Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 25 marca 1997 r. [...] Sąd Wojewódzki-Sąd Pracy i Ubezpie- czeń Społecznych we Wrocławiu zasądził od pozwanego Macieja M. na rzecz Korpo- racji Budownictwa Przemysłowego "J.P." Spółki z o.o. w W. kwotę 44.525,89 zł z od- setkami, umorzył postępowanie co do kwoty 120.466,89 zł i oddalił powództwo w pozostałym zakresie w stosunku do tego pozwanego. Sąd zasądził również od dru- giego z pozwanych Adama M. kwotę 118.456 zł, umorzył postępowanie co do kwoty 2 33.143,70 zł i oddalił powództwo w pozostałym zakresie w stosunku do tego pozwa- nego.
Wyrok ten pozwani zaskarżyli apelacją z dnia 27 czerwca 1997 r.
Postanowieniem z dnia 15 grudnia 1997 r. [...] apelację pozwanych odrzucił
Sąd Apelacyjny we Wrocławiu. Sąd Apelacyjny stwierdził, że pozwani w terminie zło- żyli wniosek o sporządzenie i doręczenie wyroku wraz z uzasadnieniem, co nastąpiło 16 czerwca 1997 r. W terminie do złożenia apelacji pełnomocnik pozwanych wniósł pismo nazwane apelacją. W piśmie tym, poza sformułowaniem wniosku apelacyjne- go i wskazaniem naruszenia prawa materialnego brakowało pozostałych elementów wymaganych art. 368 KPC. Po upływie terminu do wniesienia apelacji pełnomocnik pozwanych złożył ponownie apelację zawierającą uzasadnienie wniosku i zarzutu, a w piśmie z 7 lipca 1997 r. poinformował Sąd, że poprzednio omyłkowo wysłał "nie- pełną apelację". Sąd Apelacyjny uznał, że apelacja jako spóźniona podlega odrzuce- niu. Stwierdził, że wśród pełnomocników stron w okręgu Sądu Apelacyjnego we Wro- cławiu upowszechnił się zwyczaj wnoszenia pierwszej strony apelacji, zawierającej tylko część pisma procesowego. Zdaniem Sądu, praktyka taka zmierza w sposób oczywisty do obejścia przepisów Kodeksu postępowania cywilnego o terminach do- konania czynności procesowych. W ocenie Sądu Apelacyjnego, takie pismo nie jest w istocie środkiem odwoławczym, lecz projektem lub fragmentem apelacji. Pismo takie nie podlega poprawieniu lub uzupełnieniu w trybie art. 130 § 1 KPC. Sąd Ape- lacyjny powołał się na postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 28 kwietnia 1997 r.,
II CZ 51/97.
Zażalenie z dnia 3 marca 1998 r. na to postanowienie skierowane do Sądu
Najwyższego złożył pełnomocnik pozwanych, podnosząc że apelację złożył w termi- nie i powinien być wezwany w trybie art. 130 KPC do jej uzupełnienia.
Sąd Apelacyjny we Wrocławiu, postanowieniem z dnia 12 marca 1998 r., od- rzucił to zażalenie, stwierdzając, że zaskarżone postanowienie zostało wydane przez sąd drugiej instancji, a od postanowienia tego sądu zażalenie przysługuje tylko w przypadku odrzucenia kasacji (art. 39318
KPC).
Postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 12 marca 1998 r. zostało przez poz- wanych zaskarżone dwutorowo.
Pozwani złożyli zażalenie z dnia 22 kwietnia 1998 r., które zostało odrzucone postanowieniem Sądu Apelacyjnego z dnia 11 sierpnia 1998 r. Z kolei to postano- wienie zostało zaskarżone przez pozwanych kasacją z dnia 11 września 1998 r. Poz- 3 wani zarzucili, że zażalenie z 22 kwietnia 1998 r. było zażaleniem z art. 39318
KPC, gdyż postanowienie z dnia 12 marca 1998 r. w istocie odrzucało kasację.
Równolegle pozwani zaskarżyli postanowienie z dnia 12 marca 1998 r., kasa- cją z dnia 13 maja 1998 r., która wpłynęła do Sądu Apelacyjnego w dniu następnym (14 maja 1998 r.). Sąd Apelacyjny odrzucił tę kasację postanowieniem z dnia 11 sierpnia 1998 r. Sąd uznał, że została ona złożona po terminie, gdyż odpis zaskarżo- nego postanowienia został doręczony pełnomocnikowi pozwanych w dniu 27 stycz- nia 1998 r. Zdaniem Sądu, pozwani błędnie uważają, że postanowieniem kończącym postępowanie w sprawie było postanowienie z dnia 12 marca 1998 r. Postanowienie z dnia 11 sierpnia 1998 r. w przedmiocie odrzucenia kasacji zostało zaskarżone przez pozwanych zażaleniem z dnia 19 września 1998 r. Pozwani uważają, że zas- karżyli kasacją postanowienie z dnia 12 marca 1998 r., a nie postanowienie z dnia 15 grudnia 1997 r. Wobec tego kasacja wniesiona w dniu 14 maja 1998 r. była złożona w terminie, skoro postanowienie z dnia 12 marca 1998 r. zostało doręczone ich peł- nomocnikowi w dniu 15 kwietnia 1998 r.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje
Wskutek działania pozwanych doszło do nadzwyczajnego skomplikowania sytuacji procesowej. Jest to w rozpoznawanym zakresie wynikiem przede wszystkim dwutorowego (równoległego) zaskarżania tego samego postanowienia z dnia 12 marca 1998 r. w przedmiocie zażalenia na postanowienie o odrzuceniu apelacji. Sąd
Najwyższy rozpoznawał dwa środki zaskarżenia, tj. kasację z 11 września 1998 r. i zażalenie z 19 sierpnia 1998 r. Rozważania co do dopuszczalności i zasadności tych środków należy przeprowadzić oddzielnie.
Kasacja z 11 września 1998 r. została złożona od postanowienia z 11 sierpnia 1998 r., odrzucającego zażalenie na postanowienie z 12 marca 1998 r., które z kolei odrzuciło zażalenie na postanowienie z 15 grudnia 1997 r. o odrzuceniu apelacji poz- wanych. Wobec tego należało uznać, że kasacja dotyczyła postanowienia w przed- miocie odrzucenia apelacji, a więc postanowienia kończącego postępowanie w spra- wie. Była więc dopuszczalna według art. 392 § 1 KPC. Kasacja jest jednak bezza- sadna. Sąd Najwyższy kilkakrotnie już wyjaśnił, że zażalenie przysługuje wyłącznie na postanowienie sądu drugiej instancji odrzucające kasację. Czyli nie przysługuje zażalenie (jest niedopuszczalne) na żadne inne postanowienia wydane przez ten sąd 4 (art. 39318
KPC; por. postanowienie z dnia 28 kwietnia 1997 r., II CZ 50/97, OSNC 1997 r. z. 10, poz. 153; postanowienie z dnia 20 sierpnia 1997 r., I PZ 28/97,
OSNAPiUS 1998 r. nr 12, poz. 364; postanowienie z dnia 26 sierpnia 1998 r., II CZ 71/98, OSNC 1998 r. z. 12, poz. 226). Stosując tę zasadę należy stwierdzić, że na postanowienie Sądu Apelacyjnego z 12 marca 1998 r. o odrzuceniu zażalenia na postanowienie o odrzuceniu apelacji, nie przysługiwało zażalenie (było niedopusz- czalne). Zażalenie z 22 kwietnia 1998 r. zostało więc prawidłowo odrzucone posta- nowieniem z 11 sierpnia 1998 r., a kasacja z 11 września na to postanowienie jest bezzasadna i podlega oddaleniu na podstawie art. 39312
KPC.
Jak wynika z powyższych stwierdzeń na postanowienie Sądu Apelacyjnego z 12 marca 1998 r. w przedmiocie odrzucenia zażalenia na postanowienie o odrzuce- niu apelacji, przysługiwała kasacja (art. 392 § 1 KPC). Taki też środek złożyli pozwa- ni w dniu 14 maja 1998 r. W kasacji tej pozwani wyraźnie stwierdzili, że zaskarżają postanowienie z 12 marca 1998 r. Tymczasem Sąd Apelacyjny w postanowieniu z dnia 11 sierpnia 1998 r., odrzucającym tę kasację, przyjął, że pozwani zaskarżyli nie postanowienie z 12 marca 1998 r., a postanowienie z 15 grudnia 1997 r. o odrzuce- niu apelacji, gdyż zdaniem Sądu to postanowienie kończyło postępowanie w sprawie.
Sąd Apelacyjny uznał więc, że kasacja została złożona po terminie. Te poglądy Sądu
Apelacyjnego są nieprawidłowe. Pozwani w sposób jednoznaczny określili zaskarżo- ne orzeczenie (postanowienie z 12 marca 1998 r.). Sąd nie miał wobec tego żadnych podstaw aby przyjąć, że w istocie zaskarżyli inne postanowienie. Postanowienie z 12 marca 1998 r. było orzeczeniem kończącym postępowanie w sprawie, gdyż zapadło w przedmiocie zażalenia na postanowienie o odrzuceniu apelacji. Kasacja od niego była więc dopuszczalna i została wniesiona w terminie (odpis postanowienia z 12 marca 1998 r. doręczono 15 kwietnia 1998 r., a kasację wniesiono 14 maja 1998 r. - art. 3934
KPC). Skoro kasacja z 13 maja 1998 r. była dopuszczalna, to postanowie- nie z 11 sierpnia 1998 r. odrzucało ją w sposób błędny, a więc zażalenie z 19 sierp- nia 1998 r. na to postanowienie z 11 sierpnia 1998 r. jest dopuszczalne (art. 39318
KPC) i jako uzasadnione podlega uwzględnieniu, co prowadzi do uchylenia postano- wienia (art. 39315
KPC).
========================================