Uzasadnienie
Pozwem, który wpłynął do tut. sądu 21 listopada 2016r. strona powodowa (...) S.A. wniósł o zasądzenie od pozwanej M. J. (1) kwoty 8.092,54 złotych z odsetkami umownymi równymi dwukrotności wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie od tej kwoty zł oraz kosztami procesu.
W uzasadnieniu pozwu wskazano, że pozwana zobowiązała się poprzez podpisanie weksla z 14 lipca 2014r. do zapłaty 14 czerwca 2016r. kwoty wskazanej w wekslu.
Pozwany wpłacił na konto powoda 1520zł jednak zaprzestał spłacania roszczeń.
W odpowiedzi na pozew strona pozwana wniosła o oddalenie powództwa w całości.
Podniosła zarzut nieważności stosunku podstawowego, stanowiącego podstawę wierzytelności wekslowej, braku istnienia wierzytelności wekslowej, braku legitymacji czynnej powoda, braku wykazania wysokości odsetek naliczonych przez powoda, braku udowodnienia wysokości roszczenia co do wysokości, jak i co do zasady, wypełnienia weksla na kwotę nieodpowiadającą rzeczywistemu zadłużeniu pozwanej, zamieszczenie w umowie klauzul niedozwolonych, braku wymagalności roszczenia.
W odpowiedzi na ww. pismo strona powodowa podtrzymała żądanie w całości.
Wskazała, że doszło do przejścia uprawnień wskutek podziału i przeniesienia części majątku na powodową spółkę. Wskazano także, że dochodzona kwota została wyliczona zgodnie z umową pożyczki.
W odpowiedzi na ww. pismo strona pozwana podniosła, że została objęta przymusową składką na rzecz ubezpieczyciela w kwocie 6.507,00zł co przy kwocie przewidzianej do wypłaty – 3500,00zł jest sumą rażąco wygórowaną. Umowa ta (między pożyczkodawcą a ubezpieczycielem) ma charakter pozorny zmierzający do obejścia przepisów o odsetkach maksymalnych.
Podniosła także, że postanowienia umowy w zakresie ubezpieczenia zawierają niedozwolone postanowienia umowne.
Podtrzymała również zastrzeżenia co do niewykazania na jakiej podstawie określono kwotę stanowiącą wartość przedmiotu sporu, jak i tego jakie konkretne kwoty i z jakiego tytułu składają się na sumę wekslową.
Ponadto podtrzymała zastrzeżenia co do braku legitymacji czynnej.
Sąd ustalił, co następuje
14 lipca 2014r. roku pozwana M. J. (2) zawarła umowę pożyczki gotówkowej z (...) sp. z o. o. Pożyczkodawca udzielił pożyczki w kwocie 10556,00zł. Całkowita kwota pożyczki została ustalona na 3500zł. Koszt ubezpieczenia na kwotę 6507zł. Opłata przygotowawcza to 549zł. Całkowity koszt pożyczki ustalono na kwotę 8164zł, zaś całkowitą kwotę do zapłaty na 11.664zł.
W §7 pozwana wyraziła zgodę na objęcie jej ochroną ubezpieczeniową w ramach umowy ubezpieczenia.
W § 12.7 wskazano, że pożyczkodawca może przenieść wszelkie przysługujące mu z tytułu umowy wierzytelności na Bank (działający na podstawie ustawy Prawo Bankowe), na co pożyczkobiorca wyraziła zgodę.
Dowód: umowa pożyczki – k. 66-70
Harmonogram spłat – k. 71,
Wyciąg z umowy ubezpieczenia – k. 72-73
Deklaracja wekslowa – k.74,
Pozwana początkowo spłacała pożyczkę, następnie przestała ją spłacać.
Pozwana spłaciła na poczet rat pożyczki łącznie kwotę 1520,00 zł
Dowody:
- - kartoteka spłat – k.76-77
W okresie od września 2014r. do marca 2015r. (...) sp. z o.o. dokonała podziału poprzez wydzielenie i przeniesienie majątku na (...) sp. z o.o.
Kolejne przekształcenie polegało na przejęciu całego majątku (...) sp. z o.o. na (...) S.A.
odpisy KRS k. 14-20
Pismem z dnia 13 kwietnia 2016r. roku strona powodowa wezwała pozwaną do zapłaty zaległych rat pożyczki wymagalnych w dniach 13 marca 2016r. w łącznej wysokości 238zł.
Dowód: pismo powoda – k. 78
Sąd zważył co następuje
Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie dokumentów przedłożonych przez stronę powodową. Dowody z dokumentów uznane zostały za wiarygodne, bowiem ich wiarygodność nie wzbudzała wątpliwości Sądu, a ich autentyczności nie podważała strona pozwana.
Bezsporne w sprawie było to, że pozwaną z pierwotnym wierzycielem łączyła umowa pożyczki.
Spór dotyczył zasadności dochodzonego roszczenia wobec zakwestionowania roszczenia przez pozwaną w całości i podniesienia wielu zarzutów, głównie:
- - braku legitymacji procesowej czynnej powódki
- - zamieszczenia w umowie niedozwolonych klauzul umownych
- - braku istnienia wierzytelności oraz wysokości przedmiotowej wierzytelności.
Strona powodowa dochodziła kwoty żądanej pozwem na podstawie weksla. Mimo jego abstrakcyjnego charakteru możliwe jest badanie ważności, czy też wadliwości stosunku podstawowego, będącego podstawą wystawienia weksla. Strona pozwana trafnie wskazała na możliwości badania stosunku podstawowego, a więc umowy pożyczki. Czego zresztą strona powodowa nie kwestionowała. Nie ma więc potrzeby uzasadniania przez sąd tego stanowiska.
Mając na uwadze prawa konsumenta kontrola weksla ma istotne znaczenie zwłaszcza w sytuacji stwierdzenia klauzuli niedozwolonej w umowie.
Wysokość kosztów ubezpieczenia umowy pożyczki: 6507zł w porównaniu do kwoty pożyczki: 3500zł pozostaje w rażącej dysproporcji. Kwota z tytułu składki ubezpieczeniowej stanowiła prawie dwukrotność kwoty pożyczki.
Strona powodowa jako przedsiębiorca, posługujący się wzorcami umownymi co skutkuje koniecznością ustalenia ważności postanowień umownych.
Art. 385¹§1 k.c. stanowi, że postanowienia umowy zawieranej z konsumentem nie uzgodnione indywidualnie, nie wiążą go, jeżeli kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy (niedozwolone postanowienia umowne). W ocenie sądu postanowienia umowy w zakresie ubezpieczenia nie zostały uzgodnione indywidualnie, zaś wysokość składki rażąco narusza interesy pozwanej.
Stanowi istotnie próbę obejścia przepisów o odsetkach maksymalnych.
Zgodnie z orzecznictwem SN ocena, czy dane postanowienie wzorca umowy, kształtując prawa i obowiązki konsumenta „ rażąco” narusza jego interesy uzależniona jest od tego, czy wynikająca z tego postanowienia nierównowaga praw i obowiązków stron jest istotna, znacząca (por. wyrok Sądu Najwyższego – Izba Cywilna z 15.01.2016r. I CSK 125/15, L. orzeczenie do art. 385¹§1 k.c.).
Dysproporcja kwot między otrzymaną przez pozwaną, a kwotą, którą musi zwrócić jest tak rażąca, że nie ma żadnych wątpliwości, w ocenie sądu – co do istnienia braku równości obowiązków stron.
Po pierwsze jednak strona powodowa nie wykazała, że środki stanowiące składkę, wynikającą z umowy zostały ubezpieczycielowi przekazane, mimo, iż strona pozwana ten fakt kwestionowała.
Zaznaczyć należy, że Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów stale zwraca uwagę na generowanie dodatkowych kosztów stosowane przez podmioty udzielające pożyczek, gdyż koszty te nie odzwierciedlają faktycznie poniesionych kosztów obsługi pożyczki.
To na powodzie zgodnie z treścią art. 232 k.p.c. i art. 6 k.c. spoczywał ciężar udowodnienia zasadności roszczenia. Nie uczynił zadość powyższemu obowiązkowi, w zakresie przelania składki ubezpieczeniowej Mimo, że strona pozwana w odpowiedzi na pozew wskazała, że ta kwestia nie została w żaden sposób udowodniona.
Na stronach spoczywa odpowiedzialność za wynik postępowania dowodowego. To one są gospodarzami procesu i to do nich należy inicjatywa dowodowa. Strona, w szczególności powód, wnosząc pozew, nie może przerzucać tej inicjatywy na przeciwnika procesowego, a tym bardziej na Sąd.
Zgodnie z treścią art. 720 k.c. przez umowę pożyczki dający pożyczkę zobowiązuje się przenieść na własność biorącego określoną ilość pieniędzy, a biorący zobowiązuje się zwrócić tę samą ilość pieniędzy. Szczegółowo regulacje dotyczące kredytu konsumenckiego określa Ustawa o kredycie konsumenckim z 12 maja 2011r (Dz.U, Nr 126, poz 715).
Art. 3 w.w ustawy określa co stanowi umowę o kredyt konsumencki, umowa pożyczki, jest również tego rodzaju umową. Jej przepisy (w brzmieniu obowiązującym w momencie zawarcia) mają więc zastosowanie do umowy łączącej strony.
Pozwana nie kwestionowała faktu zawarcia umowy pożyczki.
Sąd dokonuje ustaleń w zakresie istnienia legitymacji procesowej strony w chwili orzekania.
Konsekwencją braku legitymacji procesowej czynnej t. j uprawnienia strony powodowej do wszczęcia i prowadzenia procesu - jest oddalenie powództwa.
Strona powodowa wskazała, że (...) S.A. wstąpiła ww wszystkie prawa przysługujące (...) sp. z o.o, która wstąpiła w prawa (...) sp z o.o.
Strona pozwana podniosła, że fakt ten nie został wykazany.
W ocenie sądu należy w tej kwestii przyznać rację stronie pozwanej.
Z dołączonych dokumentów wynika bowiem, że (...) sp. z o.o została przejęta przez (...) S.A., a nie przez (...) S.A.
Jednocześnie w ocenie sądu zapis w umowie pożyczki w §12.7 (dotyczący cesji) nie wyklucza możliwości zawarcia umowy cesji z innym podmiotem niż bank.
Nie zmienia to braku wykazania procesu przekształcania pierwotnego wierzyciela,,który przedstawiałby etap po przejęciu uprawnień przez (...) S.A. Co za tym idzie wątpliwe wydaje się zawarcie umowy cesji z 18 grudnia 2014r.(k. 10).
Strona powodowa nie wykazała również precyzyjnie wysokości dochodzonego roszczenia w zakresie kwotowym, co do poszczególnych elementów należności głównej oraz skapitalizowanych odsetek
W tym miejscu należy zwrócić uwagę na pismo z 13 kwietnia 2016r. z wezwaniem do zapłaty w łącznej wysokości 238zł. Z karty klienta (dołączonej przez stronę powodowa w piśmie z 22.05.2017r) na dzień 12 maja 2017r. wynika, że spłacono kwotę 5.164zł.
W tej sytuacji w ocenie sądu należy mieć wątpliwości, czy dochodzona wierzytelność istnieje, a jeśli odpowiedź byłaby twierdząca, to w jakiej wysokości.
Mając powyższe na uwadze na podstawie powołanych przepisów powództwo zostało oddalone, o czym orzeczono w punkcie I wyroku.
O kosztach procesu orzeczono w myśl art. 98 k.p.c. Pozwana wygrała proces w całości, ponosząc koszty zastępstwa procesowego w kwocie 1817 zł. Powódka jako przegrywająca winna zwrócić całość kosztów pozwanej.