Uzasadnienie
Uczestnicy postępowania K. B. i M. B. wnieśli skargę o wznowienie postępowania o rozgraniczenie działek nr 510 i 532 z działkami nr 513 i 533 położonymi w R., które zostało zakończone postanowieniem Sądu Okręgowego w T. z dnia 18 września 2014 r. i poprzedzającym go postanowieniem Sądu Rejonowego w M. z dnia 29 stycznia 2014 r. Jako podstawę skargi wskazali art. 403 § 2 k.p.c., powołując się na wykrycie środków dowodowych, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy, a z których nie mogli skorzystać w poprzednim postępowaniu. Jednocześnie wnieśli o dopuszczenie dowodu z zeznań świadków […] na okoliczność wykazania posiadania przez uczestników spornego pasa gruntu przez okres niezbędny do nabycia własności przez zasiedzenie.
Sąd Okręgowy w T. postanowieniem z dnia 30 grudnia 2014 r. odrzucił skargę K. B. i M. B. o wznowienie postępowania. Stwierdził, że uczestnicy reprezentowani w sprawie przez fachowego pełnomocnika nie spełnili wymagania przewidzianego w art. 403 § 2 k.p.c., gdyż w skardze nie wykazali, z jakiego powodu nie mogli skorzystać z zeznań świadków wymienionych w skardze. Nie wykazali zatem przesłanki niemożności skorzystania z dowodów wskazanych w skardze w poprzednim postępowaniu. Nie można zaś uznać, że uczestnicy nie mogli skorzystać w poprzednim postępowaniu z dowodu z zeznań świadków w sytuacji, gdy mieli do nich dostęp, na co wskazuje choćby miejsce zamieszkania tych świadków. Oprócz jednego świadka, pozostali mieszkają w tej samej miejscowości co uczestnicy, w związku z czym istniała obiektywna możliwość ich powołania. Uczestnicy nie wykazali więc, aby powołane dowody były dla nich niedostępne w poprzednim postępowaniu.
K.B. i M. B. wnieśli zażalenie na postanowienie Sądu Okręgowego, zarzucając naruszenie art. 403 § 2 k.p.c. przez niezasadne przyjęcie, że skarga o wznowienie postępowania nie została oparta na ustawowej podstawie. Podkreślili, że przy zachowaniu najwyższej staranności nie uzyskali informacji, iż wskazywane przez nich osoby „posiadają rozeznanie” w zakresie istotnym dla niniejszego postępowania. Już po zakończeniu postępowania dowiedzieli się przypadkowo, że wskazywani świadkowie mogą potwierdzić przywoływane przez nich okoliczności.
Prokuratoria Generalna Skarbu Państwa, zastępująca uczestnika postępowania – Starostę Powiatu M., wniosła o oddalenie zażalenia i zasądzenie od skarżących kosztów zastępstwa procesowego.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje
Zgodnie z art. 403 § 2 k.p.c., można również żądać wznowienia w razie późniejszego wykrycia m.in. takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu. W orzecznictwie Sądu Najwyższego przyjmuje się, że chodzi tu tylko o takie dowody lub okoliczności, które nie tylko istniały w czasie poprzedniego postępowania, lecz były stronie wtedy nieznane i niemożliwe przez nią do wykorzystania, tj. strona o nich nie wiedziała i wiedzieć nie mogła, natomiast nie zalicza się do nowości tych dowodów i okoliczności, które nie zostały przez stronę powołane na skutek opieszałości, zaniedbania, zapomnienia, czy błędnej oceny potrzeby ich powołania (postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 6 czerwca 2012 r., IV CZ 11/12, niepubl., z dnia 17 czerwca 2010 r., III CZ 18/10, niepubl., z dnia 6 czerwca 2012 r., III CZ 38/12, niepubl. i z dnia 21 marca 2014 r., IV CZ 6/14, nie publ.).
Istotne jest to, czy strona mogła rzeczywiście i realnie zapoznać się ze środkami dowodowymi i mogła je wykorzystać w dotychczasowym postępowaniu (postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 9 lipca 2008 r., V CZ 46/08, niepubl. i z dnia 23 maja 2012 r., III CSK 254/11, niepubl.). Podstawą wznowienia musi być zatem okoliczność lub środek dowodowy, istniejący w czasie trwania poprzedniego postępowania, lecz obiektywnie niemożliwy do ujawnienia dla strony w tym postępowaniu, a więc wtedy "nieujawnialny" (postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 14 listopada 2013 r., IV CZ 79/13, nie publ., z dnia 18 grudnia 2013 r., I CZ 109/13 i z dnia 16 stycznia 2014 r., IV CZ 104/13, nie publ.).
W niniejszej sprawie uczestnicy nie wykazali, że powołane przez dowody z zeznań świadków w sprawie mogłyby mieć wpływ na wynik poprzedniego postępowania, ani też, dlaczego nie mogli z nich skorzystać tym postępowaniu.
Wprawdzie wskazują na dowody im nieznane, nie ulega jednakże wątpliwości, że mogły być one przedstawione we właściwym czasie, tylko były przez 4 uczestników niezauważone. Nie można więc przyznać racji uczestnikom, że nie mieli obiektywnych możliwości wcześniejszego uzyskania informacji o wspomnianych przez nich świadkach i ich wiedzy w zakresie przedmiotu postępowania o rozgraniczenie. Należy więc przyjąć, że uczestnicy niedostatecznie ocenili potrzebę powołania rozważanych dowodów. Zaskarżone postanowienie Sądu Okręgowego o odrzuceniu skargi o wznowienie postępowania nie narusza zatem art. 403 § 2 k.p.c., dlatego zażalenie podlega oddaleniu.
Z przedstawionych powodów orzeczono, jak w sentencji (art. 39814 w związku z art. 3941 § 3 k.p.c.).
kc