Uzasadnienie
Rewizja nadzwyczajna Prezesa Urzędu Patentowego wniesiona została przeciw- ko wskazanym orzeczeniom oddalającym wniosek o uznanie za wygasłe prawa z rejestracji znaku towarowego słowno-graficznego "L.". Znak ten jako wspólny przedsiębiorstw produkcji leśnej "L." został wpisany do rejestru znaków towarowych pod numerem [...] na rzecz Krajowego Zrzeszenia Przedsiębiorstw Produkcji Leśnej "L.", na podstawie decyzji Urzędu Patentowego z dnia 29 października 1984 r. Z kolei na wniosek uprawnionego z tytułu rejestracji Zrzeszenia z dnia 19 maja 1989 r. Urząd
Patentowy, postanowieniem z dnia 13 października 1989 r. wykreślił z rejestru to
Zrzeszenie, a na jego miejsce jako uprawnionego z tytułu rejestracji, wpisał "L." spółkę z o.o. w W. We wskazanym wniosku Krajowe Zrzeszenie Przedsiębiorstw Produkcji
Leśnej "L." powołało się na to, że prawo do stosowania znaku towarowego przysługuje
Spółce z o.o. "L." oraz wymienionym w załączonym wykazie przedsiębiorstwom produkcji leśnej "L.", a przeniesienie prawa z tytułu rejestracji na rzecz Spółki z o.o. "L." wynika z uchwały Rady Zrzeszenia z dnia 12 maja 1989 r., która została podjęta w związku z ustawowym - z dniem 28 maja 1989 r. - rozwiązaniem zrzeszeń przedsiębiorstw. Prezes Urzędu Patentowego uznając, że nie zostały zachowane wymagania dla skutecznego przeniesienia wspólnego znaku towarowego na rzecz
Spółki z o.o. "L." wystąpił o wygaśnięcie prawa z rejestracji tego znaku na podstawie art. 32 i 35 ustawy o znakach towarowych. Urząd Patentowy, działający w trybie postępowania spornego, decyzją z dnia 5 sierpnia 1993 r., [...] oddalił powyżej wskazany wniosek Prezesa Urzędu Patentowego, uznając, że w tym postępowaniu związany był prawomocnym postanowieniem Urzędu Patentowego o wpisie do rejestru jako uprawnionego Spółki z o.o. "L.", które statuuje prawa do rejestracji na rzecz tej
Spółki, co do której nie zachodzą przesłanki wygaśnięcia prawa z rejestracji.
Stanowisko to uznała za prawidłowe Komisja Odwoławcza przy Urzędzie Patentowym, która po rozpoznaniu odwołania wniesionego przez Prezesa Urzędu Patentowego RP, decyzją z dnia 20 stycznia 1994 r. [...] utrzymała zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu tej decyzji wskazano, że wobec prawomocności postanowienia Urzędu
Patentowego z dnia 13 października 1989 r., prawa z tytułu rejestracji przysługują
Spółce z o.o. "L." w W. a nie Zrzeszeniu, które było wpisane poprzednio do rejestru. W tej sytuacji o wygaśnięciu prawa z rejestracji znaku towarowego nie mogą decydować okoliczności, które nie dotyczą podmiotu aktualnie z rejestracji uprawnionego. Skoro zaś zaprzestanie działalności gospodarczej odnosi się wyłącznie do Zrzeszenia, to fakt ten nie może powodować wygaśnięcia prawa z rejestracji wobec Spółki z o.o. "L.", która działalność gospodarczą prowadzi.
W rewizji nadzwyczajnej Prezes Urzędu Patentowego zarzucił rażące naruszenie art. 25 pkt 5 i art. 49 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 31 stycznia 1985 r. o znakach towarowych (Dz. U. Nr 5, poz. 17) w związku z art. 7 i 8 k.p.a. i art. 368 pkt 1 i 3 k.p.c.
Prezes Urzędu Patentowego, uważa - odmiennie od stanowiska wyrażonego w zaskar- żonych decyzjach -że zaistniały przesłanki do orzeczenia o wygaśnięciu przed- miotowego prawa z rejestracji, z przyczyny określonej w art. 25 ustawy o znakach towarowych a to wobec niewątpliwego faktu rozwiązania Krajowego Zrzeszenia
Przedsiębiorstw Produkcji Leśnej "L." oraz braku ważnej i skutecznej umowy prze- niesienia prawa z rejestracji tego znaku na inny podmiot spełniający wymogi art. 32 ustawy. Zdaniem Prezesa Urzędu Patentowego brak jest jakichkolwiek podstaw prawnych do przyjęcia, że postanowienie wydane na podstawie § 26 ust. 3 zarządzenia
Prezesa Urzędu Patentowego z dnia 20 czerwca 1985 r. w sprawie ochrony znaków towarowych (M.P. Nr 18, poz. 143) statuuje prawo do znaku nawet wówczas gdyby prawo to wcześniej faktycznie wygasło. W konstrukcji zarządzenia Prezesa Urzędu
Patentowego postanowienie o wpisie do rejestru ma wyłącznie charakter porządkowy dla dokonania czynności wpisu i w żadnym razie nie może przesądzać ani o ważności czynności prawnej (przeniesienia prawa), ani o przeszkodach do ustalenia przez kompetentny organ wygaśnięcia prawa na skutek zaistnienia wcześniejszych okoliczności, z którymi ustawa wiąże skutek wygaśnięcia. W tym stanie rzeczy, według
Prezesa Urzędu Patentowego, należy przyjąć kompetencje Urzędu Patentowego działającego w trybie postępowania spornego do ustalenia, czy na skutek okoliczności wskazanych w art. 25 pkt 5 ustawy o znakach towarowych, prawo do tego znaku wygasło, bez względu na późniejsze wpisy w rejestrze. W konkluzji przedstawionych zarzutów i ocen Prezes Urzędu Patentowego wniósł o uchylenie zaskarżonych decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Urzędowi Patentowemu.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje
Ze zrelacjonowanego powyżej stanu faktycznego wynika, że na podstawie prawomocnego postanowienia Urzędu Patentowego z dnia 13 października 1989 r., w rejestrze znaków towarowych pod numerem [...] została dokonana zmiana polegająca na wpisie innego podmiotu uprawnionego z tytułu rejestracji. Mianowicie zamiast dotychczasowego Krajowego Zrzeszenia Przedsiębiorstw Produkcji Leśnej "L." wpisano, jako uprawnionego z tytułu rejestracji przedmiotowego znaku towarowego słowno-graficznego "L.", Spółkę z o.o. "L." w W. Wystąpienie natomiast przez Prezesa
Urzędu Patentowego z wnioskiem o uznanie za wygasłe prawa z rejestracji tegoż znaku, chociaż miało miejsce już po uprawomocnieniu się powyższego postanowienia, to jednak oparte zostało na przesłankach wygaśnięcia prawa z rejestracji znaku towarowego dotyczących podmiotu, który już z rejestru został wykreślony. Zarówno zatem w tym wniosku jak i w rewizji nadzwyczajnej Prezes Urzędu Patentowego przyjmuje pogląd, który w istocie rzeczy pozbawia postanowienie ustalające wpis do rejestru znaków towarowych znaczenia prawnego, a w każdym razie w zakresie ustalenia treści prawa wynikającego z rejestracji znaku towarowego. Tymczasem stosownie do regulacji zawartej w zarządzeniu Prezesa Urzędu Patentowego z dnia 20 czerwca 1985 r. w sprawie ochrony znaków towarowych (M.P. Nr 18, poz. 143), a zwłaszcza § 26 ust. 3 tego zarządzenia funkcją postanowienia, o którym tu mowa jest ustalenie, że zachodzą określone sytuacje wpływające na treść zarejestrowanego znaku towarowego i dokonanie w związku z tym odpowiedniego wpisu do rejestru.
Zbycie prawa z rejestracji znaku towarowego powoduje potrzebę podjęcia odpowiedniego postępowania przed Urzędem Patentowym, w którym zgłoszony w tym zakresie wniosek podlega postępowaniu wyjaśniającemu a postępowanie to kończy postanowienie ustalające stan rzeczy istotny z punktu widzenia zarejestrowanego prawa. Wpis do rejestru nie jest więc oderwaną czynnością faktyczną, ale ściśle wiąże się z proceduralnie określoną strukturą postępowania przed Urzędem Patentowym.
Znamienne jest wyraźne sformułowanie wskazanego przepisu, że wpisu do rejestru dokonuje się "na podstawie postanowienia", co odpowiada takiemu samemu znaczeniu podstawy wpisu, jakie w § 26 ust. 2 nadaje się decyzjom dla innych określonych wpisów. Konieczność zachowania pełnej zgodności ochrony znaku towarowego z zakresem wpisów w rejestrze znaków towarowych stanowi istotę tej ochrony. Wyrażają to wprost określenia podstawowych instytucji prawa o znakach towarowych jak: "prawa z rejestracji znaku towarowego" (por. np. tytuły rozdziałów 3 i 4 ustawy o znakach towarowych), "wygaśnięcie i unieważnienie prawa z rejestracji znaku towarowego" (rozdział 5 tej ustawy)", uprawniony z tytułu rejestracji" (np. art. 20), według których rejestracja jest elementem definiującym prawo do znaku towarowego. Dla bliższego zobrazowania takiej funkcjonalnie nierozłącznej jedności instytucji prawno-materialnych ze strukturą organizacyjną znaków towarowych należy zwrócić uwagę w szczególności na to, że ochronę znaku towarowego uzyskuje się przez jego rejestrację (art. 10 ust. 1 ustawy o znakach towarowych), i że zawsze jest to rejestracja na rzecz określonego uprawnionego (art. 30 ust. 2). Dopiero po wpisaniu znaku towarowego do rejestru uprawniony uzyskuje świadectwo ochronne (art. 10 ust. 2 oraz art. 44 ust. 2). Jawność rejestrów znaków towarowych i domniemanie znajomości dokonanych w nich wpisów (art. 54) stanowią dalsze instrumenty realizacji ochrony zarejestrowanych znaków towarowych. Oczywistym warunkiem prawidłowego funkcjonowania tych instytucji jest to, ażeby wpisy w rejestrach były adekwatne do rzeczywistego stanu praw do znaków towarowych. Z tego punktu widzenia trzeba podkreślić, wyżej już wskazaną, funkcję postanowień Urzędu Patentowego, o których mowa w § 26 ust. 3 powołanego zarzą- dzenia Prezesa Urzędu Patentowego z dnia 20 czerwca 1985 r. Mają one aktualizować, jak np. w przypadku z § 26 ust. 3 tego zarządzenia, uprawnionego z tytułu rejestracji na skutek zbycia prawa przez podmiot dotychczas uprawniony. Orzeczenia dotyczące wpisów do rejestrów znaków towarowych, tj. zarówno decyzje, jak i postanowienia, wydawane są w postępowaniu zapewniającym instancyjną kontrolę a ponadto podlegają kontroli w trybie nadzwyczajnym (art. 52 ustawy o znakach towarowych).
Niezależnie od tego przewidziana jest w ustawie o znakach towarowych procedura unieważniania prawa z rejestracji znaku towarowego w całości lub w części, jeżeli nie były spełnione ustawowo określone warunki wymagane do rejestracji (art. 29). Zarówno unieważnienie, jak i wygaśnięcie (por. art. 25) dotyczy prawa z rejestracji znaku towarowego, które należy rozumieć jako prawo wynikające z prawomocnych orzeczeń (decyzji i postanowień) ustalających aktualny stan rejestracji.
Postanowienie Urzędu Patentowego ustalające podmiotowy zakres prawa z rejestracji znaku towarowego musi zatem być brane pod uwagę w postępowaniu w przedmiocie wygaśnięcia prawa z rejestracji znaku towarowego - gdyż ono wprost tego przedmiotu dotyczy. Inaczej mówiąc postanowienie, [...], o dokonaniu wpisu do rejestru nabywcy prawa oraz o wykreśleniu zeń dotychczasowego uprawnionego z rejestracji - aktualizuje treść prawa do znaku towarowego wynikająca z decyzji o rejestracji danego znaku towarowego i w związku z tym nie może być pominięte w postępowaniu dotyczącym wygaśnięcia prawa z rejestracji znaku towarowego.
W świetle przedstawionych wyżej ustaleń co do zasady zastosowania art. 25 pkt 5 ustawy o znakach towarowych, Sąd Najwyższy stwierdza, że wbrew rewizji nadzwyczajnej Prezesa Urzędu Patentowego zaskarżone tą rewizją decyzje odpowia- dają prawu. Nie mógł być bowiem uwzględniony wniosek o wygaśnięcie prawa z rejestracji znaku towarowego ze względu na zaprzestanie działalności gospodarczej przez uprawnionego z tytułu rejestracji znaku towarowego, skoro - stosownie do aktualnie ustalonego stanu rejestracji - uprawnionym jest podmiot, który nie zaprzestał prowadzenia działalności gospodarczej.
Z powyższych przyczyn, wobec braku podstawy do uchylenia zaskarżonych orzeczeń, rewizja nadzwyczajna podlegała oddaleniu (art. 421 § 1 k.p.c.).
========================================