Prosto w prawo Skróty klawiszowe⌘KCtrl KPrzejdź do przepisu, ustawy albo sygnatury/Pole pytania albo wyszukiwania na stronie← →Poprzedni i następny artykuł albo strona listyCKopiuj przypis; z zaznaczonym tekstem cytat z przypisemLKopiuj linkFUkryj albo pokaż spis treści ustawyEscZamknij panel, menu albo okno?Lista skrótów Dla profesjonalistyPro
Spis treści, przepisy i wyszukiwarka

Powołane przepisy 30

Wyrok Sądu Rejonowego w Toruniuz 24 czerwca 2026 r., sygn. akt I C 1283/25

I Wydział CywilnyTekst u wydawcy: SAOS

Metryka

Wydany
24 czerwca 2026 r.
Sąd
Sąd Rejonowy w T.
Wydział
I Wydział Cywilny
Skład
asesor sądowy Paweł Kamiński przewodniczący
Rozpoznanie
w dniu 24 czerwca 2026 r. w X.
Sprawa
sprawy z powództwa (...) Spółki Akcyjnej w T. przeciwko R. L. o zapłatę

WYROK ZAOCZNY

starszy sekretarz sądowy Karolina Kotowska

Sentencja

  1. I. zasądza od pozwanej R. L. na rzecz powoda (...) Spółki Akcyjnej w T. kwotę 13 934,85 zł (trzynaście tysięcy dziewięćset trzydzieści cztery złote osiemdziesiąt pięć groszy) wraz z: a. umownymi odsetkami za opóźnienie w wysokości maksymalnych odsetek za opóźnienie od kwot: - 635,66 zł od dnia 10 sierpnia 2023 roku do dnia 24 sierpnia 2023 roku, - 13 190,53 zł od dnia 25 sierpnia 2023 roku do dnia zapłaty, - 715,15 zł od dnia 23 września 2025 roku do dnia zapłaty, b. ustawowymi odsetkami za opóźnienie od kwoty 29,17 zł od dnia 23 września 2025 roku do dnia zapłaty;
  2. II. w pozostałej części powództwo oddala;
  3. III. zasądza od pozwanej na rzecz powoda kwotę 3 900,40 zł (trzy tysiące dziewięćset złotych czterdzieści groszy) tytułem zwrotu kosztów procesu z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty;
  4. IV. nadaje wyrokowi rygor natychmiastowej wykonalności.

Uzasadnienie

Pozwem z dnia 23 września 2025 roku (data nadania pisma w placówce operatora pocztowego) powód (...) Spółka Akcyjna z siedzibą w T. wniósł o zasądzenie od pozwanej R. L. kwoty 17 410 złotych wraz z umownymi odsetkami za opóźnienie w wysokości maksymalnych odsetek za opóźnienie, kwoty 30,26 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty oraz kosztami procesu. Powód wskazał w uzasadnieniu pozwu, że zawarł z pozwaną umowę pożyczki gotówkowej (...). Powód wskazał, że wypłacił pozwanej wnioskowaną kwotę pożyczki. Zgodnie z zawartą umową pożyczki, całkowita kwota do zapłaty w wysokości 19 440 zł miała zostać spłacona w 36 ratach po 540 zł każda do czwartego dnia każdego miesiąca począwszy od marca 2023 roku. Powód podał, że całkowita kwota udostępnionych pozwanej środków pieniężnych wynosiła 10 300 zł, zaś całkowity koszt pożyczki wynosił 9 140 zł. Powód podał, że na dochodzoną pozwem kwotę składa się suma pozostałych do zapłaty rat pożyczki oraz należne maksymalne odsetki za opóźnienie za każdy dzień opóźnienia w płatności każdej z rat.

Powód podał, że pozwana zalegała z płatnością rat pożyczki, wobec czego zgodnie z postanowieniami umowy wezwał ją pismem z dnia 5 czerwca 2023 roku do spłaty zaległości wyznaczając siedmiodniowy termin do zapłaty pod rygorem wypowiedzenia umowy pożyczki. Powód podał, że pismo to zostało wysłane na adres pozwanej podany w umowie za pośrednictwem operatora pocztowego listem poleconym. Powód zaznaczył, że w związku z bezskutecznością wezwania, pismem z dnia 4 lipca 2023 roku zatytułowanym jako „wypowiedzenie umowy pożyczki” postawił pożyczkę w stan wymagalności i naliczył należne mu zgodnie z umową kwoty. Pismo zawierające wypowiedzenie zostało wysłane pozwanej na podany w umowie adres listem poleconym. Powód wskazał, że do dnia wniesienia pozwu pozwana wpłaciła na jego rzecz kwotę 2 030 zł, a wszelkie wpłaty były zaliczane zgodnie z postanowieniami umowy pożyczki od najdalej wymagalnej raty.

Powód wskazał, że jego roszczenie obejmuje kwoty niespłaconych rat pożyczki w wysokości 17 410 zł oraz kwotę odsetek 30,26 zł tytułem skapitalizowanych odsetek dziennych za opóźnienie spłat poszczególnych rat naliczonych na podstawie postanowień umowy. Powód wskazał, że podjął bezskuteczną próbę pozasądowego rozwiązania sporu poprzez wezwanie pozwanej do dobrowolnego spełnienia świadczenia pismem z dnia 27 marca 2025 roku. Ponadto, pozwana uznała roszczenie powoda w całości w dniu 28 sierpnia 2023 roku poprzez złożenie oświadczenia o uznaniu długu (k. 4-5).

W związku z tym, że pozwana nie odebrała wysłanego pod wskazany adres pozwu, przewodniczący zarządzeniem z dnia 20 listopada 2025 roku zobowiązał powoda do doręczenia odpisu pozwu wraz z pouczeniami pozwanej za pośrednictwem komornika albo zwrotu korespondencji wraz z dowodem na piśmie, że pozwana zamieszkuje pod adresem wskazanym w pozwie w terminie dwóch miesięcy od dnia doręczenia zobowiązania pod rygorem zawieszenia postępowania (k. 48).

Postanowieniem z dnia 12 lutego 2026 roku sąd zawiesił postępowanie na podstawie art. 177 § 1 pkt 6 k.p.c. w zw. z art. 139¹ § 2 k.p.c. (k. 51).

Pismem procesowym z dnia 3 marca 2026 roku powód wniósł o podjęcie zawieszonego postępowania oraz o zasądzenie od pozwanej kwoty 264,60 zł tytułem kosztów doręczenia korespondencji pozwanej przez komornika. Powód wskazał w tym piśmie, że komornik skutecznie doręczył pozwanej pod ustalonym w toku postępowania doręczeniowego adresem (k. 54).

Postanowieniem z dnia 12 marca 2026 roku sąd podjął zawieszone postępowanie (k. 60).

Pismem przygotowawczym z dnia 5 maja 2026 roku powód podał, że na dochodzoną przez niego kwotę składają się 13 190,53 zł z tytułu niespłaconej pożyczki, 4 219,47 zł z tytułu odsetek umownych oraz 30,26 zł odsetek umownych za opóźnienie. Powód podał też, że wpłaty pozwanej w wysokości 2 030 zł zostały zaliczone na poczet trzech pierwszych rat w całości oraz części raty nr 4 do wysokości 410 zł, a zatem zostały zaliczone na kapitał pożyczki do wysokości 773,47 zł, opłatę przygotowawczą do wysokości 16,68 zł, prowizję pożyczkodawcy do wysokości 441,32 zł oraz odsetki umowne do wysokości 798,53 zł. Powód wniósł także m.in. o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z dokumentu w postaci zestawienia odsetek dziennych (k. 68). Z zestawienia odsetek dziennych (k. 28 i 70) wynika, że na dochodzoną przez powoda kwotę 30,26 zł z tytułu skapitalizowanych w pozwie odsetek za opóźnienie składają się kwoty:

  1. - 1,45 zł tytułem odsetek za opóźnienie od kwoty 540 zł (raty nr 1, której termin płatności przypadał na dzień 4 marca 2023 roku) naliczonych w okresie od 5 marca 2023 roku do 8 marca 2023 roku według stopy procentowej wynoszącej 24,5 %,
  2. - 2,54 zł tytułem odsetek za opóźnienie od kwoty 540 zł (raty nr 2, której termin płatności przypadał na dzień 4 kwietnia 2023 roku) naliczonych w okresie od 5 kwietnia 2023 roku do 11 kwietnia 2023 roku według stopy procentowej wynoszącej 24,5 %,
  3. - 3,99 zł tytułem odsetek za opóźnienie od kwoty 540 zł (raty nr 3, której termin płatności przypadał na dzień 4 maja 2023 roku) naliczonych w okresie od 5 maja 2023 roku do 15 maja 2023 roku według stopy procentowej wynoszącej 24,5 %,
  4. - 11,41 zł tytułem odsetek za opóźnienie od kwoty 340 zł (raty nr 3, której termin płatności przypadał na dzień 4 maja 2023 roku) naliczonych w okresie od 16 maja 2023 roku do 4 lipca 2023 roku według stopy procentowej wynoszącej 24,5 %,
  5. - 10,87 zł tytułem odsetek za opóźnienie od kwoty 540 zł (raty nr 4, której termin płatności przypadał na dzień 4 czerwca 2023 roku) naliczonych w okresie od 5 czerwca 2023 roku do 4 lipca 2023 roku według stopy procentowej wynoszącej 24,5 %.

Pozwana nie złożyła odpowiedzi na pozew. Nie stawiła się także na rozprawie wyznaczonej na dzień 24 czerwca 2026 roku.

Sąd ustalił, co następuje

W dniu 25 stycznia 2023 roku R. L. zawarła z (...) Spółką Akcyjną z siedzibą w T. umowę pożyczki nr (...). Do zawarcia tej umowy pożyczki doszło za pośrednictwem środków porozumiewania się na odległość przy użyciu wzorca umownego przygotowanego przez pożyczkodawcę. Pozwana zobowiązała się do zwrotu pożyczkodawcy kwoty 19 440 zł. Na tę kwotę składało się: 10 300 złotych - całkowitej kwoty pożyczki, opłata przygotowawcza – 150 złotych, 3 972 złotych – prowizji pożyczkodawcy, 5 018 złotych – odsetek umownych. Zgodnie z punktem 2.5. umowy pożyczki, wierzytelności pożyczkodawcy z tytułu umowy, rozpoczynając od rat zaległych najwcześniej, a następnie w ramach raty bieżącej w następującej kolejności: a) kwota z tytułu pożyczki, b) odsetki umowne. Zgodnie z punktem 2.6. umowy pożyczki, po zaspokojeniu powyższych wierzytelności pożyczkodawcy, objętych wszystkimi ratami, pokrywane będą inne zobowiązania powstałe z tytułu lub w związku z umową pożyczki.

Zgodnie z punktem 3.1. umowy pożyczki, jeśli pożyczkobiorca nie spłaci w terminie poszczególnych rat lub ich części lub innej kwoty związanej z umową, niespłacona kwota staje się zadłużeniem przeterminowanym. Od każdego zadłużenia przeterminowanego pożyczkodawca nalicza odsetki za opóźnienie za każdy dzień opóźnienia w wysokości rocznej stopy oprocentowania zadłużenia przeterminowanego równej stopie odsetek maksymalnych za opóźnienie, o których mowa w art. 481 § 2¹ Kodeksu cywilnego. W dniu zawarcia umowy odsetki za opóźnienie wynosiły 24,50 % w skali roku. W przypadku zmiany stopy referencyjnej NBP, z dniem jej wejścia w życie, odpowiedniej zmianie ulegała roczna stopa odsetek za opóźnienie. Zgodnie z punktem 7.1. umowy pożyczki, pożyczkodawca może wypowiedzieć umowę w przypadku, gdy opóźnienie w płatności kwoty równej jednej racie przekroczy 30 dni, po uprzednim wezwaniu pożyczkobiorcy do zapłaty zaległości w terminie 7 dni od daty otrzymania wezwania.

Pożyczkodawca może wezwać pożyczkobiorcę do zapłaty na piśmie lub za pomocą poczty elektronicznej wysłanej na adres poczty elektronicznej e-mail pożyczkobiorcy wskazany we wniosku o udzielenie pożyczki lub inny adres e-mail wskazany przez pożyczkobiorcę zgodnie z pkt 4.1 umowy. Pożyczkodawca zobowiązany jest do zachowania 30 dniowego okresu wypowiedzenia warunków umowy. Wypowiedzenie umowy jest równoznaczne z postawieniem w stan natychmiastowej wymagalności należnej pożyczkodawcy całkowitej kwoty do zapłaty, o czym pożyczkodawca poinformuje pożyczkobiorcę w oświadczeniu o wypowiedzeniu, wzywając go do zapłaty wymagalnej kwoty. Zgodnie z pkt 7.2. umowy pożyczki, pożyczkodawca może wypowiedzieć umowę przez złożenie oświadczenia o wypowiedzeniu na piśmie lub za pomocą poczty elektronicznej (e-mail), wysłanej na adres poczty elektronicznej e-mail pożyczkobiorcy, wskazany we wniosku o udzielenie pożyczki lub na inny adres e-mail wskazany przez pożyczkobiorcę, zgodnie z pkt 4.1 umowy.

Kwota 10 300 złotych została przekazana pożyczkobiorcy na podane przez niego rachunki bankowe zgodnie z jego dyspozycją wypłaty całkowitej kwoty pożyczki stanowiącą załącznik nr 3 do umowy pożyczki. Zgodnie z jej treścią kwota 8 550 zł miała zostać przelana tytułem umowy pożyczki nr (...) na rachunek bankowy nr (...), prowadzony przez Bank (...) w L., zaś kwota 1 750 zł miała zostać przelana na rachunek bankowi (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w T. nr (...) prowadzony przez (...) Kasę (...) Bank (...) Spółkę Akcyjną tytułem składki jednorazowej numer (...). Przelewy te zostały dokonane zgodnie z dyspozycją pożyczkobiorcy w dniu 25 stycznia 2023 roku. Pożyczka miała zostać spłacona w 36 miesięcznych ratach. W umowie wskazano, że od każdego przeterminowanego zadłużenia pożyczkodawca nalicza odsetki za opóźnienie w wysokości odsetek maksymalnych za opóźnienie. Zadłużeniem przeterminowanym była według umowy każda niespłacona w terminie wynikającym z harmonogramu spłat kwota z tytułu raty lub jej części.

Każda z rat wynosiła 540 złotych. Pożyczka była także oprocentowana według stałej stopy procentowej w wysokości 20,43 % w skali roku. Zgodnie z treścią załącznika do wniosku o numerze (...) z dnia 24 stycznia 2023 roku o udzielenie pożyczki konsumenckiej w (...) S.A. prowizja pożyczkodawcy w wysokości 3 972 zł miała zostać przeznaczona na pokrycie kosztu prowadzenia działalności gospodarczej pożyczkodawcy w części przypadającej na koszt wynagrodzeń pracowników w wysokości 525,00 zł, pokrycie kosztu prowadzenia działalności gospodarczej pożyczkodawcy w części przypadającej na koszt działań marketingowych w wysokości 128,00 zł, pokrycie kosztu prowadzenia działalności gospodarczej pożyczkodawcy w części przypadającej na koszt utrzymania oraz obsługi systemów i infrastruktury teleinformatycznej w wysokości 27,00 zł, pokrycie kosztu prowadzenia działalności gospodarczej pożyczkodawcy w części przypadającej na koszt operacji bankowych oraz kosztów pocztowych w wysokości 35,00 zł, pokrycie kosztu prowadzenia działalności gospodarczej pożyczkodawcy w części przypadającej na koszt zużycia materiałów i energii, artykułów biurowych, środków czystości w wysokości 79,00 zł, pokrycie kosztu prowadzenia działalności gospodarczej pożyczkodawcy w części przypadającej na podatki i inne daniny publiczne w wysokości 40,00 zł, podatek dochodowy od osób prawnych w wysokości 312,00 zł a także marżę pożyczkodawcy w wysokości 2 826,00 zł stanowiącą kwotę wynagrodzenia pożyczkodawcy po odprowadzeniu podatku dochodowego, uwzględniającą koszty związane z monitoringiem i dochodzeniem spłat przeterminowanych zobowiązań oraz koszty związane z odpisami z tytułu nieściągalnych wierzytelności.

Bezsporne, a nadto dowód

: umowa pożyczki nr (...) z dnia 25 stycznia 2023 roku - k. 9-10v, harmonogram spłat – k. 11, potwierdzenie wykonanej operacji na kwotę 8 550 zł z dnia 25 stycznia 2023 roku – k. 13, potwierdzenie wykonanej operacji na kwotę 1 750 zł z dnia 25 stycznia 2023 roku – k. 14, dyspozycja wypłaty całkowitej kwoty pożyczki – k. 15, potwierdzenie zawarcia umowy pożyczki gotówkowej (...) – k. 16, regulamin świadczenia usług drogą elektroniczną – k. 17-18v, protokół z weryfikacji biometrycznej wykonanej dla wniosku nr (...) – k. 19-20, załącznik do wniosku o numerze (...) z dnia 24 stycznia 2023 o udzielenie pożyczki konsumenckiej w (...) S.A.- k. 21

Pozwana dokonała z tytułu przedmiotowej umowy pożyczki wpłat na łączną kwotę 2030 złotych. Pozwana uiściła na rzecz powoda kwotę 540 zł w dniu 8 marca 2023 roku, kwotę 540 zł w dniu 11 kwietnia 2023 roku, kwotę 200 zł w dniu 15 maja 2023 roku, kwotę 550 zł w dniu 3 listopada 2023 roku i kwotę 200 zł w dniu 13 listopada 2023 roku. Wpłaty te zostały przez powoda zaliczone jako spłata pierwszych trzech rat pożyczki w całości i w części w zakresie czwartej raty. Wpłaty pozwanej zostały zaliczone w kwocie 773,47 zł na spłatę kapitału pożyczki, w kwocie 16,68 zł na spłatę opłaty przygotowawczej, w kwocie 441,32 zł na spłatę prowizji pożyczkodawcy i w kwocie 798,53 zł na spłatę odsetek umownych.

Bezsporne, a nadto dowód

: umowa pożyczki nr (...) z dnia 25 stycznia 2023 roku - k. 9-10v, wykaz operacji finansowych na koncie rozliczeniowym klienta - k. 12 i 69

Wobec opóźnienia w spłacie należności powód pismem z dnia 5 czerwca 2023 roku wezwał pozwaną do zapłaty kwoty 880 zł w terminie 7 dni od dnia otrzymania tego pisma. Pismo to zostało doręczone pozwanej listem poleconym w dniu 12 czerwca 2023 roku. Następnie pismem z dnia 4 lipca 2023 roku powód wypowiedział R. L. umowę pożyczki z zachowaniem 30-dniowego okresu wypowiedzenia oraz wezwał pozwaną do zapłaty niezwróconej części pożyczki w kwocie 18 190,26 złotych. Pismo zawierające wypowiedzenie umowy pożyczki nie zostało podjęte przez pozwaną. W dniu 10 lipca 2023 roku przesyłka polecona zawierająca wypowiedzenie umowy pożyczki została awizowana. W dniu 18 lipca 2023 roku przesyłka została powtórnie awizowana, natomiast w dniu 25 lipca 2023 roku przesyłka została odesłana do nadawcy. Pozwana nie uregulowała zadłużenia.

Dowód

: pismo z dnia 5 czerwca 2023 roku – k. 22, potwierdzenie doręczenia pisma – k. 23, pismo z dnia 4 lipca 2023 roku – k. 26, potwierdzenie doręczenia pisma – k. 27

Pismem z dnia 28 sierpnia 2023 roku R. L. złożyła oświadczenie o uznaniu długu w wysokości 18 190,26 zł wynikającego z umowy pożyczki nr (...) zawartej w dniu 25 stycznia 2023 roku z (...) S.A. jednocześnie wnosząc o możliwość polubownego rozwiązania poprzez spłatę całości zobowiązania w ratach miesięcznych w kwocie nie niższej niż 540 złotych.

Dowód

: pismo pozwanej z dnia 28 sierpnia 2023 roku – k. 29

Pismem z dnia 27 marca 2025 roku powód skierował do pozwanej wezwanie do zapłaty kwoty 17 440,26 zł wraz z odsetkami umownymi w wysokości odsetek maksymalnych za opóźnienie od dnia wymagalności roszczenia do dnia zapłaty w terminie 14 dni roboczych od dnia doręczenia wezwania. Pismo to zostało doręczone pozwanej w dniu 11 kwietnia 2025 roku. Wezwanie pozostało jednak bezskuteczne – pozwana nie uregulowała długu.

Dowód

: pismo z dnia 27 marca 2025 roku – k. 24, potwierdzenie doręczenia pisma – k. 25

Sąd zważył, co następuje

Stosownie do art. 339 § 1 k.p.c., sąd może wydać wyrok zaoczny na posiedzeniu niejawnym, gdy pozwany w wyznaczonym terminie nie złożył odpowiedzi na pozew. Zgodnie z art. 340 § 1 k.p.c., sąd wyda wyrok zaoczny, jeżeli mimo niezłożenia odpowiedzi na pozew skierowano sprawę do rozpoznania na rozprawie, a pozwany nie stawił się na tę rozprawę, albo mimo stawienia się nie bierze w niej udziału. Przepis art. 339 § 2 stosuje się. W związku z tym, że pozwana R. L. nie złożyła odpowiedzi na pozew, ani pomimo skierowania sprawy do rozpoznania na rozprawie nie stawiła się na tę rozprawę, sąd był zobligowany do wydania w sprawie wyroku zaocznego. Zgodnie z art. 339 § 2 k.p.c., w przypadku, o którym mowa w § 1, przyjmuje się za prawdziwe twierdzenia powoda o faktach zawarte w pozwie lub pismach procesowych doręczonych pozwanemu przed posiedzeniem, chyba że budzą one uzasadnione wątpliwości albo zostały przytoczone w celu obejścia prawa.

Zgodnie z dyspozycją art. 339 § 2 k.p.c., sąd przyjął za prawdziwe twierdzenia powoda o faktach zawarte w pozwie oraz w piśmie procesowym powoda z dnia 5 maja 2026 roku. Dla porządku należy zaznaczyć, że sąd uznał za oznaczenie roszczenia oraz twierdzenia o faktach dotyczących sposobu wyliczenia skapitalizowanych w pozwie odsetek za opóźnienie zestawienie odsetek dziennych dołączone do pozwu i do pisma przygotowawczego powoda z dnia 5 maja 2026 roku (k. 28 i 70). Powód odwołuje się do tego dokumentu jako do dowodu, ale w istocie rzeczy jest to dokument stanowiący uzupełnienie dokładnego określenia żądania pozwu oraz wskazania faktów, na których powód opiera swoje żądanie (art. 187 § 1 pkt 1 i 2 k.p.c.) w zakresie dochodzonej w ramach roszczenia głównego kwoty 30,26 zł tytułem skapitalizowanych w pozwie odsetek za opóźnienie. Jest oczywistym, że z perspektywy sądu, że wygenerowany przez powoda dokument obrazujący sposób wyliczenia odsetek nie stanowi dowodu na ich zasadność ani co do zasady, ani co do wysokości, a co najwyżej wskazuje w jako sposób powód te odsetki wyliczył.

Sąd dokonał w toku niniejszej postępowania weryfikacji czy powód w sposób prawidłowy dokonał tych wyliczeń przy zastosowaniu obliczeń matematycznych. W pozostałym zakresie Sąd dokonał ustaleń faktycznych w oparciu o załączone do pozwu dowody z dokumentów, w szczególności – umowę pożyczki (k. 9-10v), harmonogram spłat (k. 11) oraz historię spłat (k. 12). Sąd uznał złożone przez powoda do akt sprawy dokumenty za wiarygodne.

Podkreślić należy, że przewidziane w art. 339 § 2 k.p.c. domniemanie prawdziwości twierdzeń powoda dotyczy jedynie ustaleń faktycznych, ale nie materialnoprawnej oceny zgłoszonego roszczenia. Wydanie wyroku zaocznego nie przesądza zatem o uwzględnieniu powództwa w całości.

Na tle poczynionych ustaleń nie było wątpliwości, iż strony łączyła umowa o kredyt konsumencki w rozumieniu art. 720 § 1 k.c. oraz art. 3 ust. 1 i 2 pkt 1 ustawy z dnia 12 maja 2011 roku o kredycie konsumenckim (T.j. Dz.U. z 2025 r., poz. 1362). Zgodnie z art. 720 § 1 k.c., przez umowę pożyczki dający pożyczkę zobowiązuje się przenieść na własność biorącego określoną ilość pieniędzy albo rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku, a biorący zobowiązuje się zwrócić tę samą ilość pieniędzy albo tę samą ilość rzeczy tego samego gatunku i tej samej jakości.

Ustawa z dnia 12 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim w art. 3 ust. 1 stanowi, iż przez umowę o kredyt konsumencki rozumie się umowę o kredyt w wysokości nie większej niż 255 550,00 zł albo równowartość tej kwoty w walucie innej niż waluta polska, który kredytodawca w zakresie swojej działalności udziela lub daje przyrzeczenie udzielenia konsumentowi. Natomiast wedle przepisu art. 3 ust. 2 pkt 1 wskazanej ustawy, za umowę o kredyt konsumencki uważa się również umowę pożyczki. Umowa pożyczki z dnia 25 stycznia 2023 roku nr (...) zawarta przez powoda (...) Spółkę Akcyjną w T. z pozwaną R. L. podlegała zatem reżimowi ustawy o kredycie konsumenckim.

Stosownie do art. 385¹ § 1 k.c. postanowienia umowy zawieranej z konsumentem nieuzgodnione indywidualnie nie wiążą go, jeżeli kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy (niedozwolone postanowienia umowne). Nie dotyczy to postanowień określających główne świadczenia stron, w tym cenę lub wynagrodzenie, jeżeli zostały sformułowane w sposób jednoznaczny.

Przepis ten stanowi implementację dyrektywy 93/13/EWG (dalej jako: dyrektywa) i pozostaje w ścisłym związku z przepisami dyrektywy. Stosowanie przywołanego przepisu wymaga zastosowania wykładni prounijnej, zgodnej z celem i funkcją dyrektywy oraz z uwzględnieniem dorobku orzeczniczego (...). W preambule powyższej dyrektywy wyraźnie wskazano, że Państwa Członkowskie powinny zapewnić, aby nieuczciwe warunki nie były zamieszczane w umowach zawieranych przez sprzedawców lub dostawców z konsumentami oraz, jeżeli jednak takie warunki zostają w nich zawarte, aby nie były one wiążące dla konsumenta, oraz zagwarantować, żeby umowa obowiązywała strony zgodnie z zawartymi w niej postanowieniami, pod warunkiem że po wyłączeniu z umowy nieuczciwych warunków może ona nadal obowiązywać.

Zgodnie z treścią art. 3 ust. 1 i 2 dyrektywy:

  1. 1. Warunki umowy, które nie były indywidualnie negocjowane, mogą być uznane za nieuczciwe, jeśli stoją w sprzeczności z wymogami dobrej wiary, powodują znaczącą nierównowagę wynikających z umowy, praw i obowiązków stron ze szkodą dla konsumenta.
  2. 2. Warunki umowy zawsze zostaną uznane za niewynegocjowane indywidualnie, jeżeli zostały sporządzone wcześniej i konsument nie miał w związku z tym wpływu na ich treść, zwłaszcza jeśli zostały przedstawione konsumentowi w formie uprzednio sformułowanej umowy standardowej.

Fakt, że niektóre aspekty warunku lub jeden szczególny warunek były negocjowane indywidualnie, nie wyłącza stosowania niniejszego artykułu do pozostałej części umowy, jeżeli ogólna ocena umowy wskazuje na to, że została ona sporządzona w formie uprzednio sformułowanej umowy standardowej.

Jeśli sprzedawca lub dostawca twierdzi, że standardowe warunki umowne zostały wynegocjowane indywidualnie, ciężar dowodu w tym zakresie spoczywa na nim.

Natomiast art. 6 ust. 1 dyrektywy stanowi, że Państwa Członkowskie stanowią, że na mocy prawa krajowego nieuczciwe warunki w umowach zawieranych przez sprzedawców lub dostawców z konsumentami nie będą wiążące dla konsumenta, a umowa w pozostałej części będzie nadal obowiązywała strony, jeżeli jest to możliwe po wyłączeniu z niej nieuczciwych warunków.

Zgodnie z treścią art. 7 ust. 1 dyrektywy zarówno w interesie konsumentów, jak i konkurentów państwa członkowskie zapewnią stosowne i skuteczne środki mające na celu zapobieganie stałemu stosowaniu nieuczciwych warunków w umowach zawieranych przez sprzedawców lub dostawców z konsumentami.

Dokonując wykładni powyższego przepisu (...) w tezie 52 uzasadnienia wyroku dnia 4 czerwca 2020 r. w sprawie C- (...) Kancelaria (...) S.A. z siedzibą w P. przeciwko RN wydanego na skutek pytania prejudycjalnego Sądu Okręgowego w P., w podobnej sytuacji procesowej wskazał, że: „Artykuł 7 ust. 1 dyrektywy 93/13 w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich należy interpretować w ten sposób, że - w sytuacji gdy sąd orzeka w drodze wyroku zaocznego w związku z niestawiennictwem konsumenta na rozprawie, na którą został wezwany - stoi on na przeszkodzie takiej wykładni przepisu krajowego, która uniemożliwia sądowi rozpoznającemu powództwo wniesione przez przedsiębiorcę przeciwko temu konsumentowi wchodzące w zakres stosowania tej dyrektywy, przeprowadzenie środków dowodowych niezbędnych do dokonania z urzędu oceny nieuczciwego charakteru warunków umownych, na których przedsiębiorca oparł swe roszczenie, w wypadku gdy sąd ten poweźmie wątpliwości co do nieuczciwości tych warunków w rozumieniu omawianej dyrektywy”.

Podkreślenia wymaga, że przywołane orzeczenie (...) zapadło w podobnych okolicznościach, wszystkie wywody zawarte w uzasadnieniu wyżej wymienionego wyroku (a zwłaszcza tezy 30-32,36,37, 48-52), sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela. Należy przypomnieć, że w przywołanym orzeczeniu (tezy 48-52) (...) wskazał, że jeżeli sąd odsyłający stwierdzi, że przepis krajowy, taki jak art. 339 § 2 kodeksu postępowania cywilnego, uniemożliwia sądowi orzekającemu zaocznie, na podstawie pozwu przedsiębiorcy, podjęcie środków dowodowych pozwalających mu na przeprowadzenie z urzędu kontroli warunków objętych zakresem tej dyrektywy i stanowiących przedmiot sporu, to do niego należy zbadanie, czy wykładnia zgodna z prawem Unii może być brana pod uwagę w drodze przewidzianych w tym art. 339 § 2 kodeksu postępowania cywilnego wyjątków takich jak 'uzasadnione wątpliwości' lub 'obejście prawa', jeżeli pozwalałaby ona sądowi na podjęcie niezbędnych środków dowodowych.

W tym względzie należy przypomnieć, że do sądów krajowych należy, przy uwzględnieniu wszystkich norm prawa krajowego i w oparciu o uznane w krajowym porządku prawnym metody wykładni, rozstrzygnięcie, czy oraz w jakim zakresie wykładni przepisu prawa krajowego takiego jak art. 339 kodeksu postępowania cywilnego można dokonać w zgodzie z dyrektywą 93/13, nie dokonując wykładni tego przepisu krajowego contra legem (zob. analogicznie wyrok z dnia 17 kwietnia 2018 r. R., C-414/16, EU:C:2018:257, pkt 71 i przytoczone tam orzecznictwo). Trybunał orzekł ponadto, że wymóg dokonywania wykładni zgodnej obejmuje konieczność zmiany utrwalonego orzecznictwa przez sądy krajowe, jeżeli opiera się ono na interpretacji prawa krajowego, której nie da się pogodzić z celami dyrektywy (wyrok z dnia 17 kwietnia 2018 r., R., C-414/16, EU:C:2018:257, pkt 72 i przytoczone tam orzecznictwo). W braku możliwości dokonania wykładni i zastosowania przepisów krajowych zgodnie z wymogami dyrektywy 93/13 sądy krajowe mają obowiązek zbadania z urzędu, czy postanowienia uzgodnione między stronami mają abuzywny charakter i w tym celu podjęcia niezbędnych środków dowodowych, nie stosując w razie potrzeby jakichkolwiek przepisów krajowych lub orzecznictwa, które są sprzeczne z takim badaniem.

Zgodnie z wyrokiem Trybunału Sprawiedliwości UE z 7 listopada 2019 roku, w sprawie C-419/18, sposób zabezpieczenia wierzytelności konsumenckich leży ze swojej istoty poza zakresem objętym harmonizacją w prawie UE. Dopuszczalność stosowania weksla in blanco jako formy zabezpieczenia roszczeń konsumenckich należy więc do domeny prawa krajowego. Nie ma więc co do zasady przeszkód w stosowaniu weksla, jako sposobu zabezpieczenia roszczeń przysługujących wobec konsumentów. O ile jednak dopuszczalność posłużenia się wekslem in blanco pozostaje poza zakresem prawa UE, o tyle sama umowa wyznaczająca stosunek podstawowy mieści się w ramach ogólnego mechanizmu kontroli abuzywności. Dotyczy to także postanowień zobowiązujących konsumenta do wystawienia weksla in blanco oraz klauzul zawartych w porozumieniu wekslowym, bowiem postanowienia tego rodzaju nie określają głównego przedmiotu umowy, czyli świadczenia stron ani relacji ceny i wynagrodzenia do dostarczanych w zamian towarów i usług, w rozumieniu art. 4 ust. 2 dyrektywy 93/13.

Sądy mogą zatem dokonywać ich kontroli z zastosowaniem testu abuzywności. Oznacza to, że choć samo posłużenie się wekslem nie może być przedmiotem kontroli w ramach prawa UE, to sąd może uznać za bezskuteczne wobec konsumenta klauzule, które stanowiły podstawę wystawienia weksla. W praktyce oznacza to utratę tytułu do posłużenia się wekslem przeciwko konsumentowi - a tym samym faktyczny brak możliwości skorzystania z weksla jako sposobu zabezpieczenia roszczenia. Zatem, jeżeli w materiale sprawy znajduje się dokument umowy konsumenckiej, to sąd krajowy ma obowiązek dokonać kontroli abuzywności z urzędu, natomiast gdy sąd nie ma do dyspozycji umowy konsumenckiej zawartej w konkretnej sprawie, to ma on obowiązek dokonania we własnym zakresie ustaleń co do faktów sprawy1.

Sąd może zażądać przedstawienia przez strony dokumentów koniecznych do ustalenia treści umowy konsumenckiej celem zbadania z urzędu stosunku podstawowego w kontekście przepisów ustawy o kredycie konsumenckim oraz przepisów kodeksu cywilnego, przede wszystkim art. 58 k.c., a także art. 385¹ k.c., tj. w kontekście poprawności jednoznacznie sformułowanych postanowień określających główne świadczenia stron oraz tych postanowień, na których treść konsument miał rzeczywisty wpływ, co musi zostać wykazane przez stronę, która się gotowymi formularzami umów posługuje.

Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd zobligowany był, aby z urzędu skontrolować treść postanowień umowy pożyczki w świetle regulacji art. 385¹ k.c. W szczególności Sąd uprawniony był poczynić dodatkowe ustalenia (ponad zakres zawartych w pozwie twierdzeń), na podstawie przedstawionych przez powoda dowodów, celem zweryfikowana uczciwości postanowień umowy pożyczki zawartej z pozwaną2. Ponadto Sąd z urzędu zobowiązany był zbadać czy zapisy umowne nie pozostają w sprzeczności z ustawą bądź nie mają na celu obejścia ustawy (art. 58 § 1 i 3 k.c.).

Mając na uwadze powyższe, w świetle aktualnego orzecznictwa (...), obowiązkiem Sądu było zbadanie z urzędu warunków umowy, zawartej pomiędzy przedsiębiorcą, a konsumentem celem ustalenia, czy postanowienia uzgodnione między stronami mają abuzywny charakter. Ponadto Sąd z urzędu zobowiązany był zbadać czy zapisy umowne nie pozostają w sprzeczności z ustawą bądź nie mają na celu obejścia ustawy (art. 58 § 1 i 3 k.c.).

Oceniając zawartą przez strony umowy, a zwłaszcza zapisy traktujące o zobowiązaniu do zapłaty opłaty prowizyjnej, Sąd miał na uwadze przywołane wyżej przepisy art. 385¹ k.c., dyrektywy, orzecznictwo (...) oraz sądów powszechnych w tym Sądu Okręgowego w T., z którego wynika, że koszty pożyczki powinny znajdować swoje odzwierciedlenie w rzeczywiście ponoszonych przez pożyczkodawcę kosztach. Ciężar dowodu w tym zakresie spoczywał na pożyczkodawcy. W przypadku, gdy ekwiwalentność prowizji nie zostanie wykazana, uznać należy, że postanowienia jej dotyczące stanowią klauzulę niedozwoloną, jako nieuzgodnione indywidualnie i kształtujące prawa oraz obowiązki konsumenta w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interes (art. 385¹ k.c.). Zarazem mogą zostać uznane za zmierzające do obejścia prawa – przepisów regulujących wysokość odsetek maksymalnych.

Wypada zauważyć, że w wyroku (...) z dnia 3 września 2020 r. w sprawach połączonych C-84/19 i in. (...) S.A. przeciwko QJ i BW, Trybunał odniósł się do relacji między art. 36a ustawy o kredycie konsumenckim a dyrektywą i postanowieniami kodeksu cywilnego. Trybunał podkreślił, że przepis krajowy, taki jak art. 36a ustawy o kredycie konsumenckim, nie wydaje się sam w sobie określać praw i obowiązków stron umowy, lecz poprzestaje na ograniczeniu ich swobody ustalenia pozaodsetkowych kosztów kredytu powyżej pewnego poziomu i w żaden sposób nie stoi na przeszkodzie temu, aby sąd krajowy sprawdził, czy takie ustalenie ma ewentualnie nieuczciwy charakter poniżej określonego prawnie pułapu (tezy 58-63).

Ponadto, Trybunał podkreślił, że zapłata prowizji nie stanowi jednego z głównych świadczeń stron umowy pożyczki, w rozumieniu art. 4 ust.2 dyrektywy. Wysokość tego świadczenia podlega zatem ocenie z perspektywy art. 385¹ k.c. i może zostać uznana za niewiążącą, nie wpływa jednak na ważność całej umowy pożyczki (tezy 64 -69). Oceniając podobne jak w sprawie niniejszej postanowienia umowne dot. prowizji i opłaty przygotowawczej, Trybunał podkreślił, że przedsiębiorca nie jest zobowiązany do wyszczególnienia charakteru każdej usługi świadczonej w zamian za koszty, które obciążają konsumenta na podstawie postanowień umowy, takie jak 'prowizja' czy 'opłata przygotowawcza'. Niemniej jednak, aby spełnić wymóg przejrzystości, musi zaistnieć sytuacja, w której charakter faktycznie świadczonych usług da się w sposób racjonalny zrozumieć lub wywieść z całej umowy.

Ponadto konsument musi być w stanie sprawdzić, czy te różne koszty lub usługi, za które stanowią one zapłatę, nie nakładają się na siebie (wyrok z dnia 3 października 2019 r., P. i (...) Bank, C-621/17, EU:C:2019:820, pkt 43). Stwierdził, że, jeśli chodzi o koszty zatytułowane 'opłata przygotowawcza' i 'prowizja', pozwany konsument mógł zasadnie sobie zadać pytanie zarówno co do świadczeń, z tytułu których należały się te opłaty, jak i ewentualnego nakładania się ich na siebie. Po pierwsze bowiem, umowa zawierała dwie klauzule przewidujące koszty administracyjne, zatytułowane odpowiednio 'opłata przygotowawcza' i 'prowizja', które obie sugerują, że chodzi o kwoty podlegające zapłacie za udzielenie kredytu.

Dokonując analizy postanowień umowy Sąd miał na względzie, iż postanowienia umowne dotyczące prowizji nie dotyczą głównych świadczeń stron umowy pożyczki. Za postanowienia określające główne świadczenia stron każdej umowy uznać należy bowiem jedynie, takie elementy konstrukcyjne umowy, bez których uzgodnienia nie doszłoby do jej zawarcia - czyli tzw. essentialia negotii. W przypadku umowy pożyczki są to: zobowiązanie pożyczkodawcy do przeniesienia na własność pożyczkobiorcy pieniędzy lub rzeczy oznaczonych co do gatunku oraz zobowiązanie pożyczkobiorcy do zwrotu tej samej ilości pieniędzy albo tej samej ilości rzeczy tego samego gatunku oraz jakości.

Natomiast postanowienia określające wysokość kosztów dodatkowych związanych z udzieleniem pożyczki i jej obsługą, do poniesienia których zobowiązany jest pożyczkobiorca, nie mogą zostać uznane za postanowienia określające główne świadczenia stron, gdyż nie warunkują one bytu umowy pożyczki.

Przesądziwszy powyższe, Sąd doszedł do przekonania, że zastrzeżone w umowie, z której roszczenie swoje wywodził powód, pozaodsetkowe koszty pożyczkodawcy nie kształtują w rażąco niekorzystny sytuacji pożyczkobiorcy.

Należy zwrócić uwagę, że łączna kwota kosztów pozaodsetkowych (4 122 złotych), którymi została obciążona pozwana w umowie pożyczki, nie przekraczała limitu określonego w art. 36a ust. 2 u.k.k. Zgodnie z art. 36a ust. 2 u.k.k., pozaodsetkowe koszty kredytu nie mogą być wyższe od 45% całkowitej kwoty kredytu. W przypadku umowy pożyczki łączącej powoda z pozwaną pozaodsetkowe koszty pożyczki wynosiły 40,02 % całkowitej kwoty pożyczki (a zatem mieściły się w limicie określonym przez ustawodawcę). Sposób obliczania pozaodsetkowych kosztów kredytu dla kredytów o okresie spłaty nie krótszym niż 30 dni oblicza się według wzoru określonego w art. 36a ust. 1 u.k.k.

Należy pamiętać o tym, że z dniem 18 grudnia 2022 roku ustawa o kredycie konsumenckim została znowelizowana m.in. w zakresie art. 36a. Ustawa została znowelizowana na mocy przepisów ustawy z dnia 6 października 2022 r. o zmianie ustaw w celu przeciwdziałania lichwie (Dz.U. z 2022 r., poz. 2339). W uzasadnieniu projektu tej ustawy przeczytać można następujące motywy nowelizacji: „projekt zakłada zmianę maksymalnej wysokości pozaodsetkowych kosztów kredytu konsumenckiego wyliczanych według wzoru wskazanego w art. 36a ust. 1 ustawy. Wartości odpowiednio 25% (koszty niezależne od okresu kredytowania) i 30% (koszty uzależnione od okresu kredytowania) zastąpione zostały wartościami 10% i 10% (art. 7 pkt 4 projektu). Niezależnie od ww. rozwiązania, w projekcie przewidziano obniżenie limitu pozaodsetkowych kosztów kredytu w całym okresie kredytowania z obecnych 100% kwoty kredytu – do wysokości 45% tej kwoty (art. 7 pkt 4 projektu, projektowane nowe brzmienie art. 36a ust. 3 ustawy o kredycie konsumenckim). Celem wprowadzenia tej regulacji jest zwiększenie ochrony konsumentów przed nakładaniem na nich przez instytucje udzielające kredytów i pożyczek nieuzasadnionych kosztów. Należy w tym miejscu zaakcentować, że maksymalną wysokość pozaodsetkowych kosztów kredytu konsumenckiego została zmniejszona z 55% na 20% [tj. (...) ≤ (K × 10%) + (K × n/R × 10%)] na mocy art. 1 pkt 6 ustawy z dnia 31 marca 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem (...) 19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 568, z późn. zm.), a więc na mocy jednej z tzw. tarcz antykryzysowych, lecz wygasł on z końcem dnia 30 czerwca 2021 r. (zgodnie z art. 36 ust. 3a ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem (...) 19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 1842, z późn. zm.)). W związku z powyższym, projektodawca, mając na uwadze dobro konsumenta, podjął decyzję o trwałym uregulowaniu omawianego zagadnienia. U podstaw prezentowanych rozwiązań legło przekonanie projektodawcy, że instytucja prowadząca działalność polegającą na udzielaniu kredytów konsumenckich nie powinna obchodzić przepisów o odsetkach maksymalnych, ani też czerpać nadmiernych zysków z tytułu kosztów pozaodsetkowych, zbliżonych nierzadko w swym charakterze do odsetek. Ponadto, mając na uwadze szczególnie trudne położenie niektórych kredytobiorców biorących kolejne kredyty (a w tym kredyty służące spłacie wcześniej zaciągniętych zobowiązań) oraz spoczywający na podmiotach udzielających kredytów obowiązek oceny zdolności kredytowej konsumenta, jak i analizy ryzyka kredytowego (art. 9 ustawy o kredycie konsumenckim), projektodawca wprowadza ograniczenie obrotu wierzytelnościami wynikającymi z umowy o kredyt konsumencki do czasu wygaśnięcia wcześniej zaciągniętych zobowiązań” (str. 47-48 uzasadnienia projektu ustawy).

Celem ustawodawcy było zatem obniżenie kosztów pozaodsetkowych kredytu poprzez trwałe rozwiązanie prawne. Biorąc pod uwagę powyższe, w ocenie sądu brak jest podstaw, by uznać, że koszty pozaodsetkowe, które zostały zawarte w umowie pożyczki łączącej strony i które mieszczą się w granicach akceptowalnych przez ustawodawcę stanowią niedozwolone postanowienia umowne, w rażąco krzywdzący sposób kształtujące sytuację pozwanej jako konsumenta. W ocenie Sądu ukształtowane na poziomie 4 122,00 zł pozaodsetkowe koszty pożyczki nie naruszają interesu konsumenta, ani dobrych obyczajów.

Sąd ustalił, iż powodowi należały się w całości umowne odsetki kapitałowe, zawarte w pierwszych sześciu ratach pożyczki, w kwotach wynikających z harmonogramu spłat pożyczki tj. odpowiednio 222,86 zł, 242,40 zł, 230,15 zł, 233,12 zł, 220,95 zł i 223,39 zł oraz część umownych odsetek kapitałowych zawartych w siódmej racie pożyczki (odsetki kapitałowe zawarte w czwartej racie wynosiły 218,26 zł), tj. za 20 z 31 dni (od dnia 5 sierpnia 2023 roku do dnia 24 sierpnia 2023 roku) w kwocie 140,81 zł, albowiem termin płatności siódmej raty przypadał na dzień 4 września 2023 roku, a więc już po upływie terminu wypowiedzenia umowy. Łącznie należne powodowi od pozwanej odsetki kapitałowe wyniosły więc 1 513,68 zł. Sąd inaczej niż powód przyjął, że termin wypowiedzenia umowy upływał z dniem 24 sierpnia 2023 roku, czyli z upływem 30 dnia od dnia wypowiedzenia umowy pożyczki. Zgodnie z punktem 7.1. umowy pożyczki, pożyczkodawca może wypowiedzieć umowę w przypadku, gdy opóźnienie w płatności kwoty równej jednej racie przekroczy 30 dni, po uprzednim wezwaniu pożyczkobiorcy do zapłaty zaległości w terminie 7 dni od daty otrzymania wezwania.

W ocenie Sądu termin ten należy liczyć od dnia, w którym pożyczkobiorca ma okazję zapoznać się z treścią pisma zawierającego oświadczenie o wypowiedzeniu, czyli od dnia doręczenia pożyczkobiorcy przesyłki poleconej zawierającej wypowiedzenie. Należy zauważyć, że pismo powoda z dnia 4 lipca 2023 roku zawierające oświadczenie o wypowiedzeniu umowy pożyczki nie zostało podjęte przez pozwaną. Dwukrotnie awizowana przesyłka zawierająca to pismo zostało zwrócone do nadawcy (powoda) w dniu 25 lipca 2023 roku. Pierwsze awizo miało miejsce w dniu 10 lipca 2023 roku, zaś drugie w dniu 18 lipca 2023 roku.

Sąd przyjął, że datą skutecznego doręczenia pisma zawierającego oświadczenie o wypowiedzeniu umowy pożyczki był dzień 25 lipca 2023 roku. To ten dzień przypadał na siódmy dzień od dnia powtórnego awizowania przesyłki, a zarazem na ostatni dzień, kiedy pozwana mogła odebrać przesyłkę w placówce pocztowej i zapoznać się z jej treścią. Zgodnie z treścią art. 61 § 1 k.c., oświadczenie woli, które ma być złożone innej osobie, jest złożone z chwilą, gdy doszło do niej w taki sposób, że mogła zapoznać się z jego treścią. Odwołanie takiego oświadczenia jest skuteczne, jeżeli doszło jednocześnie z tym oświadczeniem lub wcześniej. Oświadczenie woli powoda o wypowiedzeniu umowy pożyczki nr (...) z dnia 25 stycznia 2023 roku doszło do pozwanej w taki sposób, że mogła się ona zapoznać z jego treścią dopiero w dniu 25 lipca 2023 roku i dopiero od tego dnia rozpoczął bieg trzydziestodniowy termin wypowiedzenia.

Skoro oświadczenie woli powoda o wypowiedzeniu umowy zostało złożone pozwanej w dniu 25 lipca 2023 roku, to termin wypowiedzenia upływał z dniem 24 sierpnia 2023 roku. Powód w pozwie wskazał, że data wymagalności jego roszczenia przypadła na dzień 10 sierpnia 2023 roku, lecz nie wyjaśnił na jakiej podstawie tak twierdził, a ponadto załączone do pozwu dowody z dokumentów wskazywały na odmienną datę wymagalności roszczenia przysługującego powodowi od pozwanej. Powód nie wskazał przy tym, że jego zdaniem to właśnie 10 sierpnia 2023 roku skutecznie upłynął termin wypowiedzenia umowy pożyczki, lecz wydaje się, że tak właśnie należy interpretować twierdzenie powoda, jakoby jego roszczenie miało stać się wymagalne w dniu 10 sierpnia 2023 roku. Upływ okresu wypowiedzenia przypadał jednak z upływem 30 dnia od dnia dokonania wypowiedzenia, a zatem z upływem 30 dnia od dnia 25 lipca 2023 roku. Dzień ten przypadał na dzień 24 sierpnia 2023 roku.

Nie ulegało wątpliwości sądu, że wypowiedzenie umowy pożyczki było skuteczne – powód zrealizował działania zmierzające do skutecznego wypowiedzenia umowy zgodnie z postanowieniami umowy zachowując zastrzeżone w umowie terminy (pkt 7.1. i 7.2. umowy).

Wyjaśnić trzeba, że odsetki kapitałowe (art. 359 § 1 k.c.) to takie, które stanowią wynagrodzenie za korzystanie z cudzego kapitału, w tym przypadku zgodnie z zawartą umową kredytu. O ile kredytobiorca spłaca kredyt zgodnie z umową, odsetki kapitałowe naliczane są przez cały okres kredytowania (właśnie jako wynagrodzenie za korzystanie z kapitału udostępnionego przez bank). O ile dojdzie do wypowiedzenia umowy kredytu, niespłacony na dzień wypowiedzenia umowy kapitał staje się wymagalny, zaś odsetki kapitałowe po upływie okresu wypowiedzenia nie są już naliczane.

Tym samym po wypowiedzeniu umowy zadłużenie kredytobiorcy obejmuje niespłacony kapitał oraz niespłacone do końca okresu wypowiedzenia odsetki kapitałowe (naliczane są więc one do dnia wypowiedzenia umowy kredytu). Obowiązek strony pozwanej zapłaty wynagrodzenia dotyczy wyłącznie okresu korzystania z pożyczki, więc nie obejmuje okresu po wypowiedzeniu umowy. Niezasadne jest dochodzenie odsetek kapitałowych za okres, który jeszcze nawet nie nastąpił (harmonogram spłat pożyczki obejmował okres spłaty kończący się w lutym 2026 roku, zaś powód wytoczył powództwo w niniejszej sprawie w dniu 23 września 2023 roku). Trudno bowiem w takiej sytuacji w ogóle mówić o wynagrodzeniu za korzystanie z kapitału w sytuacji, w której dzień, w którym mogły zostać naliczone odsetki kapitałowe jeszcze nie nadszedł. Poza tym ze względu na wypowiedzenie umowy pożyczki nie następuje dalsze naliczanie odsetek kapitałowych, lecz co najwyżej odsetek za opóźnienie.

Wprawdzie w punkcie 7.1 umowy pożyczki wskazano, że wypowiedzenie umowy jest równoznaczne z postawieniem w stan natychmiastowej wykonalności należnej pożyczkodawcy całkowitej kwoty do zapłaty, ale należy odczytywać ten przepis łącznie z przepisem punktu 1 umowy, w której podpunkcie 1.2 wskazano oprocentowanie według stałej stopy oprocentowania w wysokości 20,43 % w skali roku. Wypowiedzenie i co za tym idzie wygaśnięcie umowy nastąpiło natomiast nie tylko przed zakończeniem okresu kredytowania (36 miesięcy), a wręcz po siedmiu miesiącach od zawarcia umowy.

Nie sposób przyjąć, że powodowi należą się odsetki kapitałowe za cały okres przez jaki miała obowiązywać umowa. O ile dojdzie do wypowiedzenia umowy kredytu, niespłacony na dzień wypowiedzenia umowy kapitał staje się wymagalny, zaś odsetki kapitałowe po upływie okresu wypowiedzenia nie są już naliczane. Tym samym po wypowiedzeniu umowy zadłużenie kredytobiorcy obejmuje niespłacony kapitał oraz niespłacone do końca okresu wypowiedzenia odsetki kapitałowe (naliczane są więc one do dnia wypowiedzenia umowy kredytu). Należne powodowi są więc jedynie odsetki kapitałowe jedynie za okres od dnia zawarcia umowy do dnia, w którym upłynął okres wypowiedzenia (por. także wyrok Sądu Okręgowego w S. z dnia 6 maja 2021 r. sygn. akt VIII GC 828/18, LEX nr 3663335).

W żaden sposób nie zmienia tego okoliczność, że pozwana złożyła oświadczenie o uznaniu długu w wysokości 18 190,26 zł. Uznanie długu powoduje przerwanie biegu terminu przedawnienia (art. 123 § 1 pkt 2 k.c.), lecz nie zwalnia sądu z obowiązku badania przepisów prawa materialnego i zakresu przysługującego faktycznie powodowi roszczenia zarówno na gruncie stosunku wekslowego, jak i stosunku podstawowego, w szczególności biorąc pod uwagę okoliczność, że kontrahentem powoda jest konsument.

Warto w tym miejscu odnieść się jeszcze do możliwości naliczania odsetek od kredytowanych kosztów pożyczki. Wskazać trzeba, że zgodnie z art. 69 ust. 1 ustawy z dnia29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe (t.j. Dz.U. z 2026 r., poz. 38), istotą umowy kredytu jest oddanie do dyspozycji kredytobiorcy kwoty środków pieniężnych. W takiej sytuacji występuje określone w umowie kredytu działanie banku, które sprowadza się do umożliwienia kredytobiorcy dysponowania tą kwotą w sposób określony w umowie. Działanie to może polegać na wypłacie gotówki lub dokonaniu czynności rozliczeniowej w formie bezgotówkowej. (por. B. Smykla [w:] Prawo bankowe. Komentarz, red. A. Mikos-Sitek, P. Zapadka, LEX/el. 2022, art. 69). Nie ma przeszkód, aby – na zasadzie swobody kontraktowania (art. 353¹ k.c.) – strony umowy postanowiły, że część kapitału kredytu jest przeznaczona wyłącznie na pokrycie odsetek, prowizji lub innych kosztów związanych z tym kredytem (tak pismo Prezesa UOKiK z 20.02.2012 r., (...) 076-118/11/BK, (...) /9).

W ocenie sądu zasady te należy przenieść także na grunt umowy pożyczki zawartej z konsumentem przez instytucję trudniącą się w ramach prowadzonej działalności gospodarczej udzielaniem pożyczek. Analogicznie bowiem jak w przypadku umowy kredytu zawieranej przez bank jako kredytodawcę, celem zawarcia takiej umowy przez pożyczkodawcę jest uzyskanie zysku w postaci odsetek umownych (kapitałowych). Ponadto, do umowy pożyczki zawartej z konsumentem, zakładając, że spełnia ona warunki wymienione w art. 3 ust. 1 u.k.k., stosuje się także przepisy ustawy o kredycie konsumenckim. Wniosek o możliwości naliczania odsetek od kredytowanych kosztów pożyczki wynika m.in. z art. 5 pkt 7 u.k.k. (sformułowanie: „kredytowanych kosztów kredytu”). Odsetki (kapitałowe i za opóźnienie) nalicza się wtedy od całego kapitału kredytu (tak T. Czech, Kredyt konsumencki. Komentarz, wyd. V, LEX 2026, uwagi do art. 3, teza 38).

Należy zauważyć, ze wyrażenie „wypłacona kwota” różni się w sposób istotny od sformułowania „udostępnia”, którym ustawodawca posługuje w art. 5 pkt 7 u.k.k., definiując całkowitą kwotę kredytu. Prowadzi to do wniosku, iż nie są to pojęcia tożsame w rozumieniu ustawy o kredycie konsumenckim, a co za tym idzie, że należy nadawać im odmienne znaczenie. Zgodnie z art. 5 pkt 10 u.k.k., stopa oprocentowania kredytu wyrażona jest jako stałe lub zmienne oprocentowanie stosowane do wypłaconej kwoty na podstawie umowy o kredyt w stosunku rocznym. Zgodnie z dominującym w literaturze poglądem, dopuszczalnym jest finansowanie kosztów kredytu udzielonego przez bank oraz naliczanie odsetek od kwoty przeznaczonej na ten cel. Brak jest podstaw do przyjęcia w przepisach ustawy o kredycie konsumenckim odmiennych zasad pobierania odsetek od wykorzystanego kredytu, zależnych w szczególności od tego, czy celem kredytowania są koszty udzielanego kredytu (J. Gil, M. Szlaszyński, Problematyka odsetek od kredytowanych kosztów bankowego kredytu konsumenckiego, „Monitor Prawa Bankowego ” z 2022 r., nr 6, s. 59-74).

Podobnie X. J. (w: Kredyt konsumencki. Komentarz, wyd. II, Warszawa 2018 r., art. 5) wskazuje, że pojęcie „wypłaconej kwoty”, o której mowa w art. 5 pkt 10 u.k.k., obejmuje także część kapitału kredytu przeznaczoną na sfinansowanie kosztów związanych z tym kredytem. Za przyjęciem takiego stanowiska przemawia dodatkowo wykładnia językowa omawianego przepisu – nie wymaga on bowiem, aby wypłata nastąpiła do rąk konsumenta. Wypłata może być bowiem również dokonana, podobnie jak w niniejszej sprawie, w celu pokrycia zobowiązań konsumenta (w tym zobowiązań do zapłacenia kosztów związanych z pożyczką). Wniosek ten potwierdza również wykładania systemowa – na tle przepisów o kredycie bankowym przyjmuje się, że odsetki nalicza się od całości kapitału kredytu, niezależnie od sposobu jego wypłacenia.

Sąd ma w polu widzenia okoliczność, że Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w wyroku z dnia 23 kwietnia 2026 r. C-744/24 (LEX nr (...)) orzekł, że art. 3 lit. g i j) dyrektywy 2008/48 w sprawie umów o kredyt konsumencki, zmienionej dyrektywą 2021/2167, w związku z art. 10 ust. 2 tej dyrektywy należy interpretować w ten sposób, że stoi on na przeszkodzie włączeniu do umów o kredyt konsumencki warunków przewidujących stosowanie stopy oprocentowania nie tylko do całkowitej kwoty kredytu, lecz również do kwot przeznaczonych na pokrycie kosztów związanych z tym kredytem i wchodzących w związku z tym w skład całkowitego kosztu kredytu ponoszonego przez konsumenta. Wyrok ten nie zmienił jednak w żaden sposób cytowanych wcześniej przepisów prawa krajowego obowiązującego w Rzeczypospolitej Polskiej. Wyrok miał jedynie charakter interpretacyjny – wskazuje wyłącznie jak należy interpretować postanowienia dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/48/WE z dnia 23 kwietnia 2008 r. w sprawie umów o kredyt konsumencki oraz uchylającej dyrektywę Rady 87/102/EWG (Dz.U. 2008, L 133, s. 66), zmienionej dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/2167 z dnia 24 listopada 2021 r. (Dz.U. 2021, L 438, s. 1).

Dyrektywy stanowią część prawa wtórnego Unii Europejskiej. Te akty prawne wiążą państwa członkowskie Unii Europejskiej wyłącznie co do rezultatu, który ma zostać osiągnięty zgodnie z ich treścią pozostawiając jednak organom krajowym państw członkowskich swobodę doboru formy i środków prawnych dla realizacji celów dyrektywy. Należy podkreślić, że wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 23 kwietnia 2026 roku C-744/24 nie doprowadził do jakichkolwiek zmian w zakresie przepisów prawa powszechnie obowiązującego. Nie ma zatem podstaw, by na podstawie wyłącznie treści tego wyroku odstąpić od zasady, zgodnie z którą dopuszczalne jest naliczanie odsetek od kredytowanych kosztów kredytu (pożyczki). Wyrok ten stanowi co najwyżej impuls dla polskiego ustawodawcy do znowelizowania przepisów traktujących o kredytach konsumenckich w taki sposób, by dostosować przepisy krajowe do interpretacji dyrektywy przedstawionej przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej.

W ocenie sądu do czasu dokonania takiej nowelizacji brak jest podstaw, by kwestionować uprawnienie do naliczania odsetek od kredytowanych kosztów pożyczki lub kredytu stanowiących umowy o kredyt konsumencki. Biorąc pod uwagę powyższe, w ocenie sądu pogląd jakoby niedopuszczalne było naliczanie odsetek od kredytowanych kosztów nie znajduje uzasadnienia w obowiązujących przepisach. Nie ma przeszkód, aby między stronami umowy pożyczki nastąpiło rozliczenie bezgotówkowe, skutkujące pokryciem zobowiązań konsumenta – w tym przypadku prowizji od udzielonej pożyczki. Kwota pozaodsetkowych kosztów pożyczki w łącznej wysokości 4 122 zł została wszak udzielona pozwanej w celu pokrycia kosztów związanych z przygotowaniem i udzieleniem przez powoda pożyczki, a zatem w tym zakresie również pozwana odniosła korzyść, bowiem nie musiała tych kosztów ponieść w inny sposób.

Wskazać należy również, że ani uznanie przez pozwaną długu oświadczeniem z dnia 28 sierpnia 2023 roku, ani też wypowiedzenie umowy pożyczki, nawet pomimo treści postanowienia umownego zawartego w punkcie 7.1. umowy nie dawało powodowi prawa do dochodzenia odsetek od skapitalizowanych odsetek za okres poprzedzający wniesienie pozwu, z uwagi na zakaz anatocyzmu wynikający z art. 482 § 1 k.c. Zgodnie z treścią tego przepisu, od zaległych odsetek można żądać odsetek za opóźnienie dopiero od chwili wytoczenia o nie powództwa, chyba że po powstaniu zaległości strony zgodziły się na doliczenie zaległych odsetek do dłużnej sumy.

Należy przy tym zauważyć, że zakaz określony w cytowanym przepisie dotyczy obu rodzajów odsetek występujących w prawie cywilnym – zarówno odsetek kapitałowych (art. 359 § 1 k.c.), jak i odsetek za opóźnienie (art. 481 § 1 k.c.). W przedmiotowej sprawie nie zachodzi natomiast żaden z wyjątków od wyrażonego w art. 482 § 1 k.c. zakazu anatocyzmu, wobec czego powód miał prawo żądać odsetek od odsetek wyłącznie od dnia wytoczenia powództwa (por. także wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 31 maja 2017 r., I ACa 193/16, LEX nr 2317744).

Powodowi należały się również odsetki za opóźnienie od poszczególnych rat pożyczki. Zgodnie z punktem 3.1. umowy pożyczki, jeżeli pożyczkobiorca nie spłacił w terminie poszczególnych rat lub ich części lub innej kwoty związanej z umową, niespłacona kwota stawała się zadłużeniem przeterminowanym. Od każdego zadłużenia przeterminowanego powód naliczał odsetki za opóźnienie za każdy dzień opóźnienia w wysokości rocznej stopy oprocentowania zadłużenia przeterminowanego równej stopie odsetek maksymalnych za opóźnienie, o których mowa w art. 481 §2¹ k.c. Z przedłożonego przez powoda zestawienia odsetek dziennych (k. 28 i 70) wynika, że powód naliczał odsetki za opóźnienie w wysokości maksymalnych odsetek za opóźnienie od pierwszej raty pożyczki, której termin płatności przypadał na dzień 4 marca 2023 roku, od drugiej raty, której termin płatności przypadał na dzień 4 kwietnia 2023 roku, od trzeciej raty, której termin płatności przypadał na dzień 4 maja 2023 roku oraz od czwartej raty, której termin płatności przypadał na 4 czerwca 2024 roku.

Zauważyć należy, że termin płatności pierwszej raty (4 marca 2023 roku) przypadał na sobotę, zaś termin płatności czwartej raty (4 czerwca 2023 roku) przypadał na niedzielę. Zgodnie z art. 115 k.c. jeżeli koniec terminu do wykonania czynności przypada na dzień uznany ustawowo za wolny od pracy lub na sobotę, termin upływa następnego dnia, który nie jest dniem wolnym od pracy ani sobotą. W świetle przywołanego przepisu termin spłaty pierwszej raty ulegał przesunięciu i upływał 6 marca 2023 roku. Odsetki za opóźnienie w płatności pierwszej raty są więc należne od dnia następnego – 7 marca 2023 roku. Termin spłaty czwartej raty także ulegał przesunięciu i upływał 5 czerwca 2023 roku. Odsetki za opóźnienie w płatności czwartej raty są należne od dnia następnego – 6 czerwca 2023 roku. Powód miał prawo naliczać odsetki za opóźnienie od pierwszej raty do dnia 8 marca 2023 roku, kiedy pozwana uiściła na jego rzecz kwotę 540 zł. Powód miał prawo naliczać odsetki za opóźnienie od drugiej raty pożyczki do dnia 11 kwietnia 2023 roku, ponieważ w tej dacie pozwana uiściła na jego rzecz kwotę 540 zł. Powód był także uprawniony do naliczania odsetek od kwoty 540 zł z tytułu trzeciej raty w okresie do dnia 15 maja 2023 roku, kiedy pozwana uiściła na poczet spłaty tej raty kwotę 200 zł. Powód miał prawo naliczać odsetki za opóźnienie od kwoty 340 zł tytułem trzeciej raty oraz od kwoty 540 zł tytułem czwartej raty do dnia 4 lipca 2023 roku.

Maksymalne odsetki za opóźnienie od pierwszej raty za okres od 7 marca 2023 roku do 8 marca 2023 roku wynoszą 0,72 zł, od drugiej raty za okres od 5 kwietnia 2023 roku do 11 kwietnia 2023 roku - 2,54 zł, od trzeciej raty za okres od 5 maja 2023 roku do 15 maja 2023 roku – 3,99 zł, od trzeciej raty w zakresie kwoty 340 zł za okres od dnia 16 maja 2023 roku do dnia 4 lipca 2023 roku – 11,41 zł, zaś od czwartej raty za okres od dnia 6 czerwca 2023 roku do dnia 4 lipca 2023 roku – 10,51 zł, tj. łącznie 29,17 zł.

Podsumowując, roszczenie powoda było zasadne w zakresie kapitału pożyczki – 10 300 zł, pozaodsetkowych kosztów pożyczki – 4 122 zł, odsetek za korzystanie z kapitału w wysokości 1 513,68 zł, a także skapitalizowanych odsetek za opóźnienie od poszczególnych rat do dnia 4 lipca 2023 roku w wysokości 29,17 zł tj. łącznie 15 964,85 zł. Mając na uwadze, że pozwana spłaciła kwotę 2 030 zł, zaległość wynosiła 13 934,85 zł. Należy przy tym zauważyć, że zgodnie z niekwestionowanymi twierdzeniami powoda, uiszczoną przez pozwaną kwotę 2 030 zł zaliczył on na poczet trzech pierwszych rat oraz częściowo na poczet spłaty części czwartej raty pożyczki. Wpłaty pozwanej zostały zaliczone w kwocie 773,47 zł na kapitał pożyczki, w kwocie 16,68 zł na opłatę przygotowawczą, 441,32 zł na prowizję pożyczkodawcy i w kwocie 798,53 zł na poczet odsetek umownych. Brak było podstaw, by kwestionować taki sposób zaliczenia świadczeń spełnionych przez pozwaną, gdyż było ono zgodnie zarówno z zasadami wynikającymi z punktu 2.5. umowy pożyczki, jak i treścią przepisów Kodeksu cywilnego traktujących o zaliczaniu uiszczonych kwot na poczet poszczególnych długów (art. 451 § 1-3 k.c.).

W związku z tym na zaległość pozwanej względem powoda w kwocie 13 934,85 zł składają się kwoty 9 526,53 zł (10 300 zł – 773,47 zł) z tytułu kapitału pożyczki, 3 664 zł (4 122 zł – 16,68 zł – 441,32 zł) z tytułu pozaodsetkowych kosztów pożyczki, 715,15 zł (1 513,68 zł – 798,53 zł) z tytułu odsetek za korzystanie z kapitału pożyczki oraz 29,17 zł z tytułu skapitalizowanych w pozwie odsetek za opóźnienie od poszczególnych rat do dnia 4 lipca 2023 roku.

Ze względu na powyższe, Sąd zasądził w punkcie I wyroku zaocznego od pozwanej R. L. na rzecz powoda (...) Spółki akcyjnej w T. kwotę 13 934,85 zł.

O odsetkach sąd orzekł zgodnie z treścią art. 481 § 1, 2 i 2¹ k.c. Zgodnie z art. 481 § 1 k.c., jeżeli dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia, chociażby nie poniósł żadnej szkody i chociażby opóźnienie było następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi. Zgodnie z art. 481 § 2 k.c., jeżeli stopa odsetek za opóźnienie nie była oznaczona, należą się odsetki ustawowe za opóźnienie w wysokości równej sumie stopy referencyjnej Narodowego Banku Polskiego i 5,5 punktów procentowych. Jednakże gdy wierzytelność jest oprocentowana według stopy wyższej, wierzyciel może żądać odsetek za opóźnienie według tej wyższej stopy. Zgodnie natomiast z art. 481 § 2¹ k.c., maksymalna wysokość odsetek za opóźnienie nie może w stosunku rocznym przekraczać dwukrotności wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie (odsetki maksymalne za opóźnienie).

Powód w pozwie domagał się zasądzenia od pozwanej kwoty 17 410 zł z umownymi odsetkami w wysokości odsetek maksymalnych za opóźnienie od dnia 10 sierpnia 2023 roku do dnia zapłaty oraz od kwoty 30,26 zł stanowiącej sumę skapitalizowanych odsetek za opóźnienie od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty. Jak już wskazywano wcześniej, termin wypowiedzenia umowy pożyczki upłynął z dniem 24 sierpnia 2023 roku, a zatem dopiero od tej daty całość pożyczki stała się wymagalna. Niemniej jednak, do dnia 10 sierpnia 2023 roku, od której powód domagał się zasądzenia odsetek za opóźnienia część rat pożyczki była już wymagalna, a zatem przynajmniej od części tych świadczeń powód miał prawo zasadnie domagać się zasądzenia odsetek od dnia 10 sierpnia 2023 roku. Do dnia 10 sierpnia 2023 roku wymagalne stało się pierwszych sześć rat pożyczki. Każda z rat pożyczki wynosiła 540 zł, lecz jednocześnie każda z nich zawierała w sobie cześć odsetkową (obejmującą umowne odsetki kapitałowe, tj. za korzystanie z kapitału pożyczki) oraz część pożyczki (obejmującą całkowitą kwotę pożyczki oraz kredytowane koszty pożyczki).

I chociaż wymagalne z dniem płatności raty stawały się całe poszczególne raty, powód może domagać się odsetek za opóźnienie od dnia poprzedzającego wniesienie pozwu wyłącznie od tych części rat, które nie obejmują odsetek. W zakresie pierwszych sześciu rat będą to zatem kwoty obejmujące części rat pożyczki w wysokości 317,14 zł (część pożyczkowa pierwszej raty), 297,60 zł (część pożyczkowa drugiej raty), 309,85 zł (część pożyczkowa trzeciej raty), 306,88 zł (część pożyczkowa czwartej raty), 319,05 zł (część pożyczkowa piątek raty) i 316,61 zł (cześć pożyczkowa szóstej raty). Łącznie części pożyczkowe sześciu pierwszych rat wymagalnych przed dniem 10 sierpnia 2023 roku wynosiły 1 867,13 zł. Niemniej jednak powód zaliczył wpłaty pozwanej na poczet kapitału pożyczki i pozaodsetkowych kosztów pożyczki w łącznej kwocie 1 231,47 zł (773,47 zł + 16,68 zł + 441,32 zł). Powód zaliczył te wpłaty na poczet pierwszych rat pożyczki, a zatem tych, które wymagalne stały się przed 10 sierpnia 2023 roku.

Oznacza to, że powód domagać się odsetek za opóźnienie od dnia 10 sierpnia 2023 roku mógł wyłącznie od tej części kapitału pożyczki, który był wymagalny przed tym dniem, a ponadto nie został dotychczas spłacony przez pozwaną, a zatem od kwoty 635,66 zł stanowiącej różnicę między kwotą 1 867,13 zł (kwotą kapitału pożyczki i pozaodsetkowych kosztów pożyczki w pierwszych sześciu ratach pożyczki) i 1 231,47 zł (kwotą, która została spłacona w zakresie pierwszych czterech rat pożyczki – kwota ta odpowiada sumie części pożyczkowych pierwszych czterech rat pożyczki – 317,14 zł + 297,60 zł + 309,85 zł + 306,88 zł = 1 231,47 zł).

Dodatkowo, strony w umowie pożyczki zastrzegły, że jeżeli pożyczkobiorca nie spłaci w terminie poszczególnych rat lub ich części lub innej kwoty związanej z umową, niespłacona kwota staje się zadłużeniem przeterminowanym. Od każdego zadłużenia przeterminowanego pożyczkodawca nalicza odsetki za opóźnienie za każdy dzień opóźnienia w wysokości rocznej stopy oprocentowania zadłużenia przeterminowanego równej stopie odsetek maksymalnych za opóźnienie, o których mowa w art. 481 § 2¹ Kodeksu cywilnego (pkt 3.1. umowy pożyczki). Powyższe oznacza, że powodowi należą się odsetki maksymalne za opóźnienie od kwoty 635,66 zł od dnia 10 sierpnia 2023 roku do dnia 24 sierpnia 2023 roku. Od kolejnego dnia, a zatem od dnia 25 sierpnia 2023 roku, gdy upłynął trzydziestodniowy termin wypowiedzenia umowy pożyczki, powodowi przysługują odsetki maksymalne za opóźnienie od całej wymagalnej kwoty niespłaconej pożyczki, nieobejmującej jednak kwoty stanowiącej skapitalizowane w pozwie odsetki.

Kwota ta obejmuje zatem sumę 13 190,53 zł z tytułu niespłaconej pożyczki (całkowitej kwoty pożyczki i pozaodsetkowych kosztów pożyczki, w tym kwotę 635,66 zł, która wymagalna stała się już wcześniej i od której sąd zasądził odsetki od dnia 10 sierpnia 2023 roku do dnia 24 sierpnia 2023 roku).

Jednocześnie należy zaznaczyć, że zgodnie z art. 482 § 1 k.c. od zaległych odsetek można żądać odsetek za opóźnienie dopiero od chwili wytoczenia o nie powództwa, chyba że po powstaniu zaległości strony zgodziły się na doliczenie zaległych odsetek do dłużnej sumy. Jest to tak zwany zakaz anatocyzmu. Przepis art. 482 § 1 k.c. określa początkowy termin od jakiego można domagać się odsetek od zaległych odsetek i jest to dzień wytoczenia o nie powództwa. Zgodnie zaś z ogólnymi regułami odsetki należą się do dnia spełnienia świadczenia, którym jest zasądzona kwota skapitalizowanych odsetek. Skapitalizowanie odsetek w znaczeniu prawnym następuje wtedy, gdy obliczono ich sumę za określony czas, a następnie poddano je oprocentowaniu, tworząc w ten sposób kapitał, stanowiący odrębną kategorię prawną.

Powództwo w niniejszej sprawie zostało wytoczone w dniu 23 września 2025 roku (data nadania pozwu) wobec tego od tej daty zasądzono odsetki ustawowe za opóźnienie od dochodzonych pozwem, należnych powodowi skapitalizowanych odsetek za opóźnienie w kwocie 29,17 zł. Na sumę skapitalizowanych odsetek za opóźnienie składały się kwoty odsetek za opóźnienie naliczonych przez powoda od pierwszej raty pożyczki za okres od 7 marca 2023 roku do 8 marca 2023 roku w wysokości 0,72 zł, od drugiej raty za okres od 5 kwietnia 2023 roku do 11 kwietnia 2023 roku w wysokości 2,54 zł, od trzeciej raty za okres od 5 maja 2023 roku do 15 maja 2023 roku w wysokości 3,99 zł, od trzeciej raty w zakresie kwoty 340 zł za okres od dnia 16 maja 2023 roku do dnia 4 lipca 2023 roku w wysokości 11,41 zł, zaś od czwartej raty za okres od dnia 6 czerwca 2023 roku do dnia 4 lipca 2023 roku w wysokości 10,51 zł. Również od dnia 23 września 2025 roku, czyli od dnia wytoczenia powództwa sąd zasądził od pozwanej na rzecz powoda odsetki za opóźnienie od kwoty odsetek kapitałowych w wysokości 715,15 zł. Jak już wskazywano wcześniej, powód miał prawo naliczyć odsetki umowne od kwoty udzielonej pożyczki jedynie za okres obowiązywania umowy, a zatem do dnia upływu terminu wypowiedzenia umowy pożyczki.

Dniem tym był 24 sierpnia 2023 roku. Do tego dnia powód miał prawo naliczyć odsetki umowne w wysokości 1 513,68 zł. Powód zaliczył jednak wpłaty pozwanej na poczet odsetek umownych w wysokości 798,53 zł, a zatem pozostała do zapłaty przez pozwaną kwota odsetek umownych wynosi 715,15 zł. W zakresie tej kwoty sąd zasądził jednak odsetki maksymalne za opóźnienie, ponieważ te odsetki zastrzeżone zostały w przypadku opóźnienia w płatności poszczególnych rat pożyczki lub ich części, co oznacza, że także w przypadku części odsetkowych pożyczki (pkt 3.1. umowy pożyczki).

Należy przy tym zauważyć, że ustawodawca nie rozróżnia zasad naliczania odsetek od odsetek w zależności od tego czy strona dochodzi skapitalizowanych odsetek za opóźnienie czy też odsetek umownych stanowiących wynagrodzenie za korzystanie z udostępnionego kapitału pożyczki. Tym samym powód nie miał prawa domagać się zasądzenia od pozwanej odsetek za opóźnienie od kwot skapitalizowanych w pozwie odsetek (niezależnie od tego czy były to odsetki za opóźnienie czy odsetki kapitałowe) od dnia wcześniejszego niż dzień wytoczenia powództwa, czyli od dnia 23 września 2023 roku i to nawet mimo tego, że roszczenia odsetkowe stały się wymagalne przed datą wytoczenia powództwa.

Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, sąd w punkcie I wyroku zaocznego zasądził od pozwanej R. L. na rzecz powoda (...) Spółki Akcyjnej w T. kwotę 13 934,85 zł (trzynaście tysięcy dziewięćset trzydzieści cztery złote osiemdziesiąt pięć groszy) wraz z: a. umownymi odsetkami za opóźnienie w wysokości maksymalnych odsetek za opóźnienie od kwot:

  1. - 635,66 zł od dnia 10 sierpnia 2023 roku do dnia 24 sierpnia 2023 roku,
  2. - 13 190,53 zł od dnia 25 sierpnia 2023 roku do dnia zapłaty,
  3. - 715,15 zł od dnia 23 września 2025 roku do dnia zapłaty, b. ustawowymi odsetkami za opóźnienie od kwoty 29,17 zł od dnia 23 września 2025 roku do dnia zapłaty.

W pozostałym zakresie powództwo podlegało oddaleniu jako bezzasadne, o czym sąd orzekł w punkcie II wyroku zaocznego.

O kosztach procesu Sąd orzekł w punkcie III wyroku zaocznego na podstawie art. 100 zd. 1 k.p.c., zgodnie z którym w razie częściowego tylko uwzględnienia żądań koszty będą wzajemnie zniesione lub stosunkowo rozdzielone. Roszczenie powoda uwzględnione zostało w 79,9 % i w takim też zakresie należał się powodowi zwrot kosztów procesu, gdyż pozwana nie poniosła żadnych kosztów procesu. Na koszty te składały się: opłata od pozwu – 1 000 złotych, koszty zastępstwa procesowego reprezentującego powoda radcy prawnego – 3 600 złotych (obliczone na podstawie § 2 pkt 5 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych – t.j. Dz.U. z 2026 r., poz. 118), opłata skarbowa od pełnomocnictwa – 17 złotych oraz koszty doręczenia pozwanej korespondencji za pośrednictwem komornika – 264,60 złotych. Łącznie 4 881,60 złotych.

Biorąc pod uwagę powyższe, należało zasądzić od pozwanej na rzecz powoda zwrot kosztów procesu w wysokości 3 900,40 złotych (79,9 % * 4 881,60 złotych). Kwota ta została zasądzona wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty, zgodnie z brzmieniem art. 98 § 1¹ k.p.c., w myśl którego, od kwoty zasądzonej tytułem zwrotu kosztów procesu należą się odsetki, w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego, za czas od dnia uprawomocnienia się orzeczenia, którym je zasądzono, do dnia zapłaty.

W punkcie IV Sąd nadał wyrokowi zaocznemu rygor natychmiastowej wykonalności zgodnie z treścią art. 333 § 1 pkt 3 k.p.c. 1 zob. wyrok TSUE z dnia 7 listopada 2019 r. w sprawie C-419/18, (...) S.A. w O. przeciwko O. T. i in., LEX Nr 2735813, wyrok TSUE z 13 września 2018 r., C-176/17, (...) S.A. w (...) przeciwko A. T., (...) 2018, nr 9, poz. I-711 2 por. wyrok Trybunału Sprawiedliwości z 4.06.2020 r., C-495/19, (...) S.A. z siedzibą w P. przeciwko RN., LEX nr (...);

Treść dosłownie; przetworzyliśmy: podział na sekcje, układ według wzoru orzeczenia (metryka, punkty sentencji, nagłówki ze zdań sądu), linki do przepisów, wyróżnienia i zakrycie numerów PESEL, dowodów, paszportów i rachunków, których anonimizacja u wydawcy nie objęła.