Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 27 sierpnia 2013 r. Sąd drugiej instancji odrzucił na podstawie art. 3986 § 2 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. skargę kasacyjną wnioskodawcy jako niedopuszczalną w sprawie o dział spadku i zniesienie współwłasności. Uznał, że wartość przedmiotu zaskarżenia określa wartość udziału skarżącego określona kwotą 56.810 zł, co skutkuje niedopuszczalnością skargi kasacyjnej z mocy art. 5191 § 4 pkt 4 k.p.c.
Wnioskodawca zaskarżył to postanowienie w całości, zarzucając nieprawidłowe przyjęcie, przy ustalaniu wartości przedmiotu zaskarżenia, kryterium w postaci wartości udziału skarżącego w majątku spadkowym.
Żalący wywodzi, że już w apelacji kwestionował zasadność i sposób przeprowadzonego działu spadku, a jeżeli uczestnik podważa zasadę podziału, to w takiej sytuacji wartość przedmiotu zaskarżania może być wyższa niż wartość jego udziału.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje
Zażalenie zasługiwało na uwzględnienie. Żalący wnioskodawca konsekwentnie domagał się w tej sprawie dokonania działu spadku, w postaci nieruchomości spadkowej, w inny sposób, co przyznał także Sąd odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Również w swej apelacji, podobnie jak w skardze kasacyjnej, żalący wskazał wartość przedmiotu zaskarżenia w wysokości odpowiadającej wartości przedmiotu działu, domagając się przyznania go w całości na swoją rzecz.
Rację ma Sąd drugiej instancji, że zasadą jest, iż wartością przedmiotu zaskarżenia w sprawach działowych jest wartość konkretnego interesu skarżącego (roszczenia, żądania) i z reguły nie może przekraczać wartości należącego do niego udziału.
Jednakże wyjątkowo, w wypadku kwestionowania samej zasady działu i domagania się dokonania go w diametralnie odmienny sposób polegający na przyznaniu skarżącemu w całości przedmiotu działu w postaci nieruchomości spadkowej, wartością przedmiotu zaskarżenia może być wartość przedmiotu działu 3 (por. postanowienia SN: z dnia 27 września 2012, III CZ 71/12, niepubl.; z dnia 6 maja 2010 r., II CZ 38/10, niepubl.; z dnia 26 lipca 2007 r., V CZ 66/07, niepubl.), przewyższająca wartość udziału skarżącego.
Taka sytuacja występuje właśnie w niniejszej sprawie, co skutkuje uznaniem, że wskazana w skardze kasacyjnej żalącego wartość przedmiotu zaskarżenia przesądza o dopuszczalności tej skargi z mocy art. 5191 § 4 pkt 4 k.p.c.
W tym stanie rzeczy Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji na podstawie art. 39816 k.p.c. w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c. i w zw. z art. 13 § 2 k.p.c.