ustalić stan faktyczny. Ich prawdziwość nie budziła, w ocenie Sądu, jakichkolwiek wątpliwości i nie była kwestionowana przez strony. Powodowie w pozwie wskazywali, że wysokość wypłaconego im odszkodowania wynosiło 14 562,12 zł, natomiast pozwany w sprzeciwie od nakazu zapłaty w postępowaniu upominawczym wskazał, że w toku postępowaniu likwidacyjnym wypłacił powodom kwotę 14 562,10 zł. Sąd uznał za udowodnione w tym zakresie w twierdzenia pozwanego. Pozwany bowiem co prawda ustalił koszt naprawy pojazdu na kwotę 14 562,12 zł, ale powodom wypłacił odszkodowanie w sumie o dwa grosze niższej (pozwany każdemu z powodów wypłacił kwotę 7 281,05 zł z tytułu kosztów naprawy pojazdu po szkodzie z dnia 10 marca 2025 roku).
Wydaje się zresztą, że te okoliczności są bezsporne, a błędne określenie przez powodów w pozwie kwoty wypłaconego odszkodowania wynikało po prostu z utożsamienia wysokości tego odszkodowania z ustaloną przez pozwanego kwotą kosztów naprawy pojazdu. Utożsamienie to nie miało jednak podstaw, gdyż jak wynika z akt postępowania likwidacyjnego, rzeczywista kwota wypłaconego powodom odszkodowania wynosiła 14 562,10 zł.
Za wiarygodne zeznania powoda I. O. w ramach przesłuchania stron na rozprawie w dniu 22 października 2025 roku. Poszkodowany przedstawił przebieg zdarzenia w znacznej mierze pokrywający się z przebiegiem ustalonym podczas postępowania likwidacyjnego. Zeznania powoda pokrywały się z informacjami wynikającymi z dowodów z dokumentów. Powód przedstawił także w wiarygodny sposób koszty naprawy pojazdu marki F. (...) (1) o numerze rejestracyjnym (...) po szkodzie z dnia 10 marca 2025 roku, które zostały realnie przez niego poniesione i wyniosły około 23 000 zł. Wskazał w jaki sposób oraz w jakim zakresie dokonał naprawy oraz wytłumaczył dlaczego nie skorzystał z propozycji naprawy bezgotówkowej oferowanej przez pozwanego. Zeznania powoda w połączeniu z dowodem z opinii biegłego wskazują, że pojazd został przez powoda naprawiony w stopniu umożliwiającym jego eksploatacje, jak i do stopnia przywrócenia jego do stanu sprzed szkody.
Należy zauważyć, że powód I. O. jest z wykształcenia mechanikiem samochodowym, wobec czego dysponuje wiedzą i umiejętnościami umożliwiającymi przeprowadzenie naprawy pojazdu. Sąd nie miał podstaw, by kwestionować jego zeznania, w ramach których wskazał, że na skutek przeprowadzonej naprawy doprowadził należący do niego pojazdu do stanu sprzed szkody z dnia 10 marca 2025 roku. Powód wskazał i wyjaśnił dlaczego nie dokumentował w pełni ponoszonych kosztów naprawy mając na uwadze powyższe okoliczności sąd nie znalazł podstaw do tego, żeby zobowiązywać powoda do pełnego wykazania poniesionych kosztów. Z zeznań powoda I. O. oraz twierdzeń obojga powodów wynikało, że to właśnie I. O. jest użytkownikiem pojazdu marki F. (...) (1) o numerze rejestracyjnym (...), zaś C. O. jest współwłaścicielem pojazdu w zasadzie wyłącznie ze względu na ulgi w składkach ubezpieczeniowych. Powód samodzielnie naprawiał pojazd, jest mechanikiem samochodowym, użytkuje samochód na co dzień.
Bez wątpienia dysponuje więc informacjami co zostało uszkodzone w należącym do niego pojeździe, ile kosztowała go naprawa pojazdu, biorąc pod uwagę, że dokonywał jej osobiście oraz czy na skutek dokonanej własną pracą naprawy samochód został przywrócony do stanu sprzed szkody. Zdaniem sądu zeznania powoda były wiarygodne także w zakresie, w jakim podał jaki był koszt dokonanej naprawy. Powód musiał wiedzieć ile wydał na naprawę swojego pojazdu, a biorąc pod uwagę dowód z opinii biegłego, zgodnie z którą koszt części zamiennych przy ustalaniu hipotetycznych kosztów naprawy wynosił 21 874,98 zł (w przypadku części oryginalnych o jakości „O”) lub 18 715,63 zł (w przypadku alternatywnych części zamiennych), to zeznania powoda I. O. wskazujące, że wydał na części zamienne kwotę 20 000 zł nie jawią się bynajmniej jako niewiarygodne. Podobnie koszty lakierowania, które ponieśli powodowie w wysokości 3 000 zł są kosztami wiarygodnymi, odzwierciedlającymi realne koszty usługi lakierniczej, która musiała zostać wykonana, by pojazd marki F. (...) (1) o numerze rejestracyjnym (...) został przywrócony do stanu sprzed szkody z dnia 10 marca 2025 roku.
Według opinii biegłego Ł. S. koszt lakierowania ustalony metodą kosztorysową wynosił 3 752,35 zł, wobec czego wskazane przez powoda koszty lakierowania pojazdu w wysokości 3 000 zł także jawią się jako w pełni realne, odzwierciedlające prawdziwą cenę tej usługi. Sąd wziął pod uwagę okoliczność, że kwoty w wysokości 20 000 zł za części zamienne oraz 3 000 zł z tytułu kosztów lakierowania zostały przez powoda I. O. podane w przybliżeniu, bowiem nie pamiętał dokładnych wydatków poczynionych w związku z naprawą pojazdu, ani nie posiadał rachunków dokumentujących koszty naprawy. Jest to zresztą okoliczność zupełnie zrozumiała. I. O. składał zeznania na rozprawie w dniu 22 października 2025 roku, a zatem na ponad pół roku po przeprowadzeniu naprawy pojazdu marki F. (...) (1) o numerze rejestracyjnym (...) po szkodzie z dnia 10 marca 2025 roku. Zupełnie logiczne jest to, że powód pamiętał przybliżone koszty dokonanej naprawy, lecz nie pamiętał dokładnych kosztów. Te przybliżone koszty naprawy stanowiły dla sądu jednak punkt wyjścia dla ustalenia należnego powodom odszkodowania.
Biorąc pod uwagę, że to I. O. był faktycznym użytkownikiem pojazdu marki F. (...) (1) o numerze rejestracyjnym (...), to on kierował pojazdem w dacie szkody i to on zajmował się jego naprawą, sąd za zbędne uznał przesłuchanie w charakterze strony powódki C. O., która nie mogła dysponować wiadomościami istotnymi dla rozstrzygnięcia sprawy innymi niż te pozyskane od swojego syna. Także przesłuchanie członków zarządu (...) Zakładu (...) Spółki Akcyjnej w P. było w niniejszej sprawie zbędne, gdyż także nie mogli dysponować wiedzą na temat szkody z dnia 10 marca 2025 roku i przebiegu procesu jej naprawy. Z tych przyczyn sąd przeprowadził dowód z zeznań stron z ograniczeniem tego przesłuchania z przyczyn natury faktycznej (art. 302 § 1 k.p.c.) do osoby powoda I. O..
Ustalając rozmiar szkody i koszt jej naprawy, Sąd częściowo oparł się na opinii biegłego z dziedziny techniki samochodowej Ł. S.. Sąd nie jest związany opinią biegłego i ocenia ją na równi z innymi środkami dowodowymi w ramach swobodnej oceny dowodów przewidzianej w art. 233 § 1 k.p.c., zgodnie z którym Sąd ocenia wiarygodność i moc dowodów według własnego przekonania, na podstawie wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego. Ocenę opinii biegłych odróżniają jednak szczególne kryteria. Stanowią je: zgodność z zasadami logiki i wiedzy powszechnej, poziom wiedzy biegłych, podstawy teoretyczne opinii, sposób motywowania oraz stopień stanowczości wyrażonej w niej wniosków. Przedmiotem opinii nie jest bowiem przedstawienie faktów, lecz ich ocena na podstawie wiedzy fachowej (wiadomości specjalnych). Nie podlega ona zatem weryfikacji jak dowód na podstawie kryteriów prawdy i fałszu. Nie chodzi tu bowiem o kwestię wiarygodności lecz o pozytywne lub negatywne uznanie wartości zawartego w opinii i jej uzasadnieniu rozumowania. Sąd ocenia dowód z opinii biegłego nie tylko przez pryzmat jej wniosków końcowych, ale również w oparciu o dokumentację, na podstawie której została wydana.
Sąd uznał opinię biegłego za fachową i w pełni wiarygodną. Opinia ta została sporządzona w sposób rzetelny, wyczerpujący, była logiczna, spójna, nie zawierała sprzeczności. Biegły udzielił odpowiedzi na pytanie sformułowane w tezie dowodowej w sposób wyczerpujący, przedstawiając szczegółowo koszty naprawy pojazdu przy użyciu części oryginalnych części zamiennych jakości „O”, jak i części alternatywnych jakości „O” i „ (...) ”, a także uzasadniając wykonaną kalkulację naprawy pojazdu. Biegły przedstawił również jakie były przeciętne ceny usług naprawczych w regionie w warsztatach niezależnych w dacie szkody. Biegły posiadał nadto niezbędne kwalifikacje i doświadczenie i z tego względu w ocenie Sądu był osobą kompetentną do sporządzenia opinii w niniejszej sprawie. Dodatkowo biegły dokonał oględzin pojazdu marki F. (...) (1) o numerze rejestracyjnym (...) w dniu 15 grudnia 2025 roku.
Biegły w sposób jasny i precyzyjny określił uzasadniony koszt naprawy pojazdu marki F. o numerze rejestracyjnym (...) który przy zastosowaniu oryginalnych części zamiennych z logo producenta pojazdu „ (...) ”, wynosiłby 34 948,40 zł brutto przy zastosowaniu części alternatywnych jakości „O” i „ (...) wynosiłby 31 062,40 zł. Biegły wskazał przy tym, że zastosowanie części alternatywnych w procesie naprawy nie jest zgodne z technologią określaną przez producenta pojazdu, która co do zasady przewiduje użycie tylko części oryginalnych jakości „O”. Biegły w sposób przekonujący umotywował swoje stanowisko, w tym także to, że to naprawa pojazdu przywrócić może pojazd do stanu sprzed szkody.
Ponadto za wiarygodnością opinii biegłego przemawia to, że biegły w opinii uzupełniającej z dnia 16 marca 2026 roku w sposób pełny, rzeczowy i konsekwentny ustosunkował się do zarzutów zgłoszonych przez stronę powodową, w tym w szczególności do zastrzeżeń strony powodowej dotyczących wpływu przeprowadzonej naprawy na wartość rynkową pojazdu. Wyjaśnienia te były nie tylko spójne, lecz także rozbudowane i oparte na logicznym rozumowaniu oraz doświadczeniu zawodowym biegłego. W ocenie Sądu opinia, zarówno podstawowa z 15 grudnia 2025 roku, jak i uzupełniająca będąca odpowiedzią na zarzuty strony powodowej z 16 marca 2026 roku, zostały sporządzone w sposób jasny, kompletny i przekonujący, a przedstawione w niej wnioski zostały należycie uzasadnione. Z tego względu Sąd podzielił je i uczynił podstawą ustaleń faktycznych w sprawie.
Sąd oparł swoje ustalenia faktyczne także na domniemaniu faktycznym wynikającym z art. 197 k.c. Zgodnie z treścią tego przepisu, domniemywa się, że udziały współwłaścicieli są równe. W sprawie bezsporne było, że powodowie C. O. i I. O. są współwłaścicielami pojazdu marki F. (...) (1) o numerze rejestracyjnym (...), a także że byli nimi również w dacie szkody, tj. 10 marca 2025 roku. Z dowodów przeprowadzonych w niniejszej sprawie nie wynikało w jakich udziałach powodowie są współwłaścicielami pojazdu, wobec czego stosując domniemanie z art. 197 k.c. należało przyjąć, że ich udziały są równe. Żadna ze stron nie zdołała zresztą obalić tego domniemania, żadna zresztą nie kwestionowała równości udziałów powodów we współwłasności uszkodzonego pojazdu.
Sąd postanowieniem wydanym na rozprawie w dniu 3 czerwca 2026 roku na podstawie art. 235² § 1 pkt 2 i 3 k.p.c. w zw. z art. 278 § 1 k.p.c. pominął dowód z uzupełniającej opinii biegłego zawnioskowany przez pozwanego w punkcie 4 pisma procesowego z 22 stycznia 2026 roku oraz w punkcie 4 pisma procesowego z dnia 8 kwietnia 2026 roku. Pozwany we wskazanych pismach procesowych wnosił o dopuszczenie i przeprowadzenie opinii uzupełniającej na okoliczność ustalenia rzeczywistego kosztu naprawy pojazdu z uwzględnieniem cen części alternatywnych i oryginalnych używanych przy uprawdopodobnionym złażeniu, że naprawy wcześniejsze po sprowadzaniu pojazdu na rynek krajowy i później były przeprowadzane w sposób analogiczny.
Sąd pominął dowód z uzupełniającej opinii biegłego zgłoszony przez pozwanego, uznając, że zmierzał on do wykazania okoliczności, które nie wymagały wiadomości specjalnych, a nadto była już wystarczająco ustalona na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego. W szczególności należało zauważyć, że powód I. O. podał, jaka była rzeczywista wysokość poniesionych przez niego kosztów naprawy pojazdu i była to kwota niższa niż wysokość hipotetycznych kosztów naprawy wyliczona przez biegłego. Ustalenie wysokości rzeczywistych kosztów naprawy pojazdu nie wymagało wiadomości specjalnych biegłego, a fakty te zostały ustalone na podstawie innych dowodów.
Co więcej, powodowie już w piśmie procesowym z dnia 12 września 2025 roku wskazali, że pojazd został naprawiony po szkodzie z dnia 10 marca 2025 roku oraz że koszty tej naprawy wyniosły 23 000 zł. Pozwany nie kwestionował zresztą tych twierdzeń. W tej sytuacji były podstawy, by uznać, że okoliczność, iż rzeczywiste poniesione przez powodów koszty naprawy pojazdu marki F. (...) (1) o numerze rejestracyjnym (...) wyniosły 23 000 zł była faktem bezspornym (art. 230 k.p.c.). Skoro zresztą okoliczność ta była już przez stronę powodową wskazana i możliwa do ustalenia na podstawie przeprowadzonych dowodów, to nie było potrzeby ponownego przeprowadzania dowodu z opinii biegłego wyłącznie w celu jej potwierdzenia lub weryfikacji w oparciu o hipotetyczne założenia przyjęte przez stronę pozwaną.
Należy podkreślić, że dowód z opinii biegłego służy ustalaniu okoliczności wymagających wiadomości specjalnych, a więc takich, których ocena przekracza zakres wiedzy i doświadczenia życiowego sądu. Tymczasem ustalenie, jakie koszty rzeczywiście zostały poniesione przez powoda przy naprawie pojazdu, nie wymagało sięgania do wiedzy specjalistycznej, lecz mogło i powinno być dokonane na podstawie twierdzeń stron, ich zeznań, dokumentów oraz pozostałego materiału dowodowego. Innymi słowy, nie chodziło o ocenę technicznej zasadności naprawy, lecz o ustalenie prostego faktu ekonomicznego, tj. tego, ile powodowie rzeczywiście wydali na naprawę swojego pojazdu. Taka okoliczność nie stanowi przedmiotu opinii biegłego, lecz podlega ocenie sądu w ramach zwykłej analizy materiału dowodowego.
Dodatkowo wniosek pozwanego zmierzał w istocie do przeprowadzenia dowodu na okoliczności hipotetyczne, oparte na założeniu, że wcześniejsze naprawy pojazdu po sprowadzeniu go na rynek krajowy oraz późniejsze naprawy były wykonywane w sposób analogiczny. Tak sformułowany wniosek miał charakter spekulatywny i zakładał ustalenia, których pozwany nie wykazał w sposób dostateczny. Biegły nie mógłby więc dokonać ustaleń w oparciu o faktycznie niezweryfikowane założenia co do sposobu wcześniejszych napraw, skoro brak było podstaw do przyjęcia, że odpowiadały one dokładnie przyjętemu przez pozwanego modelowi. Gdyby nawet biegły zresztą wykonał taki kosztorys, to nie stanowiłby on podstawy ustaleń faktycznych sądu w niniejszej sprawie, biorąc pod uwagę, że założenia poczynione przez pozwanego, które biegły miał poczynić podstawą dla sporządzenia kosztorysu były gołosłowne i nieudowodnione. W konsekwencji dopuszczenie takiego dowodu prowadziłoby jedynie do przedłużenia postępowania, bez realnej potrzeby procesowej i bez szansy na istotne przyczynienie się do wyjaśnienia sprawy.
W ocenie Sądu wniosek dowodowy pozwanego był zatem nieprzydatny dla wykazania okoliczności mających znaczenie dla rozstrzygnięcia, albowiem zmierzał do ustalenia faktu już wystarczająco wykazanego, a nadto w części opierał się na nieudowodnionych założeniach hipotetycznych. Z tych przyczyn, działając na podstawie art. 235² § 1 pkt 2 i 3 k.p.c. w zw. z art. 278 § 1 k.p.c., Sąd pominął ten dowód jako zmierzający do wykazania okoliczności nieistotnej dla rozstrzygnięcia bądź ustalanej przy użyciu środków dowodowych nieadekwatnych do jej charakteru.
Sąd uznał powództwo wytoczone w niniejszej sprawie za zasadne w części.
W sprawie poza sporem pozostawał fakt odpowiedzialności co do zasady pozwanego za zdarzenie szkodowe z 10 marca 2025 roku - pozwany nie kwestionował odpowiedzialności co do zasady, zakresu szkody, ani tego, że odszkodowanie jest uzasadnione co najmniej do kwoty 14 562,10 zł tj. kwoty wypłaconej w toku postępowania likwidacyjnego. Bezsporny był także przebieg postępowania likwidacyjnego. Sporna między stronami była wysokość należnego powodom odszkodowania za szkodę z dnia 10 marca 2025 roku.
Stosownie do treści art. 805 § 1 k.c. ubezpieczyciel przez umowę ubezpieczenia zobowiązuje się, w zakresie działalności swego przedsiębiorstwa, spełnić określone świadczenie w razie zajścia przewidzianego w umowie wypadku, a ubezpieczający zobowiązuje się zapłacić składkę.
Jak wynika z art. 822 § 1 k.c., przez umowę ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej ubezpieczyciel zobowiązuje się do zapłacenia określonego w umowie odszkodowania za szkody wyrządzone osobom trzecim, względem których odpowiedzialność za szkodę ponosi ubezpieczający albo ubezpieczony. Uprawniony do odszkodowania w związku ze zdarzeniem objętym umową ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej może dochodzić roszczenia bezpośrednio od ubezpieczyciela (art. 822 § 4 k.c.). Jeżeli nie umówiono się inaczej, suma ubezpieczenia ustalona w umowie stanowi górną granicę odpowiedzialności ubezpieczyciela (art. 824¹ § 1 k.c.). Odpowiedzialność odszkodowawczą z tytułu obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych regulują przepisy ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych (t.j.
Dz.U. z 2026 r. poz. 783, dalej: ustawa). Zgodnie z art. 34 ust. 1 i art. 36 ust. 1 cyt. Ustawy, z tytułu ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych przysługuje odszkodowanie, jeżeli posiadacz lub kierujący pojazdem mechanicznym są zobowiązani do odszkodowania za wyrządzoną w związku z ruchem tego pojazdu szkodę, której następstwem jest śmierć, uszkodzenie ciała, rozstrój zdrowia bądź też utrata, zniszczenie lub uszkodzenia mienia, a odszkodowanie ustala się i wypłaca w granicach odpowiedzialności cywilnej posiadacza lub kierującego pojazdem mechanicznym, najwyżej jednak do ustalonej w umowie ubezpieczenia sumy gwarancyjnej. Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych, umowa ubezpieczenia obowiązkowego odpowiedzialności cywilnej obejmuje odpowiedzialność cywilną podmiotu objętego obowiązkiem ubezpieczenia za szkody wyrządzone czynem niedozwolonym oraz wynikłe z niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania, o ile nie sprzeciwia się to ustawie lub właściwości (naturze) danego rodzaju stosunków.
Zgodnie z treścią art. 19 ust. 1 cyt. ustawy, poszkodowany w związku ze zdarzeniem objętym umową ubezpieczenia obowiązkowego odpowiedzialności cywilnej (OC) może dochodzić roszczeń bezpośrednio od zakładu ubezpieczeń. Ustalenie odszkodowania z ubezpieczenia OC następuje według ogólnych zasad, określonych w art. 361 – 363 k.c., z tym jedynie zastrzeżeniem, że zakład ubezpieczeń zobowiązany jest tylko do świadczenia pieniężnego, ograniczonego do wysokości, ustalonej w umowie, sumy gwarancyjnej (art. 822 § 1 k.c. i art. 36 ust. 1 cyt. ustawy).
Pośrednią podstawą roszczenia powodów do pozwanego są też art. 435 § 1 k.c. i 436 § 1 k.c. Z przepisów tego wynika, iż samoistny posiadacz mechanicznego środka komunikacji wprawianego w ruch za pomocą sił przyrody ponosi odpowiedzialność za szkodę na osobie lub mieniu wyrządzona komukolwiek przez ruch tego pojazdu, chyba, że szkoda nastąpiła wskutek siły wyższej albo wyłącznie z winy poszkodowanego lub osoby trzeciej, za która nie ponosi odpowiedzialności. Szkoda z dnia 10 marca 2025 roku powstała w wyniku kolizji dwóch pojazdów mechanicznych.
Roszczenie odszkodowawcze powstaje z chwilą wystąpienia w majątku poszkodowanego pierwszych negatywnych konsekwencji zdarzenia będącego przyczyną szkody. Szkodą bezpośrednią jest uszkodzenie pojazdu. W momencie jej wystąpienia powstaje odpowiedzialność sprawcy i ubezpieczyciela. Granice odpowiedzialności odpowiadają co do zasady niezbędnym i ekonomicznie uzasadnionym kosztom naprawy (wyrok Sądu Najwyższego z 8 marca 2018 r., II CNP 32/17, LEX nr 2497991). Podkreślić należy, że decyzja o naprawie pojazdu, sposobie naprawy, naprawie prowizorycznej, należy do poszkodowanego.
Sąd w pełni podziela ugruntowane w judykaturze stanowisko, iż poszkodowany ma prawo wyboru zarówno sposobu naprawy jak i warsztatu, w którym jej dokona. Pozwany jako odpowiedzialny za szkodę powinien wyrównać uszczerbek majątkowy poszkodowanego, który powstał w chwili wypadku. Świadczenie ubezpieczyciela ma charakter pieniężny.
Należy podkreślić, iż obowiązek naprawienia szkody powstaje z chwilą szkody i nie jest uzależniony od tego czy poszkodowany dokonał naprawy i czy w ogóle zamierza jej dokonać (wyrok Sądu Najwyższego z 7 sierpnia 2003 r., IV CKN 387/01, LEX nr 141410). Niemniej jednak zakres szkody i wysokość należnego odszkodowania uzależnione są także od zdarzeń, które nastąpiły po wystąpieniu szkody. Jak wskazuje Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 8 grudnia 2022 roku II CSKP 726/22 (LEX nr 3456189), w razie naprawienia pojazdu we własnym zakresie uprawniony nie może żądać zapłaty odszkodowania obliczonego metodą kosztorysową, tzn. stanowiącego równowartość kosztów restytucji, czyli hipotetycznych koszów naprawy tego pojazdu. Żądanie zapłaty kosztów nieprzeprowadzonej restytucji nie może być uwzględnione, jeśli przywrócenie stanu poprzedniego nie jest możliwe. W takich bowiem przypadkach zgodnie z art. 363 § 1 zd. 2 k.c. roszczenie poszkodowanego ogranicza się do świadczenia w pieniądzu, rozumianego jako rekompensata pieniężna obliczana metodą dyferencyjną.
Mowa tu w szczególności o dwóch sytuacjach: zbycia uszkodzonego pojazdu, wykluczającego dokonanie jego naprawy przez poszkodowanego, albo samodzielnego naprawienia samochodu, które - wobec dokonania rzeczywistej naprawy pojazdu - nie pozwala na obliczenie odszkodowania w sposób kosztorysowy jako hipotetycznych kosztów przywrócenia stanu poprzedniego, a z pominięciem kosztów rzeczywiście poniesionych (por. wyrok Sądu Okręgowego w T. z dnia 4 października 2023 roku VIII Ca 741/23, LEX nr 3628827, a także wyrok Sądu Najwyższego z dnia 10 czerwca 2021 r., IV CNPP 1/21, LEX nr 3191839). Nie można bowiem przyjąć, że obowiązek naprawienia szkody nie jest uzależniony od jakichkolwiek zdarzeń następczych - szkoda ma charakter dynamiczny.
Jednocześnie w najnowszej uchwale z dnia 24 września 2025 r. III CZP 32/24 (LEX nr 3915627) Sąd Najwyższy wskazał, że ustalenie wysokości odszkodowania z ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych jako równowartości hipotetycznych kosztów naprawy jest dopuszczalne także wtedy, gdy poszkodowany naprawił pojazd.
W realiach niniejszej sprawy roszczenie powodów było przez pozwanego kwestionowane co do wysokości, niemniej jednak po przeprowadzeniu postępowania dowodowego, w szczególności po dopuszczeniu i przeprowadzeniu dowodu z opinii biegłego sądowego i złożonych przez powoda I. O. zeznań wysokość należnego odszkodowania została jednoznacznie ustalona.
Biegły jednoznacznie wskazał, że hipotetyczny koszt naprawy wykonanej zgodnie z technologią producenta pojazdu i wykorzystaniem oryginalnych części zamiennych jakości „O” w okresie szkody wyniosły 34 948,40 zł brutto, kwota ta przedstawia techniczne i ekonomicznie zasadne koszty naprawy pojazdu w lokalnych warunkach rynkowych, w wersji bez udziału pozwanego w procesie naprawy lub zakupie części zamiennych za jego pośrednictwem, w sieci warsztatów niezależnych tj. poza (...). Koszt naprawy pojazdu z użyciem części alternatywnych w lokalnych warunkach rynkowych w sieci warsztatów niezależnych, bez pośrednictwa pozwanego wyniósł 31 062,40 zł. Biegły również wskazał, że skutki szkody z dnia 10 marca 2025 roku zostały usunięte, pojazd został naprawiony z użyciem części nowych (alternatywnych) oraz oryginalnych o jakości „O” zakupionych jako używane, naprawa nie została wykonana w pełnym zakresie, a naprawa przywróciła pojazd do stanu sprzed szkody.
Sam powód w swoich zeznaniach wskazał, że faktycznie naprawa pojazdu kosztowała łącznie około 23 000 zł i potwierdził, iż przywróciła ona pojazd do stanu sprzed szkody. Nie bez znaczenia pozostaje fakt, że pojazd po naprawie przeszedł w dniu 10 kwietnia 2025 roku pozytywnie badanie techniczne.
Zauważyć należy, że powodowie nie dochodzili w niniejszej sprawie rzeczywiście poniesionych, ale hipotetycznych kosztów naprawy pojazdu. W przedmiotowej sprawie poszkodowani nie sprzedali pojazdu, lecz samodzielnie dokonali jego naprawy. Poszkodowany I. O. nabył części naprawcze i samodzielnie dokonał ich montażu. Ponadto, poszkodowany jednoznacznie zeznał, że naprawy wykonywał samodzielnie, korzystając jedynie z pomocy swojego ojca, wobec czego koszt robocizny nie został przez niego poniesiony i nie wykazano, aby stanowił realny uszczerbek majątkowy. Powód poniósł także koszty lakiernika w wysokości 3 000 zł. Oznacza to, że nieuzasadnione jest ustalanie wysokości odszkodowania jako równowartości hipotetycznych kosztów naprawy pojazdu.
Tym samym hipotetyczny koszt naprawy pojazdu ustalony przez biegłego jest bez znaczenia dla rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie. Nie on bowiem decyduje o wysokości należnego odszkodowania. Skoro poszkodowany podjął się samodzielnej naprawy pojazdu, a naprawa ta doprowadziła do przywrócenia pojazdu do stanu sprzed szkody, to wysokość należnego odszkodowania z ubezpieczenia OC posiadacza pojazdu mechanicznego powinna odpowiadać wysokości faktycznych kosztów naprawy.
Brak było podstaw, by uznać, że poszkodowany nie wybierając opcji naprawy w warsztacie naprawczym należącym do sieci naprawczej pozwanego przyczynił się do powstania lub zwiększenia szkody (art. 362 k.c.), co podnosił w sprzeciwie od nakazu zapłaty pozwany. Sąd w pełni podziela ugruntowane w judykaturze stanowisko, iż to do poszkodowanego należy decyzja o sposobie naprawy uszkodzonego pojazdu i czy w ogóle go naprawić. Zakłady naprawcze współpracujące na stałe z ubezpieczycielami w ramach tzw. sieci naprawczych z uwagi na zasięg świadczonych usług, ilość napraw, ilość zakupywanych części i materiałów mogą oferować ubezpieczycielom preferencyjne ceny, co przekłada się również na wartość końcową kosztu naprawy. Na tego typu rabaty i upusty nie mogą natomiast liczyć mniejsze zakłady naprawcze, ani sam poszkodowany, jeśli decyduje się na samodzielną naprawę.
Co więcej, koszt naprawy pojazdu wykonanej przez poszkodowanego jest niższy niż ustalony przez biegłego hipotetyczny koszt naprawy pojazdu. Nadto, biorąc pod uwagę fakt, iż poszkodowani samodzielnie dokonali naprawy pojazdu, odpadły koszty robocizny za wyjątkiem kosztów lakierowania. Nie sposób w tej sytuacji uznać, że powodowie w jakikolwiek sposób przyczynili się do powiększenia szkody, bowiem poczynili kroki zmierzające do jej minimalizacji decydując się na samodzielną naprawę i redukując koszty związane z pracą warsztatu naprawczego. W świetle tych okoliczności połączonych z faktem, iż poszkodowani wydali na przywrócenie pojazdu do stanu sprzed szkody kwotę 23 000 zł, wypłacona przez pozwanego kwota tytułem odszkodowania z tytułu kosztów naprawy pojazdu marki F. (...) (1) o numerze rejestracyjnym (...) po szkodzie z dnia 10 marca 2025 roku w łącznej sumie 14 562,10 zł jawi się jako kompletnie niewspółmierna do rzeczywistej wysokości szkody.
Skoro powodowie nawet decydując się na samodzielną naprawę pojazdu i doprowadzając do redukcji kosztów robocizny musieli wydać na naprawę pojazdu ponad osiem tysięcy złotych więcej niż wynosiło przyznane przez pozwanego odszkodowanie, to nie sposób uznać, że kwota wypłacona tytułem odszkodowania na poczet naprawy pojazdu jest sumą adekwatną do rzeczywistej szkody poniesionej przez powodów na skutek kolizji z dnia 10 marca 2025 roku.
Mając na uwadze całokształt zgromadzonego materiału dowodowego, Sąd uznał za zasadne roszczenie powodów jedynie w części odpowiadającej wysokości rzeczywiście poniesionej szkody. Jak wynika z przeprowadzonych dowodów, w szczególności dokumentów przedłożonych przez strony oraz opinii biegłego sądowego, brak było podstaw do przyjęcia, że wysokość należnego odszkodowania powinna zostać ustalona w oparciu o hipotetyczne koszty naprawy pojazdu. Koszty te stanowią jedynie szacunkową wartość przywrócenia pojazdu do stanu sprzed szkody, podczas gdy w okolicznościach niniejszej sprawy pojazd został już naprawiony, a powód I. O. wskazał wysokość rzeczywiście poniesionych wydatków związanych z usunięciem skutków szkody.
Sąd podzielił wnioski opinii biegłego, który w sposób jasny, logiczny i przekonujący odniósł się do wpływu przeprowadzonej naprawy na wartość rynkową pojazdu, wskazując, że z uwagi na historię pojazdu, jego wcześniejsze uszkodzenia oraz brak danych pozwalających na ustalenie zakresu i technologii wcześniejszych napraw, brak jest podstaw do przyjęcia, aby naprawa dokonana przez powoda skutkowała zmianą wartości rynkowej pojazdu. Nadto biegły zasadnie wskazał, że nie ma podstaw do przyjęcia, iż pojazd przed szkodą znajdował się w stanie odpowiadającym pojazdowi naprawionemu zgodnie z technologią producenta.
Sąd uznał tę argumentację za przekonującą i znajdującą oparcie w materiale dowodowym sprawy. Sąd uwzględnił także zeznania samego powoda I. O., który wskazał, że naprawił pojazdu do stanu sprzed szkody z dnia 10 marca 2025 roku. Poszkodowany wszak użytkował pojazd, samodzielnie dokonywał jego naprawy oraz posiada wykształcenie w zakresie naprawy pojazdów.
W konsekwencji Sąd przyjął, że rozmiar szkody powinien zostać ustalony w oparciu o koszty rzeczywiście poniesione przez powoda na naprawę pojazdu, a nie na podstawie hipotetycznej kalkulacji kosztów naprawy sporządzonej przy założeniu zastosowania określonych części i stawek robocizny. W związku z powyższymi ustaleniami, sąd uznał, że koszt przywrócenia pojazdu marki F. (...) (1) o numerze rejestracyjnym (...) po szkodzie z dnia 10 marca 2025 roku do stanu sprzed tej szkody wynosił 23 000 zł. Tyle też wynosiło należne od pozwanego poszkodowanym powodom odszkodowanie. Z uwagi na fakt wypłaty poszkodowanym przez pozwanego w toku postępowania likwidacyjnego kwot po 7 281,05 zł, czyli łącznie kwoty 14 562,10 zł, a także z uwagi na treść art. 322 k.p.c., Sąd uznał, że powodom należna jest od pozwanego dalsza kwota 8 479,90 zł stanowiącą różnicę pomiędzy sumą odszkodowania należnego, a sumą odszkodowania wypłaconego przez ubezpieczyciela (23 000 zł – 14 562,10 zł).
Sąd miał w polu widzenia okoliczność, że podana przez powodów kwota 23 000 zł wydanych na naprawę pojazdu F. (...) (1) po szkodzie z dnia 10 marca 2025 roku stanowiła wartość przybliżoną. Zgodnie z treścią art. 322 k.p.c., jeżeli w sprawie o naprawienie szkody, o dochody, o zwrot bezpodstawnego wzbogacenia lub o świadczenie z umowy o dożywocie sąd uzna, że ścisłe udowodnienie wysokości żądania jest niemożliwe, nader utrudnione lub oczywiście niecelowe, może w wyroku zasądzić odpowiednią sumę według swej oceny opartej na rozważeniu wszystkich okoliczności sprawy. Zdaniem sądu, biorąc pod uwagę okoliczność, że koszty naprawy pojazdu wyniosły około 23 000 zł, a także, że jest to kwota, która oddaje w świetle treści opinii biegłego realne koszty części zamiennych niezbędnych do naprawy pojazdu oraz koszt jego lakierowania, to właśnie co najmniej ta kwota stanowiła koszt naprawy pojazdu i co za tym idzie kwotę należnego powodom odszkodowania z tytułu przywrócenia pojazdu marki F. (...) (1) o numerze rejestracyjnym (...) po szkodzie z dnia 10 marca 2025 roku do stanu sprzed tej szkody.
Jak już wskazywano wcześniej, pojazd marki F. (...) (1) o numerze rejestracyjnym (...) jest przedmiotem współwłasności powodów C. O. i I. O. w częściach ułamkowych. Udziały te są równe i wynoszą po połowie prawa własności samochodu. Powodowie jako współwłaściciele uszkodzonego pojazdu uprawnieni byli więc do dochodzenia odszkodowania proporcjonalnie do wysokości posiadanych udziałów we współwłasności. Mając na uwadze treść przepisu art. 197 k.c. każdy z powodów uprawniony był do żądania zapłaty jedynie 50% odszkodowania. Powodowie w ten sposób zresztą sformułowali swoje roszczenia w pozwie domagając się zapłaty na swoją rzecz należnego odszkodowania w częściach równych, tj. po połowie. Nie zmienia tej okoliczności fakt, iż kwoty na naprawę pojazdu w wysokości 23 000 zł wydatkował I. O.. Odszkodowanie należne jest bowiem w częściach równych każdemu z powodów. Jeśli natomiast jeden ze współwłaścicieli poczynił nakłady na rzecz wspólną, to przysługuje mu roszczenie o zwrot tych nakładów od pozostałych współwłaścicieli stosownie do wielkości udziałów we współwłasności rzeczy wspólnej (art. 207 k.c.).
Jest to jednak kwestia, która nie była przedmiotem niniejszego postępowania, bowiem powodowie nie dochodzili roszczeń względem siebie nawzajem. Powodowie dochodzili odszkodowania od ubezpieczyciela sprawcy szkody, a nie zwrotu poczynionych przez jednego z nich nakładów na uszkodzoną rzecz wspólną, wobec czego wewnętrzne rozliczenia dotyczące nakładów bądź odszkodowania pomiędzy powodami nie stanowiły przedmiotu rozważań sądu w niniejszym postępowaniu.
W kwestii zasadności obciążania ubezpieczyciela kosztami prywatnej kalkulacji naprawy poniesionymi przez powodów, należy wskazać co następuje. Niewątpliwie zaciągnięcie przez poszkodowanego zobowiązania do zapłaty wynagrodzenia za sporządzenia kosztorysu może stanowić szkodę w rozumieniu art. 361 § 2 k.c., pozostającą w związku przyczynowym z wypadkiem komunikacyjnym. Sąd nie ma wątpliwości, że poszkodowanemu oraz cesjonariuszowi roszczeń odszkodowawczych z tytułu obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych może przysługiwać od ubezpieczyciela odpowiedzialności cywilnej zwrot kosztów tzw. prywatnej opinii (ekspertyzy) rzeczoznawcy, ale tylko wówczas jeżeli jej sporządzenie było niezbędne do efektywnego dochodzenia odszkodowania (por. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 2 września 2019 r., sygn. akt III CZP 99/18, LEX nr 2714676). Powodowie zgłosili w pozwie roszczenie o zapłatę kwoty 400 zł (po 200 zł na rzecz każdego z powodów) tytułem zwrotu kosztów sporządzenia prywatnej kalkulacji naprawy nr (...) z dnia 13 kwietnia 2025 roku.
Roszczenie to nie było jednak uzasadnione. Zgromadzony materiał dowodowy nie pozwala bowiem na przyjęcie, że wydatek ten pozostawał w adekwatnym związku przyczynowym ze szkodą z dnia 10 marca 2025 roku. Z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy wynika, że pojazd przeszedł pozytywnie badanie techniczne już w dniu 10 kwietnia 2025 roku, a więc na trzy dni przed sporządzeniem przedmiotowej kalkulacji. W ocenie Sądu okoliczność ta jednoznacznie wskazuje, że pojazd został wcześniej naprawiony. Jednocześnie analiza dokumentacji fotograficznej zgromadzonej w aktach szkody prowadzi do wniosku, że zakres uszkodzeń pojazdu był tego rodzaju, iż uzyskanie pozytywnego wyniku badania technicznego bez uprzedniego usunięcia uszkodzeń nie było możliwe.
Skoro zatem kalkulacja została sporządzona już po naprawie pojazdu i po dopuszczeniu go do ruchu w wyniku pozytywnego badania technicznego, nie mogła służyć ustaleniu zakresu niezbędnych napraw ani wysokości kosztów koniecznych do przywrócenia pojazdu do stanu sprzed szkody. Jej sporządzenie nie było niezbędne do likwidacji szkody ani do podjęcia decyzji co do sposobu naprawy pojazdu. Co więcej, jak już wskazywano wcześniej, I. O. jest mechanikiem samochodowym. Nawet bez potrzeby sporządzania prywatnej kalkulacji naprawy wiedział ile będzie go kosztować naprawa pojazdu i poniósł koszty tej naprawy, niezależnie od sporządzonego na zlecenie powodów kosztorysu. Kwota kosztów poniesionych na naprawę pojazdu była zaś diametralnie różna od kwoty wymienionej w tejże kalkulacji.
W konsekwencji Sąd uznał, że wydatek ten został poniesiony wyłącznie na potrzeby dochodzenia roszczeń w niniejszym postępowaniu i nie stanowi normalnego następstwa zdarzenia szkodzącego w rozumieniu art. 361 § 1 k.c. Z tych względów żądanie zwrotu kwoty 400 zł podlegało oddaleniu w całości.
Podsumowując, Sąd doszedł do przekonania, że odpowiedzialność pozwanego za szkodę z dnia 10 marca 2025 roku w pojeździe marki F. (...) (1) o numerze rejestracyjnym (...) została wykazana, zaś dochodzone przez powodów w niniejszym postępowaniu roszczenie jedynie w części stanowi należnego im odszkodowania w zakresie w jakim mieści się w granicach szkody w majątku powoda ustalonej w toku postępowania dowodowego. Mając powyższe na uwadze, Sąd zasądził od pozwanego na rzecz powodów łącznie kwotę 8 437,90 zł. Kwota ta podlegała zasądzeniu w częściach równych na rzecz każdego z powodów.
W związku z tym sąd zasądził w punkcie I wyroku od pozwanego (...) Spółki Akcyjnej w P. na rzecz powódki C. O. kwotę 4 218,95 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 10 kwietnia 2025 r. do dnia zapłaty zaś w punkcie II wyroku zasądził od pozwanego (...) Zakładu Ubezpieczeń Spółki Akcyjnej w P. na rzecz powoda I. O. kwotę 4 218,95 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 10 kwietnia 2025 r. do dnia zapłaty.
O odsetkach od kwot zasądzonych w punktach I i II wyroku Sąd orzekł zgodnie z żądaniem pozwu na podstawie art. 481 § 1 i 2 k.c. w zw. z art. 14 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 22 maja 2003 roku o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych. W niniejszej sprawie powodowie domagali się zasądzenia od kwoty pozostałego odszkodowania z tytułu kosztów naprawy pojazdu marki F. (...) (1) o numerze rejestracyjnym (...) po szkodzie z dnia 10 marca 2025 roku odsetek ustawowych za opóźnienie od dnia 10 kwietnia 2025 roku do dnia zapłaty. Powodowie domagali się także zasądzenia odsetek ustawowych za opóźnienie od kwot w wysokości po 200 zł z tytułu zwrotu kosztów prywatnej kalkulacji od dnia 12 maja 2025 roku do dnia zapłaty, lecz do roszczenie jako niezasadne nie zostało uwzględnione.
Zgodnie z treścią art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 22 maja 2003 roku o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych, zakład ubezpieczeń wypłaca odszkodowanie w terminie 30 dni licząc od dnia złożenia przez poszkodowanego lub uprawnionego zawiadomienia o szkodzie. Stosownie natomiast do ust. 2 tego przepisu, jeżeli wyjaśnienie w powyższym terminie okoliczności niezbędnych do ustalenia odpowiedzialności zakładu ubezpieczeń albo wysokości odszkodowania okazało się niemożliwe, odszkodowanie powinno zostać wypłacone w terminie 14 dni od dnia, w którym przy zachowaniu należytej staranności wyjaśnienie tych okoliczności było możliwe, nie później jednak niż w terminie 90 dni od dnia zgłoszenia szkody, chyba że ustalenie odpowiedzialności albo wysokości odszkodowania zależy od toczącego się postępowania karnego lub cywilnego. W terminie przewidzianym w ust. 1 zakład ubezpieczeń zobowiązany jest jednocześnie zawiadomić uprawnionego na piśmie o przyczynach niemożności zaspokojenia jego roszczeń w całości lub w części oraz o przypuszczalnym terminie zajęcia ostatecznego stanowiska, a także wypłacić bezsporną część odszkodowania.
W realiach niniejszej sprawy bezsporne jest, że szkoda została zgłoszona pozwanemu w dniu 10 marca 2025 roku, co wynika zarówno z dokumentów zgromadzonych w aktach szkody. Trzydziestodniowy termin na spełnienie świadczenia przez pozwanego upływał zatem z dniem 9 kwietnia 2025 roku. Brak było podstaw, by uznać, że w sprawie zachodziły okoliczności uniemożliwiające pozwanemu wyjaśnienie w terminie 30 dni od dnia zgłoszenia szkody okoliczności niezbędnych do ustalenia jego odpowiedzialności jako zakładu ubezpieczeń albo wysokości odszkodowania. W konsekwencji roszczenie stało się wymagalne w dniu 9 kwietnia 2025 roku, zaś od dnia następnego, tj. od dnia 10 kwietnia 2025 roku pozwany pozostaje w opóźnieniu ze spełnieniem świadczenia odszkodowawczego w prawidłowej wysokości.
W pozostałej części Sąd powództwo oddalił jako bezzasadne o czym orzeczono w punkcie III wyroku.
O kosztach procesu Sąd orzekł w punktach IV i V wyroku na podstawie art. 98 § 1, § 1¹ i § 3 k.p.c. oraz art. 100 k.p.c. mając na względzie zasadę odpowiedzialności za wynik procesu, zasądzając od pozwanego na rzecz powódki C. O. kwotę 1 149,23 zł (w punkcie IV wyroku) oraz zasądzając od pozwanego na rzecz powoda I. O. kwotę 1 149,23 zł (w punkcie V wyroku).
Zgodnie z art. 100 k.p.c., w razie częściowego tylko uwzględnienia żądań koszty będą wzajemnie zniesione lub stosunkowo rozdzielone. Sąd może jednak włożyć na jedną ze stron obowiązek zwrotu wszystkich kosztów, jeżeli jej przeciwnik uległ tylko co do nieznacznej części swego żądania albo gdy określenie należnej mu sumy zależało od wzajemnego obrachunku lub oceny sądu. Cytowany powyżej przepis uzasadnia obciążenie jednej ze stron wszystkimi kosztami procesu, jeżeli jej przeciwnym uległ tylko co do nieznacznej części swego żądania. Ustalenie czy przeciwnik uległ co do "nieznacznej części żądania" polega przede wszystkim na oparciu się o ułamek odpowiadający części żądania przeciwnika strony, któremu uległ. Przyjąć należy, że sytuacja taka zachodzi, jeżeli przeciwnik przegrał co do żądania w części odpowiadającej do 10% (por. P. Feliga (w:) Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz. Red. nacz. P. Rylski, red. cz. III A. Olaś, Legalis, uwagi do art. 100 k.p.c., teza 87).
Powodowie wygrali sprawę w 53,55%, wobec czego koszty podlegały stosunkowemu rozdzieleniu. Na koszty procesu poniesione przez powodów składały się: 1 000 zł tytułem opłaty sądowej od pozwu, 3 600 zł tytułem kosztów zastępstwa procesowego (obliczone na podstawie § 2 pkt 5 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie - t.j. Dz.U. z 2026 r., poz. 215), 34 zł tytułem opłaty skarbowej za pełnomocnictwo oraz 2 795,60 zł tytułem wydatków na koszty opinii głównej i uzupełniającej biegłego. Łącznie powodowie ponieśli koszty w wysokości 7 429,60 zł. Zwrotowi przez pozwanego tytułem kosztów procesu podlegało 53,55 % tej kwoty tj. 3 978,55 zł. Należy przy tym także zauważyć, że powodowie w niniejszej sprawie byli współuczestnikami materialnymi, bowiem przedmiot sporu stanowiły prawa im wspólne lub oparte na tej samej podstawie faktycznej i prawnej (art. 72 § 1 pkt 1 k.p.c.).
Nie ulega wątpliwości, że powodowie są współwłaścicielami tego samego pojazdu i dochodzili od pozwanego odszkodowania z tytułu uszkodzenia tego samego mienia. Współwłasność pojazdu powodów obejmuje zresztą całość rzeczy wspólnej. Odszkodowanie służące naprawieniu pojazdu służy natomiast naprawieniu całego pojazdu. Niewątpliwie zatem w sprawie występuje jeden stosunek prawny, oparty na tej samej podstawie, stanowiący źródło jednego, "wspólnego" roszczenia, nawet mimo tego, że powodom przysługuje odszkodowanie w częściach równych. C. O. i I. O. dochodzili zatem łącznie zasądzenia od pozwanego kwoty 15 756,50 zł, tyle tylko, że domagali się zasądzenia tej kwoty po połowie na rzecz każdego z powodów. To również kwota 15 756,50 zł stanowiła podstawę do ustalenia wysokości kosztów zastępstwa procesowego udzielonego każdej ze stron.
Mając na uwadze te okoliczności sąd przyjął, że powodowie są współuczestnikami materialnymi w sprawie. W wypadku współuczestnictwa materialnego wydając rozstrzygnięcie o kosztach zastępstwa procesowego na rzecz współuczestników materialnych zastępowanych przez tego samego adwokata lub radcę prawnego należy zasądzić jedynie kwotę, która odpowiada wysokości wynagrodzenia jednego pełnomocnika profesjonalnego, bez względu na ilość współuczestników biorących udział w sprawie. Powodowie byli w niniejszej sprawie reprezentowani przez jednego pełnomocnika profesjonalnego w osobie adwokata. Jednej opłacie podlegał również wniesiony przez powodów w niniejszej sprawie pozew (art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych – t.j. Dz.U. z 2025 r., poz. 1228 ze zm.). Jeśli chodzi o pozostałe poniesione przez powodów koszty procesu, to sąd przyjął, że każdy z nich poniósł opłatę skarbową od pełnomocnictwa w kwocie 17 zł, gdyż każdy z powodów udzielił reprezentującemu ich w niniejszym postępowaniu adwokatowi pełnomocnictwa, co wiązało się z wydatkiem rzędu 17 zł. Powodowie nie przedstawili jakichkolwiek twierdzeń wskazujących, że tylko jedno z nich poniosło opłatę skarbową od pełnomocnictwa za oboje powodów.
Powodowie nie wskazali też w jakich częściach partycypowali w kosztach poczynionych na pokrycie wydatków na opinię biegłego w wysokości 2 795,60 zł. W tej sytuacji sąd przyjął, że powodowie partycypowali w tych kosztach w częściach równych. W istocie rzeczy nawet gdyby przyjąć, że powodowie występowali w sprawie w charakterze współuczestników formalnych (art. 72 § 1 pkt 2 k.p.c.) domagając się zasądzenia tytułem roszczeń głównych na rzecz każdego z nich kwot po 7 878,25 zł, to wysokość poniesionych przez nich łącznie kosztów procesu nie uległaby zmianie – opłaty od pozwu uiszczone przez każdego z nich wynosiłyby po 500 zł, opłaty skarbowe od pełnomocnictwa po 17 zł, koszty pomocy prawnej udzielonej powodom przez zastępującego ich adwokata wyniosłyby po 1 800 zł (zgodnie z § 2 pkt 4 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie), zaś wydatki na poczet kosztów opinii biegłego wynosiłyby po 1 397,80 zł (czyli po połowie kwoty 2 795,60 zł).
W razie współuczestnictwa formalnego (art. 72 § 1 pkt 2 k.p.c.), do niezbędnych kosztów procesu poniesionych przez współuczestników reprezentowanych przez jednego pełnomocnika będącego adwokatem lub radcą prawnym zalicza się jego wynagrodzenie ustalone odrębnie w stosunku do każdego współuczestnika (tak Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 10 lipca 2015 r. III CZP 29/15, LEX nr 1751211).
Pozwany wygrał z kolei sprawę w 46,45 %. Na koszty procesu poniesione przez pozwanego składało się: 3 600 zł tytułem kosztów zastępstwa procesowego (obliczone na podstawie § 2 pkt 5 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych – t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 118) i 17 zł tytułem opłaty skarbowej za pełnomocnictwo. Łącznie pozwany poniósł koszty w wysokości 3 617 zł. Refundacji przez powodów podlegało 46,45 % tej kwoty tj. 1 680,09 zł. Po dokonaniu wzajemnego potrącenia powyższych sum (3 978,55 zł – 1 680,09 zł), sąd zasądził od pozwanego na rzecz powodów tytułem zwrotu kosztów procesu łącznie kwotę 2 298,46 zł, która podlegała podziałowi pomiędzy nich. Koszty procesu należne powodom od pozwanego (...) Spółki Akcyjnej w P. podlegały zasądzeniu na ich rzecz w częściach równych, tj. w kwotach po 1 149,23 zł (1/2 z kwoty 2 298,46 zł) albowiem powodowie nie wnosili o inny podział tych kosztów (por. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 16 listopada 2023 r., III CZP 54/23, LEX nr 3626562).
Powodowie ograniczyli żądanie w zakresie sposobu zwrotu kosztów procesu jedynie do wskazania, że domagają się zwrotu tychże kosztów na rzecz każdego z nich, co w ocenie sądu należy poczytywać za żądanie zasądzenia kosztów na rzecz powodów w częściach równych.
Kwoty po 1 149,23 zł tytułem zwrotu kosztów procesu zostały od pozwanego na rzecz każdego z powodów zasądzone wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty, zgodnie z brzmieniem art. 98 § 1¹ k.p.c., w myśl którego, od kwoty zasądzonej tytułem zwrotu kosztów procesu należą się odsetki, w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego, za czas od dnia uprawomocnienia się orzeczenia, którym je zasądzono, do dnia zapłaty.