Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 13 listopada 2008 r. Sąd Okręgowy w W. odrzucił apelację uczestnika A. B. od postanowienia Sądu Rejonowego w W. z dnia 3 lipca 2007 r. i zasądził od niego na rzecz wnioskodawcy O.(...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w W. kwotę 900 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego.
Od postanowienia Sądu pierwszej instancji, którym uczestnik został pozbawiony prawa prowadzenia działalności gospodarczej na własny rachunek oraz pełnienia funkcji 2 członka rady nadzorczej, reprezentanta lub pełnomocnika w spółce handlowej, przedsiębiorstwie państwowym, spółdzielni, fundacji lub stowarzyszeniu przez okres trzech lat została wniesiona apelacja przez A. C. działającego w imieniu uczestnika postępowania w oparciu o umowę stałego zlecenia prowadzenia jego spraw i obsługi prawnej.
W toku postępowania apelacyjnego Sąd Okręgowy przedstawił Sądowi
Najwyższemu do rozstrzygnięcia zagadnienie prawne budzące poważne wątpliwości, dotyczące uprawnienia do reprezentowania uczestnika przez osobę działającą w oparciu o tego rodzaju umowę. W uchwale z dnia 27 czerwca 2008 r. Sąd Najwyższy udzielił odpowiedzi, że umowa zlecenia stałego prowadzenia spraw i obsługi prawnej, obejmująca również reprezentowanie zleceniodawcy przed sądami, nie stanowi podstawy ustanowienia zleceniobiorcy pełnomocnikiem procesowym (art. 87 § 1 k.p.c.) w sprawie o pozbawienie zleceniodawcy prawa prowadzenia działalności gospodarczej oraz pełnienia funkcji (art. 373 ust. 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe i naprawcze, Dz. U. Nr 60, poz. 535 ze zm.).
W piśmie z dnia 10 listopada 2008 r. uczestnik wniósł o uchylenie postanowienia
Sądu Rejonowego z dnia 3 lipca 2007 r. i skierowanie sprawy do ponownego rozpoznania.
Sąd Okręgowy stwierdził, że działający w oparciu o umowę zlecenia A. C. nie ma uprawnienia do reprezentowania uczestnika postępowania, a zatem apelacja została wniesiona przez nieuprawnioną osobę i podlegała odrzuceniu w oparciu o art. 373 w związku z art. 13 § 2 k.p.c.
Uczestnik postępowania w zażaleniu żądał uchylenia tego postanowienia, zarzucając że złożony przez niego wniosek o uchylenie zaskarżonego postanowienia z dnia 3 lipca 2007 r. z powodu nieważności postępowania przed Sądem pierwszej instancji stanowił zatwierdzenie czynności wniesienia apelacji. Zaskarżone postanowienie skutkuje uprawomocnieniem się nieważnego postanowienia i pozbawieniem go możliwości wniesienia apelacji, chociaż wątpliwości dotyczące uprawnienia do reprezentowania go przez zleceniobiorcę zostały wyjaśnione dopiero przez Sąd Najwyższy. Podniósł ponadto, że jego zażalenie na postanowienie z 13 listopada 2008 r. odrzucone zostało postanowieniem Sądu Okręgowego z dnia 6 stycznia 2009 r. Przyjęte zostało, że właściwym środkiem zaskarżenia jest skarga kasacyjna. Sąd Najwyższy postanowieniem z dnia 9 lipca 2009 r. odrzucił wniesioną 3 przez niego skargę kasacyjną. Domagał się także przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia.
Postanowieniem z dnia 18 grudnia 2009 r. Sąd Okręgowy przywrócił uczestnikowi termin do wniesienia zażalenia na postanowienie tego Sądu z dnia 13 listopada 2008 r.
Wnioskodawczyni domagała się odrzucenia zażalenia, ponieważ uprawomocniło się, z uwagi na nieskuteczne zaskarżenie, postanowienie z dnia 6 stycznia 2009 r. o odrzuceniu zażalenia. Podniosła, że przywrócenie terminu było bezzasadne, ponieważ wniosek złożony został po upływie tygodniowego terminu od dowiedzenia się, że właściwym środkiem zaskarżenia postanowienia z dnia 13 listopada 2008 r. jest zażalenie, co wynikało z postanowienia Sądu Najwyższego. Niezależnie od tego nieznajomość przepisów nie stanowi niezawinionej przyczyny opóźnienia w podjęciu właściwej czynności procesowej. Wniosła o rozpoznanie, w oparciu o art. 380 k.p.c., tego postanowienia, które nie podlegało samodzielnemu zaskarżeniu.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje
Przywrócenie terminu może dotyczyć jedynie takiej czynności procesowej, z której niedokonaniem łączą się ujemne dla strony skutki procesowe oraz której dopełnienie jest możliwe ze względu na stan sprawy. Dalsze warunki dopuszczalności przywrócenia uchybionego terminu ustanowione zostały w art. 168 k.p.c. i art. 169 k.p.c.
W rozpoznawanej sprawie postanowieniem Sądu Okręgowego z dnia 6 stycznia 2009 r. odrzucone zostało zażalenie na postanowienie tego Sądu z 13 listopada 2008 r., które nie zostało skutecznie zaskarżone przez uczestnika postępowania.
Złożonego przez uczestnika postępowania wniosku o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia na postanowienie z dnia 13 listopada 2008 r. nie można było merytorycznie rozpoznać. Powołane postanowienie o odrzuceniu apelacji od postanowienia Sądu pierwszej instancji z dnia 3 lipca 2007 r. uprawomocniło się, wobec nieskuteczności zażalenia na postanowienie z dnia 6 stycznia 2009 r. Doszło również do uprawomocnienia się tego postanowienia i tym samym zamknięcia fazy postępowania związanej z zaskarżeniem postanowienia o odrzuceniu apelacji. Nie był zatem dopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu do ponownego zaskarżenia tego postanowienia z pominięciem orzeczenia, które zakończyło wskazany etap postępowania. Postanowienie o przywróceniu terminu do dopełnienia tej czynności procesowej było nieprawidłowe.
Następstwem przyjęcia, że nie było możliwe przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia jest uznanie, że zażalenie złożone w dniu 26 października 2009 r. jest 4 spóźnione, skoro wniesiono je po upływie tygodnia od doręczenia postanowienia z dnia 13 listopada 2008 r. (art. 394 § 2 k.p.c.).
Z powyższych względów zażalenie złożone po upływie przewidzianego terminu podlegało odrzuceniu w oparciu o art. 373 w związku z art. 370 i art. 3941 § 3 k.p.c.
Orzeczenie o kosztach postępowania zażaleniowego oparte zostało na zasadzie odpowiedzialności za wynik sprawy, stosownie do art. 98 § 1 w związku z art. 391 § 1 i art. 398 21 k.p.c.