Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 19 maja 2004 r. Sąd Okręgowy w W. oddalił apelację uczestników postępowania od postanowienia Sądu Rejonowego z dnia 27 maja 2003 r.
W dniu 24 maja 2004 r. do Sądu Okręgowego wpłynął wniosek uczestniczki postępowania T. K. o doręczenie jej wskazanego orzeczenia tego Sądu wraz z uzasadnieniem. Zostało ono doręczone w dniu 8 lipca 2004 r. pełnomocnikowi uczestniczki postępowania adwokatowi J. S. W dniu 22 lipca 2004 r. adwokat ten zwrócił Sądowi Okręgowemu postanowienie wraz z uzasadnieniem i wezwaniem do zapłaty opłaty kancelaryjnej, oświadczając, że nie jest już pełnomocnikiem uczestniczki postępowania.
W dniu 30 lipca 2004 r., na podstawie zarządzenia z dnia 26 lipca 2004 r., doręczono uczestniczce postępowania T. K. postanowienie z dnia 19 maja 2004 r. 2 wraz z uzasadnieniem, z pouczeniem o prawie wniesienia kasacji i wezwaniem do uiszczenia opłaty kancelaryjnej. W dniu 25 sierpnia 2004 r. do Sądu drugiej instancji wpłynęła kasacja uczestniczki postępowania sporządzona przez adwokata M. M. Postanowieniem z dnia 7 stycznia 2005 r. Sąd Okręgowy w W. odrzucił kasację uczestniczki postępowania od postanowienia Sądu Okręgowego w W. z dnia 19 maja 2004 r. ze względu na wniesienie jej po upływie terminu.
W zażaleniu uczestniczka postępowania wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia, zniesienie postępowania w zakresie dotkniętym nieważnością i przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu w W. do ponownego rozpoznania, zarzucając naruszenie szeregu przepisów postępowania, Konstytucji i prawa międzynarodowego.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje
W sprawie mają zastosowanie przepisy dotyczące kasacji w wersji redakcyjnej i numeracji obowiązującej przed dniem 6 lutego 2005 r. (art. 3 ustawy z dnia 22 grudnia 2004 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz ustawy - Prawo o ustroju sądów powszechnych, Dz. U. Nr 13, poz. 98).
Skarżąca w zażaleniu zmierza do wykazania, że zdarzeniem rozpoczynającym bieg terminu do wniesienia kasacji było doręczenie jej odpisu postanowienia wraz z uzasadnieniem w dniu 30 lipca 2004 r. i, że – w konsekwencji – kasacja wniesiona została w terminie. Argumentacja ta nie zasługuje na uwzględnienie.
Uczestniczka postępowania reprezentowana była przed Sądami meritii przez adwokata, którego pełnomocnictwo obejmowało występowanie przed sądami i innymi organami państwowymi. O wypowiedzeniu pełnomocnictwa Sąd Okręgowy zawiadomiony został pismem wniesionym dnia 22 lipca 2004 r. i dopiero wówczas – w myśl art. 94 § 1 k.p.c. – wypowiedzenie to odniosło wobec Sądu skutek. Do tej chwili
Sąd miał natomiast obowiązek traktować adwokata J. S. jako pełnomocnika uczestniczki.
Jeżeli w sprawie ustanowiono pełnomocnika, to – zgodnie z art. 133 § 3 k.p.c. – doręczeń należy dokonywać tej osobie. Złożenie przez uczestniczkę postępowania osobiście wniosku o doręczenie orzeczenia Sądu drugiej instancji wraz z uzasadnieniem, z którego nie wynikał zamiar cofnięcia pełnomocnictwa w tym zakresie, nie stworzyło obowiązku dokonania doręczenia jej osobiście z pominięciem pełnomocnika. Wręcz przeciwnie – doręczenie pisma pod adresem uczestniczki postępowania uznać należałoby za bezskuteczne. Doręczenie w dniu 8 lipca 2004 r. 3 adwokatowi J. S. odpisu postanowienia Sądu drugiej instancji wraz z uzasadnieniem było zatem prawidłowe i wywarło skutek w postaci rozpoczęcia biegu miesięcznego terminu do wniesienia kasacji, przewidzianego w art. 3934 § 1 k.p.c. Koniec tego terminu przypadał na dzień 8 sierpnia 2004 r., natomiast kasacja wniesiona została dopiero w dniu 25 sierpnia 2004 r. Jest to wystarczająca podstawa do odrzucenia kasacji z mocy art. 3935 k.p.c. Zastosowanie powyższej sankcji zależne jest jedynie od stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia kasacji. Przyczyny, które do tego doprowadziły pozostają poza oceną Sądu drugiej instancji i Sądu Najwyższego (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 10 sierpnia 2000 r., IV CKN 1116/00, nie publ.).
Oceny tej nie może zmienić doręczenie przez Sąd drugiej instancji, dnia 30 lipca 2004 r., bezpośrednio uczestniczce postępowania odpisu postanowienia wraz z pouczeniem o prawie wniesienia kasacji. Doręczenie to było bowiem zbędne, natomiast pouczenie – nieprawidłowe. Dlatego też czynności te nie spowodowały rozpoczęcia biegu terminu do wniesienia kasacji, gdyż biegł on już od dnia 8 lipca 2004 r.
Jako chybiony ocenić należy także zarzut naruszenia art. 3936 k.p.c. w związku z art. 13 § 2 k.p.c. oraz § 153 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 19 listopada 1987 r. – Regulamin wewnętrznego urzędowania sądów powszechnych (Dz.
U. Nr 38, poz. 218 ze zm.), skutkującego rzekomo nieważnością postępowania (art. 379 pkt 4 i 6 k.p.c.). Po pierwsze, zaskarżone postanowienie wydane zostało przez
Sąd Okręgowy w składzie przewidzianym przez Kodeks postępowania cywilnego. Po wtóre, w czasie orzekania Sąd ten miał kompetencję do jego wydania. Sąd drugiej instancji jest bowiem uprawniony do odrzucenia kasacji aż do momentu przekazania akt Sądowi Najwyższemu, a więc również po wpłynięciu odpowiedzi na kasację.
Odnosząc się natomiast do zarzutów naruszenia norm Konstytucji i prawa międzynarodowego, wskazać należy na trafny pogląd wyrażony przez Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 10 września 1998 r. (III CZ 114/98, OSNC 1999, nr 2, poz. 42), że jeżeli strona korzysta nieprawidłowo z przysługującego jej prawa do zaskarżenia orzeczenia sądowego i w związku z tym spotyka się z zasadnym odrzuceniem wniesionego przez nią środka, to nie może skutecznie odwoływać się do art. 45 ust. 1
Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, jak też do art. 6 ust. 1 Konwencji o Ochronie
Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 4 1950 r. (Dz. U. z 1993 r. Nr 61, poz. 284) dla wykazania, że została pozbawiona możliwości sprawiedliwego rozpatrzenia jej sprawy przez wyższą instancję sądową.
Z tych względów, na podstawie art. 385 w zw. z art. 397 § 2, 39318 i 39319 k.p.c.,
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie.