Uzasadnienie
Postanowieniem zawartym w wyroku z 9 marca 2012 r. (punkt 4) Sąd Apelacyjny zasądził od powódki na rzecz strony pozwanej kwotę 9000 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego i kasacyjnego. Swoje rozstrzygnięcie oparł na treści art. 98 k.p.c.
Powódka zaskarżyła to postanowienie zażaleniem, w którym wniosła o jego zmianę i odstąpienie od obciążania jej kosztami postępowania. Wskazała, że w sprawie powinien znaleźć zastosowanie art. 102 k.p.c., a ponadto, iż Sąd naruszył art. 98 k.p.c., gdyż powódka została niezasadnie obciążona kosztami postępowania kasacyjnego, gdyż to postępowanie wygrała.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje
Artykuł 98 k.p.c. stanowi wyraz zasady odpowiedzialności za wynik procesu.
Stosownie do tego przepisu, strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony. Skarżąca podniosła, że sąd naruszył powyższy przepis obciążając ją kosztami postępowania kasacyjnego, które wygrała. Zarzut ten jest chybiony.
Obowiązek zwrotu kosztów procesu zależy od ostatecznego wyniku sprawy, a nie od rezultatu postępowania w poszczególnych instancjach; a dokonanie oceny, czy i w jakim stopniu strona sprawę przegrała lub wygrała, wymaga porównania roszczeń dochodzonych z ostatecznie uwzględnionymi, a nie porównania wyniku postępowania w poszczególnych instancjach (por. postanowienia SN: z dnia 12 sierpnia 1965 r., I CZ 80/65, OSNCP 1966, nr 3, poz. 47, z dnia 8 lipca 1971 r., I CZ 103/71, Lex nr 6956).
Artykuł 102 k.p.c. przewiduje wyjątek od – odnoszącej się do obowiązku rozliczania kosztów postępowania - zasady odpowiedzialności za wynik procesu i pozwala na odstąpienie od niej „w szczególnie uzasadnionych wypadkach”.
Fakt ich nastąpienia (bądź braku) podlega ocenie sądu orzekającego w jednostkowym przypadku, także na tle całokształtu rozpoznanej sprawy.
Z rozstrzygnięcia wydanego w niniejszej sprawie wynika, że Sąd uznał, iż w sprawie nie ma szczególnych okoliczności, które przemawiają za zastosowaniem art. 102 k.p.c., skoro orzekł o kosztach na podstawie art. 98 k.p.c. 3
Z taką oceną należy się zgodzić. Poczucie krzywdy, na które powołuje się skarżąca nie stanowi „szczególnie uzasadnionego wypadku” w rozumieniu art. 102 k.p.c. Przepis ten jako wyjątkowy może znaleźć zastosowanie w sytuacjach szczególnych, a więc w takich, gdzie obciążenie kosztami postępowania strony przegrywającej proces byłoby oczywistym naruszeniem zasad współżycia społecznego z uwagi na sytuację osobistą, czy majątkową w jakiej się znalazła.
Taka sytuacja w niniejszej sprawie nie ma miejsca.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 39814 w zw. z art. 3941 k.p.c.,
Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.
jw