Postanowienie SN z 13 listopada 2014 r., I UZ 20/14

Wydany

13 listopada 2014 r.

Sąd

Sąd Najwyższy

Sprawa

w sprawie z odwołania E. B. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych z udziałem zainteresowanego Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego o składki, Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 13 listopada 2014 r., zażalenia ubezpieczonej na postanowienie Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 26 maja 2014 r., oddala zażalenie.

Skład

SSN Katarzyna Gonera przewodniczący
SSN Zbigniew Korzeniowski sprawozdawca
SSN Małgorzata Wrębiakowska-Marzec

Rozpoznanie

na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń

Sentencja

r.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny postanowieniem z 26 maja 2014 r. odrzucił wniosek skarżącej E. B. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej i w konsekwencji odrzucił skargę kasacyjną od wyroku tego Sądu z 13 stycznia 2012 r.

Wcześniej Sąd Najwyższy postanowieniem z 27 listopada 2013 r. (I UZ 34/13) oddalił zażalenie skarżącej na postanowienie Sądu Apelacyjnego z 27 maja 2013 r., odrzucające jej skargę kasacyjną. Odpis tego postanowienia doręczono pełnomocnikowi skarżącej 31 stycznia 2014 r. W piśmie z 4 lutego 2014 r. pełnomocnik wniósł „o rozpoznanie uprzednio złożonego wniosku o przywrócenie 2 terminu”. Sąd wezwał pełnomocnika do wskazania tego wniosku. W odpowiedzi pełnomocnik 18 lutego 2014 r. złożył pismo procesowe, w którym podał, że uzupełniając braki formalne pisma z 4 lutego 2014 r. załącza wniosek o przywrócenie terminu wraz ze skargą kasacyjną. Podniósł, że termin do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu rozpoczął bieg od doręczenia postanowienia Sądu

Najwyższego z 27 listopada 2013 r., dlatego wniosek z 4 lutego 2014 r. został złożony z zachowaniem terminu. Sąd Apelacyjny w uzasadnieniu odrzucenia wniosku o przywrócenie terminu stwierdził, że wniosek jest spóźniony (art. 171 w związku z art. 169 1 k.p.c.). Pismo z 4 lutego 2014 r. nie może być kwalifikowane jako wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej ani też jako wniosek dotknięty brakami formalnymi. Zawiera wniosek „o rozpoznanie uprzednio złożonego wniosku o przywrócenie terminu”. Natomiast pismo z 18 lutego 2014 r. nie może być traktowane jako uzupełnienie braku formalnego pisma procesowego z 4 lutego 2014 r. Nie mogło nadać pismu z 4 lutego 2014 r. intencji nieznajdującej odzwierciedlania w jego treści. Wniosek o przywrócenie terminu złożony został dopiero 18 lutego 2014 r., czyli po terminie (7 lutego 2014 r.). Konsekwencją było odrzucenie skargi kasacyjnej (art. 3986 § 2 k.p.c.). Z tych przyczyn Sąd odmówił też przyznania zwrotu kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu.

W zażaleniu na postanowienie Sądu Apelacyjnego z 26 maja 2014 r. odrzucające skargę kasacyjną, odrzucające wniosek o przywrócenie terminu i odmawiające przyznania zwrotu kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu skarżąca zarzuciła naruszenie art. 171 k.p.c. w związku z art. 168 k.p.c. i art. 3986 § 2 k.p.c., polegające na odrzuceniu wniosku o przywrócenie terminu jako spóźnionego, w sytuacji, gdy wniosek ten został złożony w 7-dniowym terminie od czasu ustania przyczyny uchybienia, co skutkowało odrzuceniem skargi kasacyjnej, która została wniesiona w terminie (wraz z wnioskiem o przywrócenie uchybionego terminu). Na tej podstawie wniosła o zmianę postanowienia i przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje

Zażalenie nie jest zasadne.

1. Skarżąca twierdzi w zażaleniu, iż wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej został wniesiony w ustawowym terminie, czyli w ciągu tygodnia od ustalenia przyczyny uchybienia terminu, natomiast Sąd w zaskarżonym postanowienia stwierdził, że wniosek o przywrócenie terminu należało odrzucić jako spóźniony.
2. Postanowienie odrzucające wniosek o przywrócenie terminu nie jest zaskarżalne jako niekończące postępowania w sprawie i niewymienione w art. 394 § 1 k.p.c. Zaskarżalne jest postanowienie odrzucające skargę kasacyjną wobec odrzucenia wniosku o przywrócenie terminu do jej wniesienia. Skarżąca w zażaleniu nie odwołuje się do art. 380 k.p.c. i nie wnosi o dokonanie kontroli odmowy przywrócenia terminu (por. postanowienia Sądu Najwyższego z 11 grudnia 2013 r., IV CZ 102/13, LEX nr 1430440; z 8 stycznia 2014 r., II UZ 63/13, LEX nr 1418894; z 20 lutego 2014 r., I CZ 1/14, LEX nr 1460771). Przepis ten stanowi, że

Sąd drugiej instancji, na wniosek strony, rozpoznaje również te postanowienia sądu pierwszej instancji, które nie podlegały zaskarżeniu w drodze zażalenia, a miały wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Stosuje się go odpowiednio przed Sądem

Najwyższym (art. 3941 § 3 w związku z art. 39821 k.p.c.).

3. Skarżąca w zażaleniu nie zarzuca naruszenia art. 169 § 1 k.p.c. jako podstawy (w związku z art. 171 k.p.c.) odrzucenia wniosku o przywrócenie terminu.

Zarzuca natomiast naruszenie art. 168 k.p.c., co jest bezprzedmiotowe, jako że nie badano zasadności wniosku o przywrócenie terminu (wobec jego odrzucenia) i dlatego negatywne orzeczenie nie wynika z merytorycznej oceny wniosku o przywrócenie terminu, gdyż tę warunkowałoby wpierw złożenie w terminie z art. 169 § 1 k.p.c. wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej.

4. Kontrola wskazanej na wstępie rozbieżności (pkt 1) nie przemawia na rzecz skarżącej. Sąd stwierdził, że wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej powinien zostać złożony najpóźniej 7 lutego 2014 r. (art. 169 § 1 k.p.c.) i skarżąca nie kwestionuje tego granicznego terminu. Niezasadnie zarzuca, że pismo z 4 lutego 2014 r. stanowiło wniosek o przywrócenie terminu. Przeczy temu literalna treść tego pisma. Ma rację Sąd Apelacyjny, że w piśmie tym wniesiono o „rozpoznanie uprzednio złożonego wniosku o przywrócenie terminu”.

Nie był to więc wniosek o przywrócenie terminu, który ze względu na braki formalne 4 mógłby zostać uzupełniony (sanowany). Do pisma tego nie dołączono też skargi kasacyjnej (art. 169 § 3 k.p.c.). Nie było to wniosek o przywrócenie terminu lecz wniosek o rozpoznanie złożonego uprzednio wniosku o przywrócenie terminu. Sąd nie wezwał też o uzupełnienie braków formalnych wniosku o przywrócenie terminu lecz o wskazanie uprzedniego wniosku o przywrócenie terminu. Wadliwość ta została dostrzeżona przez pełnomocnika skarżącej, co spowodowało złożenie kolejnych pism przy piśmie z 18 lutego 2014 r. Jednak w aspekcie terminu z art. 169 § 1 k.p.c. działanie to było spóźnione, jako że zasadnie Sąd Apelacyjny ocenił, iż pismo z 4 lutego 2014 r. nie stanowiło wniosku o przywrócenie terminu.

Niezasadnie twierdzi skarżący w zażaleniu, że tylko omyłkowo nie dołączył do tego (pierwotnego) pisma wniosku o przywrócenie terminu, skoro pismo z 4 lutego 2014 r. odnosi się do uprzednio złożonego wniosku o przywrócenie terminu, a nie do wniosku, który załącza się do tego pisma. W takiej sytuacji nieuprawnione (niemożliwe) było więc przyjęcie formuły procesowej uzupełniania braku formalnego pisma z 4 lutego 2014 r. Nie było zatem podstaw aby przyjąć, że wniosek o przywrócenie terminu został wniesiony w ciągu tygodnia od ustania przyczyny uchybienia terminu. Ocena ta odnosi się również do złożonego przy piśmie z 18 lutego 2014 r. wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, który również powinien zostać złożony w ciągu tygodnia od ustania przyczyny uchybienia terminu.

5. Nie jest zasadne zażalenie na odmowę przyznania kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu, gdyż brak jest w nim jakiejkolwiek argumentacji i zarzutów w tym zakresie.

Z tych motywów orzeczono jak w sentencji, stosownie do art. 3941 § 3 w zw.

z art. 39814 k.p.c.