Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 26 stycznia 2011 r. Sąd Okręgowy odrzucił skargę kasacyjną uczestniczki postępowania Ireny Ł. od postanowienia Sądu Okręgowego z dnia 30 września 2010 r. Stwierdził, że uczestniczka nie zażądała doręczenia orzeczenia z uzasadnieniem, przez co utraciła prawo do wniesienia skargi kasacyjnej (art. 3985 § 1 k.p.c.).
W zażaleniu uczestniczka podniosła naruszenie art. 73 § 2 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. i wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Podniosła, że wniosek o doręczenie orzeczenia z uzasadnieniem złożony przez jej małżonka, będącego drugim uczestnikiem postępowania, jest skuteczny wobec niej.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje
Zażalenie jest zasadne.
Dokonana przez Sąd Okręgowy analiza dopuszczalności wniesionej przez uczestniczkę skargi kasacyjnej ogranicza się do treści art. 3985 § 1 k.p.c. i wymogu zgłoszenia przez stronę skarżącą żądania doręczenia orzeczenia z uzasadnieniem.
Pomija natomiast okoliczność, że postępowanie, w którym zapadło zaskarżone postanowienie, dotyczyło ustanowienia służebności gruntowej na nieruchomości należącej do majątku wspólnego Stanisława i Ireny małżonków Ł. Nie uwzględnia tego, że uczestnicy ci – broniąc wspólnego prawa – byli bezpośrednio i równomiernie zainteresowani wynikiem sprawy.
Podkreślenia wymaga, że w procesie, w podobnej sytuacji, byliby oni współuczestnikami jednolitymi biernymi i miałby do nich zastosowanie art. 73 § 2 k.p.c., zgodnie z którym czynności procesowe współuczestników działających są skuteczne wobec nie działających (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 16 listopada 2000 r., III CZ 91/00, OSNC 2001, nr 5, poz. 74; wyrok Sądu Najwyższego z dnia 23 grudnia 1988 r., III CRN 434/88, OSNC 1991, nr 1, poz. 12).
W takim przypadku współuczestnik jednolity, który w ustawowym terminie nie zażąda doręczenia wyroku sądu drugiej instancji z uzasadnieniem, może wnieść skargę kasacyjną, jeśli wniosek taki złoży inny współuczestnik. Termin do 3 wniesienia skargi kasacyjnej biegnie wtedy od dnia doręczenia wyroku z uzasadnieniem współuczestnikowi, który o to wniósł (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 19 marca 1997 r., II CKN 31/97, OSNC 1997, nr 8, poz. 116). Dlatego nie ma – w ocenie Sądu Najwyższego – powodów, aby w rozpoznawanej sprawie traktować odmiennie uczestniczkę w zakresie możliwości skutecznego wniesienia skargi kasacyjnej od postanowienia Sądu Okręgowego z dnia 30 września 2010 r.
Brak uwzględnienia specyficznych cech postępowania nieprocesowego, w tym okoliczności omówionych na wstępie, przesądza o wadliwym zastosowaniu przez Sąd Okręgowy art. 3985 § 1 w związku z art. 13 § 2 k.p.c.
Z tych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 39815 § 1 zdanie pierwsze k.p.c. w związku z art. 3941 § 3 k.p.c. uchylił zaskarżone postanowienie.
md