Uzasadnienie
Powód M. C. wniósł zażalenie na zawarte w wyroku Sądu Okręgowego w P. z dnia 16 czerwca 2011 r. postanowienie rozstrzygające o kosztach procesu za instancję odwoławczą. Sąd Okręgowy wzajemnie zniósł między stronami te koszty.
W uzasadnieniu wyroku nie wyjaśnił, jakimi motywami kierował się, wydając takie rozstrzygniecie, nie podał też jego podstawy prawnej. Dopiero po wniesieniu przez powoda zażalenia sporządzone zostało odrębne „uzasadnienie do postanowienia o kosztach procesu zawartego w punkcie 3 wyroku z dnia 16 czerwca 2011 r.”, w którym Sąd wskazał, że podstawą orzeczenia o kosztach procesu był art. 100 w zw.
z art. 391 § 1 k.p.c. Sąd przyjął, że pozwany wygrał postępowanie apelacyjne prawie w połowie, ponieważ zaskarżeniem objęte zostało orzeczenie zasądzające zadośćuczynienie w kwocie 15.000 zł oraz rozstrzygnięcie o kosztach co do kwoty 2.400 zł tytułem zwrotu kosztów procesu i co do obciążenia pozwanego kwotą 9.945 zł tytułem wydatków poniesionych przez Skarb Państwa na opinie biegłych – łącznie więc zaskarżeniem objęta była kwota 27.345 zł. Apelacja pozwanego okazała się skuteczna co do kwoty 12.400 zł. W zażaleniu od powyższego rozstrzygnięcia powód zarzucił obrazę art. 100 k.p.c. poprzez jego zastosowanie oraz naruszenie art. 98 k.p.c. przez jego niezastosowanie.
We wnioskach domagał się zmiany zaskarżonego postanowienia w zakresie rozstrzygającym o kosztach procesu za instancję odwoławczą w ten sposób, aby zasądzić od pozwanego na rzecz powoda kwotę 1.200 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania odwoławczego oraz koszty postępowania zażaleniowego według norm przepisanych.
Sąd Najwyższy zważył co następuje
Przede wszystkim w niniejszej sprawie należy rozważyć, jaką rolę procesową pełni sporządzone po wniesieniu zażalenia „uzasadnienie do postanowienia o kosztach procesu zawartego w punkcie 3 wyroku z dnia 16 czerwca 2011 r.”, przygotowane już po podpisaniu i doręczeniu powodowi uzasadnienie wyroku. Zagadnienie to było przedmiotem oceny w uzasadnieniu postanowienia z dnia 30 listopada 2011 r. (III CZ 66/11, OSNC 2012/5/65).
Uzupełnienie uzasadnienia stanowi ingerencję w dokonaną już czynność prawnoprocesową sądu i nie może być skutecznie przeprowadzone bez 3 zachowania wymagań przewidzianych w art. 351 k.p.c. Ponieważ nie budzi wątpliwości, że Sąd Okręgowy tych wymagań nie dochował, uzasadnienie postanowienia o kosztach procesu stanowi czynność podjętą bez podstawy prawnej, nie ma waloru uzasadnienia orzeczenia, nie wywołuje skutków, nie może więc posłużyć jako źródło informacji o motywach zaskarżonego przez powoda rozstrzygnięcia o kosztach postępowania apelacyjnego.
W rezultacie trafne są wywody skarżącego, że przesłanki, jakimi kierował się Sąd Okręgowy orzekając o kosztach postępowania drugoinstancyjnego usuwają się spod kontroli, gdyż nie zostały wyjaśnione w uzasadnieniu. Samo rozstrzygnięcie zaś, zawierające orzeczenie o wzajemnym zniesieniu kosztów postępowania apelacyjnego, wydane w sprawie, w której apelacja pozwanego skierowana przeciwko rozstrzygnięciu o roszczeniu głównym (zadośćuczynieniu) została oddalona, a uwzględnione zostało tylko połączone z apelacją zażalenie na rozstrzygnięcie o kosztach, w przeważającej części dotyczące rozrachunków pomiędzy sądem a pozwanym z tytułu kosztów sądowych, a nie rozliczeń między stronami, nie może być uznane za logicznie wynikające z treści wyroku, w którym zostało zamieszczone. Z tych przyczyn zaskarżone postanowienie należało uchylić i przekazać sprawę Sądowi Okręgowemu do ponownego rozpoznania (art. 3941 § 3 k.p.c. w zw. z art. 39815 § 1 k.p.c.).
Postanowienie o kosztach postepowania zażaleniowego uzasadnia art. 3941 § 3 w zw. z art. 39821
, art. 391 § 1 k.p.c. oraz art. 108 § 2 k.p.c.