Uzasadnienie
M. D. domagał się od Skarbu Państwa – Okręgowego Inspektoratu Służby Więziennej w B. 2.000zł odszkodowania. Podniósł, że odbywał karę pozbawienia wolności i miał telefon komórkowy ze słuchawkami, który został zniszczony w czasie przewożenia go pomiędzy zakładami w T. i K. w czasie, w którym znajdował się w depozycie u pozwanego.
Pozwany wniósł o oddalenie powództwa twierdząc, że nie zajmował się przewożeniem powoda, ponieważ czynił to Skarb Państwa – Areszt Śledczy w T.. Ponadto, telefon powoda był zużyty w trzeciej części już w czasie przyjęcia do aresztu T., a w K. stwierdzono uszkodzenie tylko jednego klawisza. Brak jest natomiast dowodu na uszkodzenie słuchawek. Pozwany zakwestionował też wysokość szkody (k. 25 – 26).
Sąd wezwał do udziału w sprawie Skarb Państwa – Areszt Śledczy w T. (k. 31) i Skarb Państwa – Komendanta Wojewódzkiego Policji w B. Skarb Państwa – Areszt Śledczy w T. wniósł o oddalenie powództwa podnosząc, że telefon był zużyty już w momencie osadzenia powoda w Areszcie oaz kwestionując wysokość roszczenia (k. 108 – 109).
Skarb Państwa – Komendant Wojewódzki Policji w B. wnosił o oddalenie powództwa twierdząc, że nie zajmował się przewożeniem powoda, ponieważ czyniła to Służba Więzienna (k. 165 – 166).
Sąd ustalił i zważył co następuje
1. Przed przystąpieniem do zasadniczych rozważań należy podkreślić, że po pierwsze de lege lata proces cywilny jest kontradyktoryjny i obowiązuje w nim zasada prawdy formalnej. W konsekwencji na stronach spoczywa obowiązek przeprowadzenia postępowania (art. 232 zd. 1 k.p.c.); strony ponoszą też ryzyko niestarannego prowadzenia sprawy oraz negatywne konsekwencje niepowodzenia dowodu i zaniechań w tym zakresie.
Po drugie, ciężar dowodu określonych faktów spoczywa na tej stronie, która wywodzi z nich skutki prawne (ei incumbit probatio qui dicit – art. 6 k.c.). W procesie o odszkodowanie na powodzie spoczywa obowiązek wykazania faktów uzasadniających odpowiedzialność pozwanego.
Po trzecie, Skarb Państwa odpowiada za szkody wyrządzone przy wykonywaniu władzy publicznej za zasadzie ryzyka (art. 417 § 1 k.c.). Przesłankami odpowiedzialności odszkodowawczej Skarbu Państwa są natomiast powstanie szkody i związek przyczynowy pomiędzy działaniem Skarbu Państwa i jej zaistnieniem (art. 415 k.c.).
- 2. Stan faktyczny w znacznej części był bezsporny wobec czego Sąd ustalił go na podstawie zgodnych oświadczeń stron i art. 230 k.p.c. Jane było zaś, że powód był pozbawiony wolności w Areszcie Śledczym w T., miał oznaczony telefon komórkowy i słuchawki, które były przechowywane w depozycie Aresztu, że telefon był zużyty w 30 procentach (k. 28), że funkcjonariusze Służby Więziennej przewieźli powoda do Zakładu Karnego w K. wraz z telefonem i słuchawkami, których mu nie udostępniono oraz, że na miejscu stwierdzono w nim uszkodzenie jednego przycisku..
- 2. Powództwo podlegało oddalaniu, ponieważ powód nie wykazał wysokości poniesionej szkody a, jak była już mowa, ciężar dowodu tej okoliczności spoczywał na stronie powodowej.
W tym miejscu wypada zauważyć, że wycena ruchomości, w tym zwłaszcza telefonu komórkowego wymaga wiedzy specjalistycznej. Podobne informacje są te też konieczne aby stwierdzić rozmiar szkody wynikającej z uszkodzenia rzeczy tego typu. Powód nie przedstawił natomiast telefonu biegłemu, czym uniemożliwił przeprowadzenie dowodu (art. 233 § 2 k.p.c., zobowiązani, k. 213, zwrotka k. 222). Powództwo podlegało więc oddaleniu skoro pozwany kwestionował wartość aparatu i rozmiar szkody. Niezbędny był zatem dowód pierwotnej wartości telefonu i jego ceny z uwzględnieniem uszkodzenia.
3. Dla porządku Sąd zaznacza, że po pierwsze, zbędne było zastanawianie się nad pozostałymi przesłankami odpowiedzialności pozwanego; wypada jednak stwierdzić, że były spełnione, skoro telefon został uszkodzony w czasie, w którym pozwany go przechowywał a powód nie miał do niego dostępu z uwagi na rygory odbywania kary pozbawienia wolności. Pozwany, pomimo wprowadzenia właściwych procedur w zakresie przechowywania rzeczy więźniów nie mógł więc zwolnić się z odpowiedzialności, skoro jednak doszło do uszkodzenia rzeczy powoda.
Po drugie, Sąd wydał wyrok co do wszystkich jednostek organizacyjnych Skarbu Państwa zaangażowanych w proces – Okręgowy Inspektorat Służby Więziennej w B. został bowiem wskazany przez pozwanego jako ta statio fisci, z która wiązał szkodę; nie do pomyślenia było zatem zwolnienie go z udziału w procesie; ponadto, jak ostatecznie się okazało, powoda przewozili funkcjonariusze tej służby, a zatem roszczenie miało związek z jej działania. Z kolei udział Aresztu w T. i Komendanta Wojewódzkiego Policji w B. uzasadniały postanowienia o wezwaniu ich do udziału w sprawie wynikające z oświadczeń Okręgowego Inspektoratu Służby Więziennej w B. i Aresztu Śledczego w T. i składane przez nie dokumenty.
Po trzecie Sąd oddalił wniosek powoda o przesłuchanie stron (k. 2), ponieważ ma on komplementarny charakter (art. 299 k.p.c.) a wniosek o zakreślenie stronie powodowej terminu dalszych dwu miesięcy na przedłożenie aparatu biegłemu (k. 233), ponieważ strona powodowa powinna aktywnie działać w celu popierania powództwa, w tym przedstawiać dowody (art. 3 k.p.c.). Fakt, że powód nie interesuje się sprawą, która wytoczył działa wyłącznie na jego niekorzyść; nie uzasadnia natomiast zawieszania procesu, czy istotnego odroczenia rozstrzygnięcia.
- 4. O kosztach pomiędzy stronami Sąd orzekł na podstawie art. 98 § 1 i 3 w związku z art. 99 k.p.c.
- 5. Nieopłaconymi wydatkami Sąd obciążył Skarb Państwa, ponieważ powód został zwolniony od kosztów sądowych w całości na wstępnym etapie postepowania.