Uzasadnienie
Wnioskiem z dnia 6 grudnia 2024 roku Prezydent Miasta W. wniósł o orzeczenie przepadku pojazdu marki C. (...) (1) o numerze rejestracyjnym (...) na rzecz Gminy Miasta W.. Uzasadniając wniosek wnioskodawca wskazał, że w dniu 15 sierpnia 2020 r. usunięto wspomniany na wstępie pojazd z drogi i zabezpieczono na strzeżonym parkingu. Przyczyną usunięcia pojazdu na podstawie dyspozycji nr (...) wydanej przez funkcjonariusza Policji było brak możliwości zabezpieczenia pojazdu w związku jego prowadzeniem w stanie nietrzeźwości. W trakcie czynności wyjaśniających ustalono, że właścicielem pojazdu jest V. X., któremu doręczono powiadomienie o usunięciu i umieszczeniu pojazdu na parkingu strzeżonym przy ul. (...) w W. wraz z wezwaniem do odbioru pojazdu i z pouczeniem o skutkach nieodebrania w ciągu 3 miesięcy od dnia usunięcia. Wnioskodawca wskazał, że ww. powiadomienie zostało doręczone również użytkownikowi pojazdu z dnia zdarzenia tj. W. G.. Pojazd do dnia złożenia wniosku nie został odebrany z parkingu przez osobę uprawnioną (k. 4).
Uczestnik V. X. nie złożył odpowiedzi na wniosek i nie zajął stanowiska w sprawie.
W piśmie procesowym z dnia 10 lutego 2025 roku wnioskodawca wyjaśnił, iż powziął wiadomość o sprzedaży przedmiotowego pojazdu przez uczestnika V. X. na rzecz T. D.. Jednocześnie wniósł o zawiadomienie nabywcy o toczącym się postępowaniu (k. 28).
Postanowieniem z dnia 17 lutego 2025 roku sąd wezwał do udziału w sprawie w charakterze uczestnika T. D. (k. 36).
W odpowiedzi na wniosek z dnia 21 marca 2025 roku uczestnik T. D. wskazał, iż sprzedał przedmiotowy pojazd marki C. (...) (2) o numerze rejestracyjnym (...) W. G. (k. 44).
Na podstawie zarządzenia przewodniczącego z dnia 25 marca 2025 roku (k. 46) wnioskodawca został zobowiązany do złożenia odpisu wniosku wraz z załącznikami, odpisu pisma procesowego wnioskodawcy z dnia 10 lutego 2025 roku wraz z załącznikami oraz wskazania w piśmie przygotowawczym aktualnego adresu zamieszkania W. G.. W piśmie procesowym z dnia 17 kwietnia 2025 roku wnioskodawca podał adres W. G., a także złożył wymagane przez przewodniczącego odpisy dokumentów.
Postanowieniem z dnia 27 kwietnia 2025 roku sąd wezwał do udziału w sprawie w charakterze uczestnika W. G. (k. 53).
Uczestnik W. G. nie odebrał wniosku pod adresem wskazanym w piśmie procesowym wnioskodawcy z dnia 17 kwietnia 2025 roku, w związku z czym wnioskodawca został zobowiązany na podstawie zarządzenia przewodniczącego z dnia 5 czerwca 2025 roku (k. 62) do doręczenia uczestnikowi korespondencji na podstawie art. 139¹ k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. za pośrednictwem komornika i złożenia do akt potwierdzenia doręczenia korespondencji uczestnikowi za pośrednictwem komornika albo zwrotu korespondencji wraz z dowodem na piśmie, że uczestnik zamieszkuje pod adresem wskazanym we wniosku.
Postanowieniem z dnia 25 września 2025 roku sąd zawiesił postępowanie na podstawie art. 177 § 1 pkt 6 k.p.c. w zw. z art. 139¹ § 2 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. (k. 66).
Pismem procesowym z dnia 17 listopada 2025 roku (k. 72-73v) wnioskodawca wniósł o ustanowienie dla uczestnika kuratora i podjęcie zawieszonego postępowania. Wnioskodawca wniósł także o zasądzenie od uczestnika W. G. zwrotu kosztów doręczenia korespondencji przez komornika sądowego w łącznej wysokości 535,18 zł. Wnioskodawca wskazał, iż próba doręczenia uczestnikowi korespondencji pod adresem wskazanym w piśmie z dnia 17 kwietnia 2025 roku, tj. przy ul. (...) w W., była bezskuteczna. Wyjaśnił, że jest to ostatni aktualny adres W. G., jednak fizycznie pod nim nie przebywa z uwagi na wyjazd za granicę. Komornik w drodze rozmowy z sąsiadem ustalił bowiem, że osoba o wskazanych danych przebywa pod tymże adresem, jednak nie udzielono bliższych danych.
Nadto organ ustalił następujący adres korespondencyjny oraz zameldowania (...). Na wniosek wnioskodawcy Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym w O. (...) podjął czynności zmierzające do doręczenia korespondencji pod wskazanym adresem, jednak bezskutecznie. Z informacji udzielonych przez sąsiadki wynika, iż uczestnik spod tego adresu wyprowadził się około 5 lat temu i może przebywać na Wyspach I.. Po ponownym złożeniu wniosku o doręczenie korespondencji przez komornika pod adresem: ul. (...) w W. komornik zastał matkę uczestnika, która wskazała iż obecnie przebywa on za granicą – w H. Wnioskodawca otrzymał także odpowiedź od Komisariatu Policji w W., że w Krajowym Systemie Informacji Policji W. G. posiada adres: ul. (...) w W.. Z kolei na zapytanie wnioskodawcy dotyczące adresu uczestnika skierowane do starostwa powiatowego, organ ten poinformował, że nie posiada danych adresowych uczestnika.
Z uwagi na to, że adres miejsce pobytu uczestnika jest nieznane, przewodniczący zarządzeniem z dnia 17 grudnia 2026 r. ustanowił dla W. G. kuratora w osobie radcy prawnego E. A. (k. 99). Postanowieniem z tego samego dnia Sąd podjął zawieszone postępowanie (k. 98).
W odpowiedzi na wniosek kurator uczestnika pismem procesowym z dnia 2 stycznia 2026 roku wniósł o zwrócenie się przez Sąd do szeregu instytucji w celu pozyskania informacji dotyczących aktualnego miejsca pobytu uczestnika (k. 111).
Postanowieniem z dnia 29 stycznia 2026 roku sąd oddalił wniosek kuratora jako pozbawiony podstaw (k. 119-120).
Pismem procesowym z dnia 26 lutego 2026 roku kurator wniósł o oddalenie wniosku o orzeczenie przepadku pojazdu na rzecz Gminy Miasta W. oraz o zasądzenie na jego rzecz wynagrodzenia za pełnienie funkcji kuratora oraz zwrotu wydatków według norm przepisanych. W uzasadnieniu podniósł, iż w dacie usunięcia pojazdu organ nie ustalił właściciela pojazdu, a postępowanie początkowo toczyło się wobec osoby niebędącej właścicielem. Kurator podkreślił, że dopiero w toku postępowania sądowego ustalono, że właścicielem przedmiotowego pojazdu jest W. G., zaś zawiadomienie do niego skierowanie nie zostało skutecznie doręczone. Kurator zaznaczył, iż okoliczność, że uczestnik był użytkownikiem pojazdu w dniu interwencji Policji, nie jest równoznaczna z jego skutecznym zawiadomieniem jako właściciela o usunięciu pojazdu i miejscu jego przechowywania. Kurator uczestnika W. G. zaznaczył także, że nie można przyjąć, że nieodebranie pojazdu było wynikiem świadomej i zawinionej bierności jego właściciela. Zdaniem kuratora brak jest dowodów, że uczestnik miał realną możliwość zapoznania się z informacją o miejscu przechowywania pojazdu, wysokości opłat oraz terminie jego odbioru (k. 128-129).
W piśmie przygotowawczym z dnia 25 marca 2026 roku (k. 137-138) wnioskodawca zaprezentował swoje stanowisko końcowe i oświadczył, że podtrzymuje wniosek, a także wskazał, że wnosi o zasądzenie od uczestnika na rzecz wnioskodawcy zwrotu kosztów postępowania oraz kosztów postępowania w zakresie doręczenia korespondencji przez komornika sądowego. Podał, że już w dniu zdarzenia funkcjonariusze Policji przekazali powiadomienie o usunięciu i umieszczeniu pojazdu na parkingu strzeżonym przy ul. (...) w W. wraz z wezwaniem do odbioru pojazdu i z pouczeniem o skutkach nieodebrania w ciągu 3 miesięcy od dnia usunięcia pojazdu użytkownikowi pojazdu, jak się później okazało będącemu jednocześnie jego właścicielem, tj. W. G.. Wnioskodawca podkreślił, że powiadomienie to zostało własnoręcznie podpisane przez uczestnika, stąd już w dniu zdarzenia doszło do jego skutecznego powiadomienia. Wnioskodawca wskazał, że prawidłowe powiadomienie wraz z pouczeniem o skutkach nieodebrania pojazdu byłoby skuteczne nawet gdyby W. G. nie był właścicielem usuniętego z drogi pojazdu, a jedynie jego użytkownikiem.
Wnioskodawca podniósł też, że właściciel pojazdu od 2020 roku nie podjął żadnej czynności zmierzającej do odbioru pojazdu, pozostawiając go w dalszym ciągu na parkingu strzeżonym i generując tym samym nieuzasadnione koszty. Zdaniem wnioskodawcy orzeczenie przepadku nie stoi w sprzeczności z zasadami współżycia społecznego.
Sąd ustalił, co następuje
W dniu 18 maja 2019 roku V. X. nabył od T. J. pojazd marki C. (...) (1) o numerze rejestracyjnym (...).
dowód:
pismo Starostwa Powiatowego w (...) nr (...). (...).29.2024.LA z dnia 21 października 2024 roku – k. 9, kopia umowy sprzedaży z dnia 18 maja 2019 roku – k. 12 i k. 33, zawiadomienie o zbyciu pojazdu z dnia 12 czerwca 2019 roku – k. 11, pismo Starostwa Powiatowego w (...) nr (...). (...).6.2025.LA z dnia 29 stycznia 2025 roku – k. 29, zaświadczenie nr (...). (...).140.2019.AZ z dnia 20 grudnia 2019 roku – k. 30
W dniu 17 grudnia 2019 roku T. D. nabył od V. X. pojazd marki C. (...) (1) o numerze rejestracyjnym (...). W dniu 20 grudnia 2019 r. T. D. złożył do Wydziału (...) w (...) wniosek o wydanie zaświadczenia potwierdzającego dane zawarte w utraconej karcie przedmiotowego pojazdu.
dowód:
pismo Starostwa Powiatowego w A. (...) nr (...). (...).6.2025.LA z dnia 29 stycznia 2025 roku – k. 29, kopia umowy sprzedaży z dnia 17 grudnia 2019 roku – k. 32, wniosek o wydanie zaświadczenia z dnia 20 grudnia 2019 roku – k. 10 i k. 31
W dniu 29 grudnia 2019 roku W. G. nabył od T. D. pojazd marki C. (...) (1) o numerze rejestracyjnym (...).
dowód:
kopia umowy sprzedaży z dnia 29 grudnia 2019 r. – k. 45
W dniu 15 sierpnia 2020 roku asp. V. F., funkcjonariusz Policji - Wydziału Ruchu Drogowego Komendy Miejskiej Policji w W. wydał dyspozycję usunięcia pojazdu marki C. (...) (1) o numerze rejestracyjnym (...) z drogi przy ul. (...) w W.. Przyczyną usunięcia było kierowanie pojazdem przed osobę znajdującą się w stanie nietrzeźwości lub w stanie po użyciu alkoholu albo środka działającego podobnie do alkoholu. Pojazd został usunięty z powodu braku możliwości jego zabezpieczenia. Usunięcia pojazdu dokonała pomoc drogowa (...) Alert, której przedsiębiorstwo mieści się w W. przy ul. (...). Pojazd został umieszczony na parkingu strzeżonym przy ul. (...) w W.. W dniu zdarzenia funkcjonariusz Policji sporządził powiadomienie o usunięciu pojazdu z pouczeniem o przepadku, którego odbiór pokwitował W. G.. Uczestnik wskazał następujący adres: ul. (...) (...) - (...).
dowód:
dyspozycja usunięcia pojazdu nr (...) z dnia 15 sierpnia 2020 roku – k. 8, powiadomienie o usunięciu pojazdu z dnia 15 sierpnia 2020 roku – k. 17
W dniu 25 stycznia 2022 roku Miejski Zakład (...) w W. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w W. sporządził powiadomienie o usunięciu pojazdu z pouczeniem o przepadku zaadresowane do V. X.. Podpisała je w imieniu spółki pełnomocnik G. M.. Pismo zostało doręczone 31 stycznia 2022 roku – odbiór pisma pokwitowała siostra V. L..
dowód:
powiadomienie z 25 stycznia 2022 r. wraz z potwierdzeniem odbioru – k. 15-16
W dniu 28 kwietnia 2022 r. Miejski Zakład (...) w W. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w W. sporządził powiadomienie o usunięciu pojazdu z pouczeniem o przepadku zaadresowane do W. G.. Podpisał je w imieniu spółki pełnomocnik G. M.. Korespondencja wysłana została uczestnikowi pod adres: ul. (...), (...) - (...) W.. Pismo zostało odebrane pod wskazanym adresem w dniu 5 maja 2022 r. przez matkę uczestnika, O. G..
dowód:
powiadomienie z 28 kwietnia 2022 r. wraz z potwierdzeniem odbioru – k. 13-14, protokół z 30 października 2025 r. – k. 75, informacja z systemu PESEL-SAD dotycząca pokrewieństwa O. G. i W. G. – fakt znany sądowi z urzędu
Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym w T. (...) oraz Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym w O. (...) ustalili, iż aktualnie W. G. przebywa poza terytorium Polski, a jego aktualne miejsce pobytu jest nieznane.
dowód:
postanowienie komornika R. F. w sprawie I. 83/25 z dnia 3 listopada 2025 roku – k. 74-74v, protokół doręczenia korespondencji przez komornika R. F. w sprawie I. 83/25 z dnia 30 października 2025 roku – k. 75, postanowienie komornika E. C. w sprawie (...) 164/25 z dnia 25 września 2025 roku – k. 76-76v, protokół doręczenia korespondencji przez komornika E. C. w sprawie (...) 164/25 z dnia 12 września 2025 roku – k. 77, odpowiedź na wniosek (...) Szefa Krajowej Administracji Skarbowej z dnia 22 września 2025 roku – k. 78-78v, pismo Zakładu Ubezpieczeń (...) w F. z dnia 24 września 2025 roku – k. 79, postanowienie komornika R. F. w sprawie I. 68/25 z dnia 8 sierpnia 2025 roku – k. 80-80v, postanowienie komornika R. F. w sprawie I. 68/25 z dnia 24 lipca 2025 roku – k. 81-81v, protokół doręczenia korespondencji przez komornika R. F. w sprawie I. 68/25 z dnia 17 lipca 2025 roku – k. 82
Sąd zważył, co następuje
Powyższy stan faktyczny sąd ustalił na podstawie powołanych dowodów z dokumentów złożonych przez wnioskodawcę oraz uczestników, których autentyczność nie była kwestionowana przez strony i nie budziła wątpliwości sądu, wobec czego sąd obdarzył te dowody walorami wiarygodności i mocy dowodowej. Sąd ustalił także fakt, że O. G., która odebrała w dniu 5 maja 2022 roku korespondencję w postaci powiadomienia o usunięciu pojazdu z pouczeniem o przepadku zaadresowaną do W. G. jest matką uczestnika na podstawie informacji dostępnych sądowi z urzędu w systemie (...). Poza tym okoliczność ta częściowo wynika również z protokołu nieskutecznego doręczenia korespondencji sądowej uczestnikowi przez komornika R. F. z dnia 30 października 2025 roku. Komornik pod adresem, pod którym korespondencję przeznaczoną dla uczestnika odebrała ponad trzy lata wcześniej O. G. ustalił, że w lokalu nr (...) przy ulicy (...) w W. zamieszkuje matka W. G..
Jest nią właśnie O. G.. Fakt ten zresztą nie był kwestionowany przez żadną ze stron. Bezsporne między stronami było także to, że W. G. był właścicielem pojazdu marki C. (...) (1) o numerze rejestracyjnym (...). Okoliczność ta wynika ze zgromadzonych w aktach sprawy dokumentów, w szczególności umów sprzedaży pojazdu, których ciąg wyraźnie wskazuje, że ostatnim przed usunięciem samochodu jego właścicielem był właśnie W. G.. Dodatkowo to on był osobą kierującą pojazdem w chwili jego usunięcia z drogi, co wynika wprost z okoliczności, że już w dacie usunięcia pojazdu wręczono mu powiadomienie o usunięciu pojazdu z drogi wraz z pouczeniem o jego przepadku.
Należy też zauważyć, że zgodnie z art. 339 k.c., domniemywa się, że ten, kto rzeczą faktycznie włada, jest posiadaczem samoistnym. Skoro w dacie usunięcia pojazdu z drogi W. G. władał pojazdem marki C. (...) (1) o numerze rejestracyjnym (...), należało uznać, że jest posiadaczem samoistnym, a co za tym idzie – także właścicielem, biorąc pod uwagę złożone do akt sprawy kopie umów sprzedaży.
Kurator uczestnika w odpowiedzi na wniosek zgłosił twierdzenia, według których w dacie usunięcia pojazdu organ nie miał ustalonego właściciela pojazdu, a postępowanie początkowo toczyło się wobec osoby niebędącej właścicielem, zaś uczestnikowi W. G. nie doręczono zawiadomienia w sposób skuteczny. Na dzień wydania dyspozycji usunięcia pojazdu, tj. na dzień 15 sierpnia 2020 roku, pojazd marki C. (...) (1) o numerze rejestracyjnym (...) stanowił własność W. G., gdyż uczestnik nabył jego własność w dniu 29 grudnia 2019 roku od T. D.. Niewątpliwie zatem powiadomienie o usunięciu pojazdu z pouczeniem o przepadku pojazdu powinno zostać doręczone uczestnikowi W. G..
Jednocześnie wskazać należy, iż wnioskodawca powziął wiedzę o nabyciu pojazdu przez uczestnika dopiero w toku prowadzonego postępowania. Pierwotnie uzyskane przez Miejski Zakład Komunikacji w W. dane dotyczące właściciela pojazdu wynikały bowiem z informacji przekazanych przez Starostwo Powiatowe w (...). Niemniej jednak dostrzec należy, iż wnioskodawca podjął czynności zmierzające do prawidłowego ustalenia kręgu podmiotów uprawnionych i zobowiązanych w sprawie sporządzając powiadomienie zarówno dla poprzedniego właściciela pojazdu V. X., jak i aktualnego właściciela pojazdu W. G..
Sąd podzielił stanowisko wyrażone przez wnioskodawcę, zgodnie z którym za skuteczne należało uznać doręczenie uczestnikowi W. G. zawiadomienia wraz z pouczeniem dokonane przez funkcjonariusza Policji bezpośrednio w dacie zdarzenia, tj. 15 sierpnia 2020 roku. Uczestnik pokwitował bowiem odbiór dokumentu własnoręcznym podpisem, co potwierdza zarówno fakt jego doręczenia, jak i zapoznanie się z treścią powiadomienia, w tym z pouczeniem o skutkach nieodebrania pojazdu w ustawowym terminie. Co więcej uczestnik podał funkcjonariuszowi Policji swój adres zamieszkania lub adres do korespondencji przy ul. (...) w W.. Na ten adres także wysłane zostało powiadomienie wraz z pouczeniem o przepadku pojazdu, które zostało odebrane w dniu 5 maja 2022 roku przez matkę uczestnika O. G..
W ocenie Sądu zawiadomienie dokonane w dniu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu pokwitowane przez uczestnika jako użytkownika pojazdu, stanowiło skuteczne doręczenie zawiadomienia właścicielowi. Twierdzenia kuratora dotyczące braku skutecznego zawiadomienia właściciela pojazdu należało zatem uznać za chybione.
Postanowieniem z dnia 29 stycznia 2026 roku sąd oddalił wniosek kuratora dla nieznanego z miejsca pobytu uczestnika W. G. o: 1. zwrócenie się do Naczelnika I Urzędu Skarbowego w W. i Naczelnika II Urzędu Skarbowego w W. o podanie aktualnych danych adresowych uczestnika W. G., jeżeli znajdują się w posiadaniu organu podatkowego, 2. zwrócenie się do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w W. o udostępnienie danych adresowych i kontaktowych uczestnika, jeżeli są w posiadaniu ZUS, 3. zwrócenie się do Urzędu Miasta W. o udostępnienie danych z rejestru T. poprzez wskazanie aktualnego adresu zameldowania lub pobytu uczestnika i o informację czy uczestnik korzysta ze świadczeń pomocy społecznej oraz o dane kontaktowe, jeśli znajdują się w dokumentacji MOPS, 4. zwrócenie się do Komendy Miejskiej Policji w W. o informację czy dysponuje danymi dotyczącymi aktualnego miejsca pobytu uczestnika, 5. zwrócenie się do Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców (...) o wskazanie adresu zamieszkania zarejestrowanego właściciela pojazdu, jeżeli uczestnik figuruje w tym rejestrze, 6. zwrócenie się do Biura (...) i (...) Służby Więziennej w B. o informację, czy uczestnik wykonuje karę pozbawienia wolności lub przebywa w areszcie śledczym, wraz ze wskazaniem miejsca pobytu.
Wniosek był jednak pozbawiony podstaw. Kodeks postępowania cywilnego nie przewiduje instytucji procesowej pozwalającej na zwracanie się o określone informacje do podmiotów wymienionych we wniosku kuratora nieznanego z miejsca pobytu uczestnika W. G. z dnia 2 stycznia 2026 roku. Kurator nie wniosła o przedstawienie określonego dokumentu przez określony podmiot (art. 248 § 1 k.p.c.), lecz o wytworzenie nowego, zawierającego informacje, które pragnie pozyskać. Art. 248 k.p.c. nie może stanowić podstawy do zobowiązania na wniosek strony osoby trzeciej do wytworzenia dokumentu, sporządzenia zestawienia określonych informacji bądź poszukiwania bliżej niesprecyzowanych dokumentów, które mogłyby zostać wykorzystane w procesie (por. T. Ereciński(w:) Postępowanie dowodowe. Komentarz do art. 227-315 k.p.c., red. M. Dziurda, T. Ereciński, LEX, uwagi do art. 248, teza 3). Dla takiego zaś żądania brak jest podstawy prawnej w Kodeksie postępowania cywilnego.
Wniosek kurator dla nieznanego z miejsca pobytu uczestnika W. G. z dnia 2 stycznia 2026 roku nie miał zatem podstaw i jako taki podlegał oddaleniu. Co więcej, sąd zauważył, że kurator dla nieznanej z miejsca pobytu strony ma obowiązek w postaci reprezentowania interesów zastępowanej strony i obrony jej praw. Oprócz tego do zadań kuratora zaliczyć należy obowiązek zbierania informacji dotyczących miejsca pobytu osoby zastępowanej (por. A. Kościółek, Obowiązki kuratora procesowego dla osoby nieznanej z miejsca pobytu, Państwo i Prawo, 2015, nr 10, s. 57-68). Powyższe oznacza, że aktywne poszukiwanie informacji o miejscu pobytu zastępowanej strony stanowi obowiązek kuratora ustanowionego dla tej strony. Nie mógł on przerzucać tego obowiązku na sąd, ani na innych uczestników postępowania.
Mając na uwadze powyższe ustalenia, w ocenie Sądu wniosek o orzeczenie przepadku pojazdu okazał się w pełni uzasadniony.
Zgodnie z treścią art. 610⁷ § 1 k.p.c., postępowanie w sprawach o przepadek pojazdu wszczyna się na wniosek starosty. W przedmiotowej sprawie, jako że pojazd marki C. (...) (3) o numerze rejestracyjnym (...) został usunięty w granicach miasta W., tj. miasta na prawach powiatu, funkcję starosty sprawuje Prezydent Miasta W. (art. 92 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym – t.j. Dz.U. z 2025 r., poz. 1684). Tym samym Prezydent Miasta W. sprawuje funkcję starosty i był właściwy do złożenia wniosku o orzeczenie przepadku w przedmiotowej sprawie.
Zgodnie z art. 130a ust. 1 ustawy z 20 czerwca 1997 r. prawo o ruchu drogowym (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 1251, dalej: p.r.d.) pojazd jest usuwany z drogi na koszt właściciela w przypadku:
- 1) pozostawienia pojazdu w miejscu, gdzie jest to zabronione i utrudnia ruch lub w inny sposób zagraża bezpieczeństwu;
- 2) nieokazania przez kierującego dokumentu potwierdzającego zawarcie umowy obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadacza pojazdu lub dowodu opłacenia składki za to ubezpieczenie, jeżeli pojazd ten jest zarejestrowany w kraju, o którym mowa w art. 129 ust. 2 pkt 8 lit. c;
- 3) przekroczenia wymiarów, dopuszczalnej masy całkowitej lub nacisku osi określonych w przepisach ruchu drogowego, chyba że istnieje możliwość skierowania pojazdu na pobliską drogę, na której dopuszczalny jest ruch takiego pojazdu;
- 4) pozostawienia pojazdu nieoznakowanego kartą parkingową, w miejscu przeznaczonym dla pojazdu kierowanego przez osoby wymienione w art. 8 ust. 1 i 2;
- 5) pozostawienia pojazdu w miejscu obowiązywania znaku wskazującego, że zaparkowany pojazd zostanie usunięty na koszt właściciela;
- 6) kierowania nim przez osobę nieposiadającą uprawnienia do kierowania pojazdami albo której zatrzymano prawo jazdy i nie ma możliwości zabezpieczenia pojazdu przez przekazanie go osobie znajdującej się w nim i posiadającej uprawnienie do kierowania tym pojazdem; przepisu nie stosuje się, jeżeli kierujący posiada pokwitowanie, o którym mowa w art. 135 ust. 4 lub 5 albo w art. 135a ust. 5 lub 6, upoważniające do kierowania pojazdem;
- 7) poruszania się po drodze innej niż wyznaczona zgodnie z art. 65a ust. 3 pkt 3 lit. j, jeżeli jest dopuszczony do ruchu na podstawie art. 65p.
Zgodnie z art. 130a ust. 2 pkt 1 p.r.d., pojazd może być usunięty z drogi na koszt właściciela, jeżeli nie ma możliwości zabezpieczenia go w inny sposób, w przypadku gdy kierowała nim osoba: a) znajdująca się w stanie nietrzeźwości lub w stanie po użyciu alkoholu albo środka działającego podobnie do alkoholu, b) nieposiadająca przy sobie wymaganych dokumentów uprawniających do kierowania lub używania pojazdu.
Zgodnie z art. 130a ust. 4 pkt 1 p.r.d., dyspozycję przemieszczenia lub usunięcia pojazdu z drogi wydaje policjant - w sytuacjach, o których mowa w ust. 1-3. Zgodnie z art. 130a ust. 5c p.r.d., pojazd usunięty z drogi w przypadkach określonych w ust. 1-2 oraz art. 140ad ust. 7 umieszcza się na wyznaczonym przez starostę parkingu strzeżonym do czasu uiszczenia opłaty za jego usunięcie i parkowanie, z uwzględnieniem ust. 7.
W myśl art. 130a ust. 10 i 10a p.r.d. starosta w stosunku do pojazdu usuniętego z drogi, w przypadkach określonych w ust. 1 lub 2, występuje do sądu z wnioskiem o orzeczenie jego przepadku na rzecz powiatu, jeżeli prawidłowo powiadomiony właściciel lub osoba uprawniona nie odebrała pojazdu w terminie 3 miesięcy od dnia jego usunięcia. Powiadomienie zawiera pouczenie o skutkach nieodebrania pojazdu. Starosta występuje z wnioskiem, o którym mowa w ust. 10, nie wcześniej niż przed upływem 30 dni od dnia powiadomienia. Stosownie do treści § 3 ust. 1 pkt 2 Rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 22 czerwca 2011 r w sprawie usuwania pojazdów, których używanie może zagrażać bezpieczeństwu lub porządkowi ruchu drogowego albo utrudniających prowadzenie akcji ratowniczej (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 2285, dalej: Rozporządzenie) podmiot, który wydał dyspozycję, po usunięciu pojazdu powiadamia o tym niezwłocznie właściciela pojazdu.
Zgodnie z § 3 ust. 2 tego rozporządzenia powiadomienie, o którym mowa w ust. 1 pkt 2 i 3, powinno mieć formę pisemną; przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 572 ze zm., dalej: k.p.a.) o doręczeniach stosuje się odpowiednio.
W ocenie Sądu zgromadzony w sprawie materiał dowodowy w sposób jednoznaczny potwierdza, iż zostały spełnione wszystkie przesłanki warunkujące orzeczenie przepadku pojazdu na rzecz powiatu, określone w art. 130a p.r.d. Dyspozycja usunięcia pojazdu została wydana w związku z kierowaniem przez uczestnika pojazdem w stanie nietrzeźwości, co stanowiło podstawę do usunięcia pojazdu z drogi i umieszczenia go na parkingu strzeżonym. Zastosowane wobec pojazdu czynności znajdowały zatem oparcie w obowiązujących przepisach prawa i były uzasadnione okolicznościami zdarzenia.
Zdaniem Sądu W. G. został prawidłowo poinformowany o usunięciu pojazdu już w dniu 15 sierpnia 2020 roku. Funkcjonariusz Policji doręczył uczestnikowi powiadomienie o usunięciu pojazdu oraz o umieszczeniu go na parkingu strzeżonym, zawierające jednocześnie pouczenie o skutkach nieodebrania pojazdu w terminie 3 miesięcy od dnia usunięcia, w tym o możliwości orzeczenia jego przepadku na rzecz powiatu. Uczestnik pokwitował odbiór przedmiotowego zawiadomienia własnoręcznym podpisem, co jednoznacznie potwierdza zarówno fakt doręczenia dokumentu, jak i możliwość zapoznania się z jego treścią.
W konsekwencji należało uznać, iż doszło do skutecznego doręczenia uczestnikowi korespondencji na podstawie art. 42 § 3 k.p.a., a obowiązek informacyjny przewidziany w ustawie został wykonany prawidłowo. Co więcej, uczestnik podał funkcjonariuszowi Policji podczas wręczania mu powiadomienia o usunięciu pojazdu oraz o umieszczeniu go na parkingu strzeżonym wraz z pouczeniem o skutkach nieodebrania pojazdu w terminie trzech miesięcy od dnia usunięcia adres: ul. (...) Korespondencja zawierająca powiadomienie wraz z pouczeniem została doręczona uczestnikowi również przesyłką pocztową za potwierdzeniem odbioru. Korespondencję tę odebrała matka uczestnika O. G. w dniu 5 maja 2022 roku. Brak jest podstaw, by sądzić, że była do tego osobą nieuprawnioną. Skoro uczestnik wskazał ten adres podczas usunięcia pojazdu z drogi, należy uznać, że był to w tamtym okresie jego adres zamieszkania, zaś O. G. była dorosłym domownikiem, któremu można było doręczyć przesyłkę przeznaczoną dla W. G. (art. 43 k.p.a.).
Sąd miał przy tym na uwadze, iż uczestnik aktualnie przebywa poza granicami kraju. Okoliczność ta nie wpływa jednak na ocenę skuteczności zawiadomienia dokonanego bezpośrednio po usunięciu pojazdu. Decydujące znaczenie ma bowiem fakt, iż uczestnik został skutecznie poinformowany o usunięciu pojazdu oraz o konsekwencjach jego nieodebrania już w dniu zdarzenia, co zostało już omówione powyżej. Pomimo upływu znacznego okresu czasu, uczestnik nie podjął żadnych działań zmierzających do odbioru pojazdu z parkingu strzeżonego. Ustawowy termin do odbioru pojazdu upłynął bezskutecznie, co skutkowało ziszczeniem się przesłanek do wystąpienia z wnioskiem o orzeczenie przepadku pojazdu.
Zgodnie z art. 130a ust. 10e p.r.d. w sprawach o przepadek pojazdu sąd stwierdza, czy zostały spełnione wszystkie przesłanki niezbędne do orzeczenia przepadku, w szczególności czy usunięcie pojazdu było zasadne, czy w poszukiwaniu osoby uprawnionej do jego odbioru dołożono należytej staranności oraz czy orzeczenie przepadku nie będzie sprzeczne z zasadami współżycia społecznego. Sąd nie miał wątpliwości co do tego, że usunięcie pojazdu z drogi było uzasadnione. Z treści dyspozycji usunięcia pojazdu nr (...) wynikało, że przyczyną usunięcia pojazdu z drogi były brak możliwości zabezpieczenia pojazdu oraz stan nietrzeźwości, w którym znajdował się kierujący pojazdem W. G.. Były to okoliczności bezsporne, kurator uczestnika nie zażądał zresztą przeprowadzenia żadnych dowodów na fakt zasadności usunięcia pojazdu (np. z zeznań w charakterze świadka funkcjonariusza Policji, który wydał dyspozycję usunięcia pojazdu).
Dyspozycja została wydana przez osobę do tego uprawnioną, tj. przez policjanta (art. 130a ust. 4 pkt 1 p.r.d.). Analiza materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy prowadzi do przekonania, iż w realiach niniejszej sprawy orzeczenie przepadku pojazdu nie pozostaje w sprzeczności z zasadami współżycia społecznego. W szczególności podkreślenia wymaga, iż uczestnik W. G. został skutecznie zawiadomiony o usunięciu pojazdu oraz o skutkach jego nieodebrania w ustawowym terminie. Zawiadomienie wraz z pouczeniem zostało doręczone uczestnikowi przez funkcjonariusza Policji w dacie zdarzenia i pokwitowane jego podpisem.
Następnie zaś w roku 2022 Miejski Zakład Komunikacji w W. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w W. wysyłając adresowane do uczestnika W. G. powiadomienie o usunięciu pojazdu z pouczeniem o jego przepadku działał, jak się wydaje, w imieniu Gminy Miasta W. będącej wspólnikiem posiadającym wszystkie udziały w spółce (por. informacja wynikająca z rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego Miejskiego Zakładu Komunikacji w W. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w W. - Numer KRS: (...)). Uczestnik ponownie został zatem powiadomiony o usunięciu pojazdu z drogi i konsekwencjach nieodebrania pojazdu. Mimo to nie uczynił niczego, by odebrać usunięty z drogi pojazd, ani by zadbać o wskazanie aktualnego adresu zamieszkania na potrzeby kontaktowania się z nim w sprawie usuniętego pojazdu marki C. (...) (2) o numerze rejestracyjnym (...).
W ocenie sądu w poszukiwaniu osoby uprawnionej do jego odbioru, dołożono należytej staranności. Sąd miał również na uwadze, że sprawa o przepadek pojazdu dotyczy prawa własności chronionego zarówno na gruncie przepisów prawa cywilnego, jak i Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Zgodnie z art. 21 ust. 1 i 2 Konstytucji RP Rzeczpospolita Polska chroni własność i prawo dziedziczenia, zaś wywłaszczenie jest dopuszczalne jedynie na cele publiczne i za słusznym odszkodowaniem. Nadto art. 64 ust. 1–3 Konstytucji RP stanowi, iż każdy ma prawo do własności i innych praw majątkowych, które podlegają równej dla wszystkich ochronie prawnej, a ograniczenie prawa własności może nastąpić wyłącznie w drodze ustawy i tylko w zakresie nienaruszającym istoty tego prawa. Powyższe nakazuje restrykcyjną wykładnię przepisów prowadzących do pozbawienia prawa własności.
W ocenie Sądu jednakże w niniejszej sprawie zostały spełnione wszystkie ustawowe przesłanki orzeczenia przepadku pojazdu, a uczestnik, pomimo prawidłowego zawiadomienia, nie podjął działań zmierzających do odebrania pojazdu. W konsekwencji orzeczenie przepadku pojazdu na rzecz powiatu (w niniejszej sprawie: miasta na prawach powiatu – Gminy Miasta W.) nie narusza zasad współżycia społecznego ani konstytucyjnej ochrony prawa własności.
Mając na uwadze powyższe Sąd orzekł jak w punkcie 1. postanowienia.
W punkcie 2. postanowienia Sąd orzekł natomiast o przyznaniu wynagrodzenia kuratorowi ustanowionemu dla nieznanego z miejsca pobytu uczestnika W. G.. Wysokość tego wynagrodzenia Sąd ustalił na podstawie § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 9 marca 2018 r. w sprawie określenia wysokości wynagrodzenia i zwrotu wydatków poniesionych przez kuratorów ustanowionych dla strony w sprawie cywilnej (Dz.U. z 2018 r., poz. 536, dalej Rozporządzenie) w związku z § 8 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz.U. z 2026 r., poz. 118 ze zm., dalej: rozporządzenie w sprawie opłat za czynności radców prawnych) powiększając przyznane wynagrodzenie o podatek od towarów i usług wedle stawki 23%. Zgodnie z § 1 ust. 1 Rozporządzenia, wysokość wynagrodzenia kuratora ustanowionego dla strony w sprawie cywilnej, zwanego dalej "kuratorem", ustala się w kwocie nieprzekraczającej 40% stawek minimalnych za czynności adwokackie określonych w przepisach wykonawczych wydanych na podstawie art. 16 ust. 3 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. - Prawo o adwokaturze (Dz. U. z 2017 r. poz. 2368 i 2400), a w przypadku gdy kuratorem jest radca prawny - w kwocie nieprzekraczającej 40% stawek minimalnych za czynności radców prawnych określonych w przepisach wykonawczych wydanych na podstawie art. 22⁵ ust. 3 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 1870 i 2400 oraz z 2018 r. poz. 138), w obu przypadkach nie mniej niż 60 zł. Z kolei zgodnie z § 1 ust. 3 tego Rozporządzenia, wysokość wynagrodzenia w sprawach wymagających przeprowadzenia rozprawy ustala się w kwocie wyższej niż określona w ust. 1, a nieprzekraczającej wskazanych stawek minimalnych, jeżeli uzasadnia to:
- 1) nakład pracy kuratora, w szczególności czas poświęcony na przygotowanie się do działania w postępowaniu, liczba stawiennictw w sądzie, w tym na rozprawach i posiedzeniach, czynności podjęte w sprawie;
- 2) wartość przedmiotu sporu;
- 3) stopień zawiłości sprawy.
Sąd wziął jednak pod uwagę okoliczność, że Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 23 kwietnia 2025 r. SK 89/22 (LEX nr 3855570), uznał, że § 1 ust. 1 i 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 9 marca 2018 r. w sprawie określenia wysokości wynagrodzenia i zwrotu wydatków poniesionych przez kuratorów ustanowionych dla strony w sprawie cywilnej (Dz. U. poz. 536) jest niezgodny z art. 64 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Mając na uwadze tę okoliczność, sąd ustalił wysokość należnego kuratorowi dla nieznanego z miejsca pobytu uczestnika W. G. w wysokości odpowiadającej minimalnej opłacie za czynności radcy prawnego w sprawie o orzeczenie przepadku pojazdu.
Zgodnie z § 8 ust. 1 pkt 3 rozporządzenie w sprawie opłat za czynności radców prawnych stawka minimalna opłaty za czynności radcy prawnego wynosi w sprawie z zakresu postępowania nieprocesowego niewymienionej odrębnie (a taką jest sprawa o orzeczenie przepadku pojazdu) 240 zł. Wynagrodzenie kuratora wynosi więc 240 zł. Ponieważ kuratorem jest radca prawnym, będący podatnikiem obowiązanym do rozliczenia podatku od towarów i usług, wynagrodzenie to podwyższa się o kwotę tego podatku (por. uchwała Sądu Najwyższego z 5 listopada 2021 r. w sprawie o sygn. akt III CZP 68/20, LEX nr 3251984). Podatek od towarów i usług od kwoty przyznanego wynagrodzenia w wysokości 240 zł wynosi 55,20 zł (23 % x 240 zł), w związku z czym sąd w punkcie 2 postanowienia przyznał kuratorowi dla nieznanego z miejsca pobytu uczestnika W. G. - radcy prawnemu E. A. kwotę 295,20 zł z zaliczki uiszczonej przez wnioskodawcę w dniu 11 grudnia 2025 roku.
O kosztach postępowania w punkcie 3. postanowienia Sąd orzekł na podstawie art. 520 § 2 k.p.c., zasądzając od uczestnika W. G. na rzecz wnioskodawcy zwrot kosztów postępowania. W niniejszej sprawie zachodziła bowiem sprzeczność interesów uczestników postępowania, gdyż uczestnik kwestionował zasadność orzeczenia przepadku pojazdu, natomiast wnioskodawca domagał się uwzględnienia wniosku. Wobec uwzględnienia stanowiska wnioskodawcy w całości, zasadnym było obciążenie uczestnika obowiązkiem zwrotu poniesionych przez wnioskodawcę kosztów. Na koszty poniesione przez wnioskodawcę złożyły się: 240 zł tytułem kosztów zastępstwa procesowego ustalone zgonie z § 8 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia w sprawie opłat za czynności radców prawnych, 100 zł tytułem opłaty od wniosku, 535,18 zł tytułem poniesionych przez Prezydenta Miasta W. kosztów doręczeń korespondencji W. G. dokonanych przez komorników oraz 295,20 zł tytułem poniesionych przez wnioskodawcę wydatków na pokrycie kosztów wynagrodzenia kuratora ustanowionego dla uczestnika W. G., tj. łącznie 1 170,38 zł.
Kwota ta została zasądzona wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty, zgodnie z treścią brzmieniem art. 98 § 1¹ k.p.c., w myśl którego, od kwoty zasądzonej tytułem zwrotu kosztów procesu należą się odsetki, w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego, za czas od dnia uprawomocnienia się orzeczenia, którym je zasądzono, do dnia zapłaty. Przepis art. 98 § 1¹ k.p.c. znajduje zastosowanie w niniejszym postępowaniu na podstawie art. 13 § 2 k.p.c. Sąd nie orzekł co do kosztów postępowania poniesionych przez uczestników T. D. i V. X., bowiem ci uczestnicy nie ponieśli w sprawie kosztów postępowania.