Postanowienie SN z 22 stycznia 2008 r., I UZ 39/07

Wydany

22 stycznia 2008 r.

Rozpoznanie

na posiedzeniu niejawnym w dniu 22 stycznia 2008 r.

Sprawa

sprawy z odwołania Leona G., A.M.E. Spółki z o.o. w N.W.E. przeciwko Za- kładowi Ubezpieczeń Społecznych-Oddziałowi w O. o ustalenie podlegania ubezpie- czeniu społecznemu N.W.E. na postanowienie Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z dnia 16 października 2007 r. [...] o d d a l i ł zażalenie.

Skład

Przewodniczący SSN Teresa Flemming-Kulesza, Sędziowie: SN Zbigniew

Od orzeczenia

na skutek zażalenia ubezpieczonego A.M.E. Spółki z o.o. w

Sentencja

r.

I UZ 39/07

Zawarte w apelacji stwierdzenie o zwolnieniu strony w sprawach z za- kresu ubezpieczeń społecznych od opłat sądowych z mocy art. 96 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz.U. Nr 167, poz. 1398 ze zm.) nie jest równoznaczne ze złożeniem wniosku o zwolnienie od opłaty podstawowej.

Myszka, SA Jolanta Pietrzak (sprawozdawca).

Sąd Najwyższy,

Uzasadnienie

Postanowieniem z dnia 16 października 2007 r. Sąd Apelacyjny w Białymstoku odrzucił apelację Leona G. oraz A.M.E. Spółki z o.o. w N.W.E. od wyroku Sądu

Okręgowego w Olsztynie z dnia 21 maja 2007 r. [...] podnosząc w uzasadnieniu, że apelacja wniesiona przez profesjonalnego pełnomocnika nie została jednocześnie opłacona opłatą podstawową, określoną w przepisie art. 36 § 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz.U. Nr 167, poz. 1398 ze zm.). W motywach zaskarżonego postanowienia Sąd Apelacyjny stwierdził, że zawarta w treści apelacji adnotacja o korzystaniu przez skarżących z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych nie stanowi formalnego wniosku o zwolnienie od 2 opłaty podstawowej, zwłaszcza, że nie dołączono do apelacji dokumentów wymaga- nych dla uzyskania takiego zwolnienia.

Zażalenie na to postanowienie złożyła A.M.E. Spółka z o.o. w N.W.E. doma- gając się jego uchylenia. W uzasadnieniu zażalenia skarżąca stwierdziła, że Sąd drugiej instancji nieprawidłowo uznał, że apelacja powinna zostać odrzucona już przez Sąd pierwszej instancji w stosunku do skarżącej spółki z tego powodu, że wraz z wnioskiem osoby prawnej podobnie, jak z wnioskiem osoby fizycznej, konieczne było złożenie oświadczenia obejmującego szczegółowe dane o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymania zgodnie z art. 102 ust. 4 ustawy o kosz- tach sądowych w sprawach cywilnych. Powołany przepis dotyczy bowiem zwolnienia od kosztów osób fizycznych, natomiast przyznanie takiego zwolnienia dla osób praw- nych reguluje art. 103 powołanej ustawy.

Zdaniem skarżącej spółki przepisy dotyczące uiszczania opłat sądowych nie określają jaka powinna być forma i treść wniosku o zwolnienie od kosztów. W tym stanie rzeczy nawet nieprecyzyjne oznaczenie żądania w piśmie procesowym sta- nowi podstawę do podjęcia przez Sąd czynności wyjaśniających w celu nadania temu pismu biegu przez rozpoznanie właściwie rozumianego żądania. Nieupraw- nione było zatem przyjęcie przez Sąd Apelacyjny, że wniosek spółki nie został wcale złożony, bo nie był należycie uzasadniony.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje

Zażalenie nie jest zasadne. Rację ma skarżąca co do tego, że kwestia zwol- nienia od kosztów sądowych osoby prawnej uregulowane została w art. 103 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych oraz że procedura przyznawania tego zwolnienia nieco się różni od procedury dotyczącej zwalniania od kosztów sądowych osób fizycznych przewidzianej w art. 102 powołanej ustawy. Jednakże również w takim przypadku, gdy o zwolnienie od kosztów sądowych występuje osoba prawna warunkiem podstawowym dla wszczęcia takiej procedury jest złożenie wniosku o przyznanie zwolnienia. W rozpatrywanej sprawie Sąd Apelacyjny prawidłowo przyjął, że skarżąca o takie zwolnienie nie wystąpiła. Wniosek o zwolnienie od kosztów są- dowych jest pismem procesowym, powinien więc zawierać przede wszystkim wy- raźne stwierdzenie, że strona domaga się takiego zwolnienia wraz z określeniem jego zakresu, a nadto przedstawienie opisu kondycji finansowej wnioskodawcy wraz 3 z dowodami na poparcie przytoczonych okoliczności (art. 126 § 1 pkt 3 k.p.c.).

Oczywiście możliwe jest zawarcie takiego wniosku w treści pisma procesowego podlegającego opłacie, co jednak nie oznacza, że w takiej sytuacji rygory dotyczące jego wymaganej treści są mniejsze. Z całą pewnością nie odpowiada tym wymogom adnotacja zamieszczona przez pełnomocnika skarżącej w apelacji.

Wszak wspomniana adnotacja zawiera jedynie nieodpowiadające rzeczywi- stości stwierdzenie, że odwołujący się są zwolnieni od opłaty od apelacji na podsta- wie art. 96 ust.1 pkt 4 w związku z art. 98 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych. Tymczasem to ustawowe zwolnienie od kosztów sądowych nie obejmuje opłaty podstawowej, co wynika jednoznacznie z treści powołanego art. 96 ust.1 pkt 4 ustawy. Uzyskanie zwolnienia od tej opłaty jest natomiast możliwe, w świetle unormowania zawartego w art. 100 ust. 2 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, ale wymaga złożenia stosownego wniosku. Skarżąca spółka takiego wniosku nie złożyła, albowiem - jak słusznie zauważył Sąd Apelacyjny w motywach zaskarżonego postanowienia - nie może być za taki wniosek uznana adnotacja za- warta w treści apelacji świadcząca o błędnym przekonaniu pełnomocnika, iż wno- szący apelację w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych zwolnieni są z opłaty podstawowej z mocy ustawy.

Z przytoczonych względów Sąd Najwyższy na mocy art. 39814 k.p.c. w związku z art. 3941 § 3 k.p.c. orzekł jak w postanowieniu.

========================================