Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 27 listopada 2007 r. Sąd Apelacyjny na podstawie art. 373 k.p.c. odrzucił apelację pozwanej od wyroku Sądu Okręgowego w P. z dnia 24 października 2006 r. albowiem w wyznaczonym terminie nie został usunięty brak formalny apelacji przez złożenie statutu Miejskiego Zarządu Dróg w P., który to statut miał stanowić podstawę umocowania dla Dyrektora Miejskiego Zarządu Dróg w P. do występowania w imieniu pozwanej i udzielania pełnomocnictw procesowych, w tym pełnomocnikowi, który sporządził i wniósł apelację w imieniu pozwanej. Pismo procesowe, do którego został załączony statut Miejskiego Zarządu Dróg w P. oraz pełnomocnictwo udzielone Dyrektorowi Miejskiego Zarządu Dróg w P. przez Prezydenta 2
Miasta P., zostało nadane przez pozwaną w urzędzie pocztowym już po upływie 7 dniowego terminu wyznaczonego do uzupełnienia braku formalnego apelacji.
W zażaleniu na to postanowienie pozwana wnosząc o jego uchylenie podniosła, że statut, do złożenia którego Sąd zobowiązał pełnomocnika pozwanej, jest aktem prawa miejscowego, został nadany uchwałą Rady Miasta P. z dnia 22 listopada 2005 r. na podstawie art. 40 ust. 2 pkt 2 ustawy o samorządzie gminnym z dnia 8.03.1990 r. i na podstawie przepisów zawartych w ustawie z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych został opublikowany w Dzienniku
Urzędowym Województwa (…), w którym opublikowano również późniejszą zmianę tego statutu dokonaną uchwałą Rady Miasta P. nr (…). Dlatego brak było oparcia w przepisach prawa i sprzecznym z zasadą „sąd zna prawo” żądanie Sądu Apelacyjnego – w trybie art. 373 k.c. - by strona pozwana dostarczyła akt prawa miejscowego, który został opublikowany w sposób prawem przewidziany, jest powszechnie dostępny i stanowi element systemu prawnego jako całości. Tym samym bezzasadne było odrzucenie apelacji.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje
Zgodnie z art. 89 § 1 k.p.c. pełnomocnictwo powinno zostać złożone przy pierwszej czynności procesowej podjętej przez pełnomocnika procesowego. Dołączenie dokumentu w postaci pełnomocnictwa procesowego według art. 126 § 3 k.p.c. jest elementem formalnym pisma procesowego, w tym więc także, z uwagi na przepis art. 368 § 1 k.p.c., apelacji. W aktach sprawy znajduje się dokument w postaci pełnomocnictwa procesowego - dla radcy prawnego, który w imieniu pozwanej sporządził i wniósł apelację - podpisaną przez Dyrektora Miejskiego Zarządu Dróg w P., którego umocowanie do działania za pozwaną, wynikało z innego pisemnego pełnomocnictwa udzielonego przez Prezydenta Miasta P. z dnia 11.09.2004 r., znajdującego się w aktach sprawy i załączonego ponownie do pisma procesowego pozwanej nadesłanego w wykonaniu wezwania Sądu Apelacyjnego do uzupełnienia braków formalnych apelacji. Z treści tego ostatniego pełnomocnictwa wynika, że
Dyrektor Miejskiego Zarządu Dróg w P. jest upoważniony do reprezentowania Miasta P. w zakresie „statutowej działalności jednostki – Miejskiego Zarządu Dróg w P.”. Analiza treści wymienionych wyżej pełnomocnictw uzasadnia wniosek, że ustalenie zakresu umocowania Dyrektora Miejskiego Zarządu Dróg w P. do reprezentowania pozwanej, a tym samym jego umocowania do ustanowienia w sprawie w imieniu pozwanej innego pełnomocnika procesowego, wymagało przedstawienia także statutu Miejskiego 3
Zarządu Dróg w P., który określał zakres statutowej działalności tej jednostki. W sytuacji, gdy treść dokumentu zawierającego pełnomocnictwo procesowe zawiera określenia odwołujące się do treści bądź zdefiniowane w innym dokumencie, bez uwzględnienia którego nie można ustalić zakresu umocowania pełnomocnika do reprezentowania strony, pełnomocnik procesowy jest zobowiązany do przedstawienia wraz z pełnomocnictwem procesowym także tego innego dokumentu, a jego brak uzasadnia wezwanie strony do uzupełnienia braku formalnego pisma procesowego. Przepis art. 89 § 1 k.p.c. obejmuje bowiem obowiązek pełnomocnika procesowego należytego wykazania jego umocowania do reprezentowania strony w procesie w sposób umożliwiający sądowi dokonanie pełnej kontroli prawidłowości tego umocowania.
Obowiązku złożenia przez pozwaną statutu Miejskiego Zarządu Dróg w P. nie uchylało to, że statut ten wraz późniejszą jego zmianą, został opublikowany w dzienniku urzędowym województwa jako akta prawa miejscowego. Nie kwestionując tego, że obowiązkiem sądu jest znać i stosować prawo z urzędu, należy mieć na uwadze przepis zawarty w art. 87 ust. 2 Konstytucji RP, według którego akty prawa miejscowego są jedynie źródłem powszechnie obowiązującego prawa. Pojęcie „powszechnie obowiązującego prawa” nie zostało w Konstytucji zdefiniowane. Powszechnie w doktrynie oraz orzecznictwie, w tym sądów administracyjnych dotyczącym przepisów o aktach prawa miejscowego, przyjmuje się, że przez normy prawne powszechnie obowiązujące należy rozumieć normy o charakterze abstrakcyjnym i generalnym, których adresatami są nie tylko podmioty wewnętrznie podporządkowane organom gminy (por. wyrok NSA w Warszawie z dnia 18.07.2006 r. I OSK 669/06, niepubl., wyrok
NSA w Warszawie z 12.10.2005 r., II OSK 134/05, ONSAiWSA 2006/5/137, wyrok NSA w Warszawie z dnia 05.04.2002 r. I SA 2160/01, niepubl., wyrok WSA w Lublinie z dnia 7.12.2006 r., III S.A./Lu 430/06, niepubl.). Statut zakładu budżetowego gminy, w części regulującym zakres zadań tej jednostki, nie zawierał norm o charakterze abstrakcyjnym i generalnym, adresowanych także do podmiotów nie podporządkowanych organom gminy, a w konsekwencji, nie stanowił powszechnie obowiązującego prawa, o którym mowa w art. 87 ust. 2 Konstytucji RP, które sąd miał obowiązek znać i stosować.
Biorąc powyższe pod uwagę publikacja w dzienniku urzędowym województwa uchwał Rady Miasta P. zawierających statut oraz jego zmianę, Miejskiego Zarządu Dróg w P., nie zwalniała pozwanej od obowiązku przedłożenia tego statutu Sądowi
Apelacyjnemu na jego żądanie, jeżeli treść tego statutu była niezbędna do usunięcia braku formalnego apelacji tj. określenia zakresu umocowania kierownika Miejskiego 4
Zarządu Dróg w P., który podpisał w imieniu pozwanej pełnomocnictwo procesowe dla radcy prawnego, który sporządził i wniósł apelację. Tym samym nie był zasadny zarzut zawarty w zażaleniu, że żądanie przez Sąd Apelacyjny usunięcia braku formalnego apelacji w postaci statutu Miejskiego Zarządu Dróg w P., było pozbawione podstawy prawnej. Odrzucenie przez Sąd Apelacyjny apelacji, których braków pozwana w wyznaczonym terminie nie uzupełniła, było więc uzasadnione w świetle art. 373 k.p.c.
Biorąc powyższe pod uwagę Sąd Najwyższy na podstawie art. 39814 k.p.c. w związku z art. 3941 § 3 k.p.c. orzekł jak w sentencji.