Postanowienie SN z 28 września 2001 r., I PZ 58/01

Wydany

28 września 2001 r.

Rozpoznanie

na posiedzeniu niejawnym w dniu 28 wrześ- nia 2001 r.

Sprawa

sprawy z powództwa Kazimiery L.-D. przeciwko Urzędowi Miasta K. o uchylenie kary upomnienia i ustalenie

Skład

Przewodniczący SSN Jerzy Kwaśniewski (sprawozdawca), Sędziowie SN

Od orzeczenia

na skutek zażalenia strony pozwanej na po- stanowienie Sądu Okręgowego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Kielcach z dnia 10 maja 2001 r. [...] u c h y l i ł zaskarżone postanowienie.

Sentencja

r.

I PZ 58/01

Od postanowienia o przekazaniu sprawy innemu organowi z powodu niedopuszczalności drogi sądowej (art. 464 § 1 KPC) przysługuje kasacja.

Beata Gudowska, Józef Iwulski.

Sąd Najwyższy,

Uzasadnienie

Postanowieniem z dnia 10 maja 2001 r. Sąd Okręgowy w Kielcach odrzucił kasację pozwanego Urzędu Miasta w K. od postanowienia tego Sądu z dnia 30 stycznia 2001 r. oddalającego zażalenia obydwu stron na postanowienie Sądu Rejo- nowego-Sądu Pracy w Kielcach z dnia 21 listopada 2000 r. o stwierdzeniu niewłaści- wości i przekazaniu sprawy do rozpoznania „uprawnionemu do czynności w spra- wach z zakresu prawa pracy w imieniu Urzędu Miasta K.”. Odrzucenie kasacji Sąd

Okręgowy w Kielcach uzasadnił w ten sposób, że kasacja przysługuje tylko od po- stanowienia kończącego postępowanie w sprawie (art. 392 KPC), a zaskarżone po- stanowienie takim nie jest co powoduje niedopuszczalność kasacji (art. 3935

KPC).

W zażaleniu na to postanowienie strona pozwana zarzuciła naruszenie art. 392 KPC przez błędne przyjęcie, iż postanowienie w przedmiocie przekazania sprawy innemu organowi nie jest postanowieniem kończącym postępowanie w spra- wie. Tymczasem - według zażalenia - takie postanowienie kończy postępowanie w sprawie na równi z odrzuceniem pozwu lub umorzeniem postępowania.

Powołując powyższy zarzut pozwany Urząd Miasta K. wniósł o uchylenie za- skarżonego postanowienia.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje

Stosownie do art. 464 § 1 KPC odrzucenie pozwu nie może nastąpić z powo- du niedopuszczalności drogi sądowej, gdy do rozpoznania sprawy właściwy jest inny organ. W tym wypadku sąd przekaże mu sprawę. Nie ma racji Sąd Okręgowy uwa- żając, że przekazanie sprawy innemu organowi nie kończy postępowania w sprawie.

Chodzi tu bowiem o postępowanie przed sądem, które zostaje definitywnie skończo- ne ze względu na niedopuszczalność drogi sądowej (por. także postanowienie Sądu

Najwyższego z dnia 5 grudnia 1996 r., I PKN 34/96, OSNAPiUS 1997 r. nr 13, poz. 237).

Powstaje kwestia wpływu przytoczonej regulacji na zakres art. 392 KPC, we- dług którego (w brzmieniu nadanym przez ustawę z dnia 24 maja 2000 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego... Dz.U. Nr 48, poz. 554), kasacja przysłu- guje od postanowienia w przedmiocie odrzucenia pozwu, albo umorzenia postępo- wania kończących postępowanie w sprawie. Ścisła, ale także niezależna od art. 464

KPC wykładnia art. 392 KPC, istotnie prowadziłaby do uznania, że przekazanie sprawy innemu organowi nie należy do postanowień określonych w tym przepisie, od których przysługuje kasacja. Sąd Najwyższy, w składzie rozpoznającym zażalenie uznał, że przytoczone wyżej stanowisko jest nazbyt rygorystyczne, bo nie uwzględnia równoznaczności przedmiotu i skutków procesowych odrzucenia pozwu z jednej strony oraz przekazania sprawy innemu organowi - z drugiej. W obu przypadkach dochodzi do wydania postanowienia kończącego postępowanie sądowe w sprawie wobec niedopuszczalności drogi sądowej (por. art. 199 § 1 pkt 1 KPC). Wobec braku drogi sądowej, sąd stwierdza tę sytuację w formalnym postanowieniu, które zamyka możliwość merytorycznego zbadania sprawy przez sąd. Tak jest także w sprawie z zakresu prawa pracy (również z zakresu ubezpieczeń społecznych) z tą tylko zmianą, że stwierdzając niedopuszczalność drogi sądowej, sąd nie odrzuca pozwu, ale przekazuje sprawę właściwemu niesądowemu organowi. Przy identyczności przesłanki nie następuje odrzucenie pozwu, ale równoznaczne z punktu widzenia postępowania sądowego przekazanie sprawy innemu organowi. Można uważać, że przekazanie sprawy jest swoistą dla postępowania w sprawach z zakresu prawa 3 pracy i ubezpieczeń społecznych formą „postanowienia w przedmiocie odrzucenia pozwu”, o którym mowa w art. 392 KPC. Zmodyfikowany w ten sposób skutek proce- sowy niedopuszczalności drogi sądowej stanowić powinien - z założenia - określone ułatwienie dochodzenia przez pracownika jego praw na innej drodze niż sądowa.

Wykładnia art. 392 KPC w związku z art. 464 KPC uwzględniając cele odrębnego uregulowania skutków niedopuszczalności drogi sądowej nie powinna - także z tego powodu - prowadzić do ograniczenia tych środków prawnych (w tym wypadku kasa- cji), które przysługują według przepisów ogólnych o procesie.

Z powyższych przyczyn Sąd Najwyższy postanowił o uchyleniu zaskarżonego postanowienia (art. 39318 § 3 KPC).

========================================