Uzasadnienie
Pozwem z 21 grudnia 2018 (...) sp. z o. o. w T. wniosła o zasądzenie solidarnie od H. S., E. S. oraz R. S. kwoty 2.138,62 zł z ustawowymi odsetkami od daty wniesienia pozwu do dnia zapłaty z tytułu zaległości w zapłacie czynszu najmu lokalu mieszkalnego położonego w T. przy ul. (...). Umowę najmu z 10 listopada 2016 podpisali H. i E. S., ich pełnoletni syn R. odpowiada za zaległości na podstawie art. 688 (1) kc. W umowie termin płatności określono na płatny z góry na 10 dzień każdego miesiąca. Na kwotę dochodzoną pozwem składa się 1.855,44 zł zaległości czynszowej za okres 1 listopada 2016 – 30 listopada 2018 oraz odsetki ustawowe k kwocie 283,18 zł.
Nakazem zapłaty wydanym w postępowaniu upominawczym w dniu 29 stycznia 2019 sąd uwzględnił żądanie pozwu.
W sprzeciwie od nakazu zapłaty pozwani z jednej strony podnieśli zarzut bezzasadności roszczenia a z drugiej – wnieśli o rozłożenie należności na raty. Wskazali, że czynsz płacili zawsze około 25 dni każdego miesiąca. Wnieśli też o nakazanie powodowej spółce włączenia ogrzewania oraz ciepłej wody. Przyznali, że zalegali z płatnością za grudzień 2017 a powód nie ma prawa dochodzić roszczeń od 2016 bo one nie istnieją. Czynsz za grudzień 2018 został zapłacony w terminie. Poza tym strona powodowa rozłożyła pozwanym zaległość na raty, więc dochodzona niniejszym pozwem należność nie jest wymagalna. Powódka zdaniem pozwanych bezzasadnie obciąża ich odsetkami i dodatkowymi opłatami.
Pismem z 31 maja 2019 powódka ograniczyła żądanie pozwu do kwoty 1.771,97 zł tytułem zaległości czynszowej za okres 1 listopada 2016 – 30 listopada 2018 z odsetkami ustawowymi od 21 grudnia 2018 do dnia zapłaty. Powódka podkreśliła ponownie, że czynsz od początku nie był regulowany w terminie, mimo monitów w tej sprawie do pozwanych z 10 stycznia 2017, 3 marca 2017, 4 lipca 2017 oraz 5 listopada 2018. Po doręczeniu trzeciego monitu z lipca 2017 pozwani wystąpili o rozłożenie zaległości na raty z zastrzeżeniem, że brak spłaty zadłużenia spowoduje wymagalności całości zaległości. Powódka rozłożyła zaległość na trzy raty, pozwani nie spłacili jednak zaległości. W styczniu 2019 powódka poinformowała pozwanych o możliwości ubiegania się o mieszkanie z zasobów gminnych gdzie czynsze są niższe. Ponieważ na poczet kosztów ciepłej wody i ogrzewania pobierane są zaliczki potem rozliczane stosownie do faktycznego zużycia, na koncie pozwanych powstała nadpłata z tytułu zużycia wskazanych mediów w kwocie 366,65 zł. Wpłaty pozwanych i przeksięgowanie nadpłaty pozwoliły na zaspokojenie odsetek ustawowych skapitalizowanych w pozwie i części należności głównej.
W piśmie z 27 czerwca 2019 pozwana H. S. deklarowała, że płacą czynsz na bieżąco.
Sąd ustalił co następuje
W dniu 10 listopada 2016 H. i E. S. zawarli z (...) sp. z o. o. w T. umowę najmu lokalu mieszkalnego o pow. 46,20 m2 położonego przy ul. (...). Termin płatności czynszu określono na 10 dzień każdego miesiąca. Wskazano, że w lokalu zamieszka także pełnoletni syn stron R. a wysokość czynszu ustalono na 8,20 zł od 1 m2 (dowód: umowa k. 10 – 14).
Pozwani nie płacili czynszu regularnie, pierwsza wpłata miała miejsce dopiero 4 stycznia 2017 (496,86 zł) choć zaległość obejmowała już dwa pełne okresy czyli listopad i grudzień i wynosiła 1.754,20 zł. Kolejne wpłaty miały miejsce 16 lutego 2017 – 535,54 zł (sześć dni po terminie), 17 marca 2017 – 709,40 zł(siedem dni po terminie), 26 kwietnia 2017 – 634,57 zł (szesnaście dni po terminie); 27 czerwca 2017 – 709,40 zł (siedemnaście dni po terminie), 8 sierpnia 2017 – 588,11 zł, 25 września 2017 – 709,40 zł (piętnaście dni po terminie), 18 października 2017 – 709,40 zł (osiem dni po terminie), 27 listopada 2017 – 736,47 zł (siedemnaście dni po terminie), 25 stycznia 2018 – 1.600,- zł (ponad miesiąc zaległości za grudzień i 15 dni po terminie za styczeń), 23 lutego 2018 – 750,- zł (trzynaście dni po terminie), 22 marca 2018 – 1.750,- zł (dwanaście dni po terminie), 25 kwietnia 2018 – 750,- zł (piętnaście dni po terminie), 25 maja 2018 – 630,- zł (piętnaście dni po terminie), 27 czerwca 2018 (siedemnaście dni poi terminie), 26 lipca 2018 (szesnaście dni po terminie), 31 sierpnia 2018 – 615,- zł (dwadzieścia jeden dni po terminie), 5 października 2018 – 750,- zł (dwadzieścia pięć dni po terminie za wrzesień), 29 listopada 2018 – 615,- zł (dziewiętnaście dni po terminie) (dowód: kartoteka wpłat i ich rozliczania k. 5 – 6).
Pismem z 10 stycznia 2017, doręczonym pozwanym 17 stycznia 2017, powódka wezwała pozwanych do zapłaty zaległości, która po dwóch miesiącach obowiązywania umowy wynosiła już 1.206,64 zł tytułem czynszu i 5,53 zł tytułem odsetek (dowód: wezwanie k. 64 i dowód doręczenia k. 65).
Pismem z 3 marca 2017, doręczonym pozwanym 22 marca 2017, powódka wezwała pozwanych do zapłaty zaległości, która po czterech miesiącach obowiązywania umowy wynosiła już 1.419,18 zł tytułem czynszu i 19,92 zł tytułem odsetek (dowód: wezwanie k. 65 i dowód doręczenia k. 66).
Pismem z 4 lipca 2017, doręczonym pozwanym 6 lipca 2017, powódka wezwała pozwanych do zapłaty zaległości, która po sześciu miesiącach obowiązywania umowy wykosiła już 2.128,58 zł tytułem czynszu i 65,15 zł tytułem odsetek (dowód: wezwanie k. 68 i dowód doręczenia k. 69).
W dniu 10 lipca 2017 pozwani zwrócili się o rozłożenie zaległości na sześć rat, powódka rozłożyła ją na trzy raty po 927,28 zł płatnych do 10 sierpnia, 10 wrześni i 10 października 2017 wraz z czynszem. Brak wpłaty zaległości lub należności czynszowej zgodnie z decyzją powódki miał powodować sądową egzekucję zaległości (dowód: pisma k. 70 – 71)
Pismem z 5 listopada 2018 powódka wezwała pozwanych do uregulowania zadłużenia narosłego do kwoty 1.485,46 zł z tytułu czynszu i 270,71 zł odsetek (dowód: wezwanie k. 8).
Z uwagi na sytuację rodzinną i majątkową pismem z 17 stycznia 2019 powódka rozłożyła pozwanym zaległość wynoszącą 2.150,77 zł plus czynsz za styczeń 2019 na jedenaście rat po 195,52 zł płatnych począwszy od stycznia 2019 wraz z czynszem bieżącym. Wskazano, że ogrzewanie i woda zostaną włączone po uregulowaniu zaległości (dowód: pismo k. 41).
Od stycznia 2019 pozwani nie wpłacili spółce żadnej raty ustalonej przez uprawnioną spółkę pismem z 17 stycznia 2019, uiszczane wpłaty były zaliczane na poczet bieżącej należności czynszowej (dowód: kartoteka wplat k. 81).
W czerwcu 2019 a więc po okresie, którego dotyczy żądanie pozwu, pozwany E. S. uległ udarowi mózgu, w wyniku którego stał się osobą wymagającą stałej opieki (bezsporne).
Sąd zważył co następuje
Powyższy stan faktyczny został ustalono oparciu o dowody z dokumentów prywatnych, którym sąd dał wiarę ponad domniemanie wynikające z art. 245 kpc tj. uznał iż także treści w nich zawarte są prawdziwe.
Sytuacja rodzinna i majątkowa pozwanych nie była w sprawie przedmiotem sporu: stan zdrowia pozwanego E. S. uległ nagłemu pogorszeniu w czerwcu 2019. Pozwana H. S. domagała się zniesienia terminu rozprawy wyznaczonego na 4 lipca 2019 uzasadniając to koniecznością uzyskania zaświadczeń o stopniu niepełnosprawności męża. Wskazała przy tym, że syn zamieszkujący wraz z rodzicami nie zna sytuacji w sprawie. Wynikające ze szpitalnej karty informacyjnej dane na temat stanu zdrowia pozwanego nie były kwestionowane i nie było potrzeby ich dowodzenia innymi dowodami. Zrozumiałym jest, że w związku z udarem pozwany może wymagać ciągłej opieki. Zeznania przez sądem nie wymagają całodziennej nieobecności w domu - to czas najwyżej godziny lub dwóch łącznie z dojazdem do sądu. Zdaniem sądu pełnoletni syn stron, którego sprawa także dotyczy, bez wątpienia mógł zastąpić matkę w opiece nad ojcem na godzinę lub dwie, dzięki czemu pozwana mogłaby złożyć zeznania w sprawie. Z tych przyczyn sąd uznał nieobecność pozwanych, wezwanych do osobistego stawiennictwa na rozprawie, za nieusprawiedliwioną i pominął dowód z ich przesłuchania.
Pozwani w zasadzie przyznali w swoim sprzeciwie i dalszych pismach, że płacili należności czynszowe z opóźnieniem a kartoteka wpłat za okres dochodzony pozwem prowadzi do wniosku, że żadna z wpłat czynionych w tym okresie nie została poczyniona w terminie a kilkukrotnie były to opóźnienia ponad miesięczne. Umowa łącząca strony jednoznacznie określała termin płatności czynszu na 10 dzień każdego miesiąca. W związku z tym każda wpłata po terminie uprawnia wierzyciela zgodnie z art. 481 kc do naliczania odsetek za opóźnienie i takowe odsetki, jak wynika z kartoteki powodowa spółka naliczała. Pozwani regularnie płacili czynsz ze znacznym opóźnieniem.
Pozwani nie złożyli powództwa wzajemnego w sprawie (formularz k. 57 v), wnieśli jednak o nakazanie powodowej spółce włączenia im ogrzewania i ciepłej wody. Sąd mógłby zając się wskazanym żądaniem pozwanych tylko wtedy gdyby przybrało ono formę procesową powództwa wzajemnego (opłata sądowa od powództwa itd.), tego wymogu jednak pozwani nie spełnili. Swego żądania mogą zatem dochodzić w odrębnym postępowaniu skierowanym przeciwko powodowej spółce.
Nie jest tak jak twierdzą pozwani, że rozłożenie należności na raty w styczniu 2019 spowodowało, że zaległość wskazana w piśmie przestała być wymagalna, skoro jak twierdzi powodowa spółka żadnej ze wskazanych rat pozwani nie uiścili.
Pozwani powołują się na rozłożenie przez powódkę zaległości na raty (pismo k. 39), nie przecząc wskazywanemu w tym piśmie rozmiarowi zaległości (2.150,77 zł). W związku z powstaniem po stronie pozwanych nadpłaty z tytułu opłat za media i zaliczeniem jej na poczet zaległości dochodzonej w niniejszej sprawie, powódka ograniczyła żądanie pozwu do kwoty 1.771,97 zł obejmującej okres od 1 listopada 2016 do 30 listopada 2018. Mając na względzie sytuację rodzinną i majątkową pozwanych sąd przychylił się do ich wniosku i kwotę dochodzoną pozwem rozłożył im na osiem rat: siedem po 200,- zł i ostatni rata 171,97 zł płatnych co miesiąc począwszy od czasu kiedy upłyną dwa miesiące od prawomocności wyroku (art. 320 kpc). Podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowił przepis art. 659 kpc, zgodnie z którym najemca zobowiązuje się płacić wynajmującemu umówiony czynsz.
Z uwagi na szczególną sytuacje rodzinną (choroba) sąd w punkcie II wyroku nie obciążył pozwanych kosztami postępowania poniesionymi przez powódkę, choć w zasadzie przepisy na to nie pozwalają (zwolnienie od kosztów sądowych dotyczy tylko kosztów, które w toku sprawy miałaby ponieść strona wnosząca o zwolnienie; w tym przypadku chodzi o koszty, które poniosła strona przeciwna: od nich zwolnic nie można – zgodnie z art. 108 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych zwolnienie od kosztów sądowych nie zwalnia strony od obowiązku zwrotu kosztów procesu przeciwnikowi).