Uzasadnienie
Do Sądu Rejonowego wpłynął akt oskarżenia przeciwko S. G. o przestępstwo z art. 207 § 1 k.k. w zw. z art. 157 § 2 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. W toku postępowania sądowego poddano oskarżonego badaniom psychiatrycznym.
Biegli stwierdzili, że oskarżony w chwili popełnienia czynu miał całkowicie zniesioną poczytalność w rozumieniu art. 31 § 1 k.k., w aktualnym stanie zdrowia psychicznego stanowi poważne niebezpieczeństwo dla porządku prawnego i powinien być leczony w warunkach zamkniętego leczenia psychiatrycznego. W 2 zaistniałej sytuacji procesowej Sąd na posiedzeniu w dniu 13 maja 2010 r., umorzył postępowanie przeciwko S. G. na podstawie art. 17 §1 pkt 2 k.p.k. w zw. z art. 31 § 1 k.k., lecz nie orzekł wówczas żadnego środka zabezpieczającego.
W dniu 23 czerwca 2010 r. wpłynął do tego Sądu wniosek Prokuratora Rejonowego o zastosowanie na podstawie art. 93 k.k. wobec S. G. środka zabezpieczającego w postaci umieszczenia w zamkniętym zakładzie psychiatrycznym. W dniu 25 listopada 2010 r. postanowieniem o sygn. akt IV Ko …/10 Sąd orzekł na podstawie art. 93 k.k. tytułem środka zabezpieczającego skierowanie S. G. na psychiatryczne leczenie ambulatoryjne. Orzeczenie to uprawomocniło się bez zaskarżenia w dniu 7 grudnia 2010 r.
Kasację od tego orzeczenia wniósł na podstawie art. 521 § 1 k.p.k.
Prokurator Generalny. Zaskarżył postanowienie na korzyść S. G. i na zasadzie art. 523 § 1 k.p.k., art. 526 § 1 k.p.k. i art. 537 § 1 i 2 k.p.k. zarzucił rażące naruszenie art. 93 k.k., mające wpływ na treść orzeczenia, a to z tej przyczyny, że wobec sprawcy czynu popełnionego w warunkach art. 31 § 1 k.k. możliwe jest orzeczenie tylko środka zabezpieczającego w postaci umieszczenia w zamkniętym zakładzie psychiatrycznym na mocy art. 94 § 1 k.k.
W konkluzji autor kasacji wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Kasacja była zasadna w stopniu oczywistym i podlegała uwzględnieniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k.
Należy wskazać, że nowelizacja przepisu art. 93 k.k. dokonana ustawą z dnia 5 listopada 2009r., która weszła w życie w dniu 8 czerwca 2010r., nie spowodowała modyfikacji możliwości stosowania środków zabezpieczających wobec sprawców popełniających czyny zabronione w stanie niepoczytalności określonej w art. 31 § 1 k.k. W stosunku do takich sprawców wyłączne zastosowanie nadal znajduje przepis art. 94 § 1 k.k., przewidujący orzeczenie umieszczenia w odpowiednim zakładzie psychiatrycznym, o ile zostały spełnione przesłanki w nim przewidziane.
Przepis art. 93 k.k. ma charakter ogólnej normy gwarancyjnej, mającej odniesienie do wszystkich środków zabezpieczających i nie może stanowić 3 samodzielnej podstawy ich stosowania, w oderwaniu od poszczególnych sytuacji procesowych, określonych w kolejnych przepisach Rozdziału X Kodeksu karnego.
Skierowanie na leczenie ambulatoryjne, o którym mowa w obecnym brzmieniu przepisu art. 93 k.k., związane jest ze szczegółowymi przesłankami przewidzianymi w przepisach art. 95a § 1 i § 1a k.k. oraz art. 97 § 1 k.k., a więc wówczas, gdy została orzeczona kara pozbawienia wolności bez warunkowego zawieszenia jej wykonania.
Zastosowanie zatem w zaskarżonym postanowieniu przepisu art. 93 k.k., jako samodzielnej podstawy orzeczenia wobec S. G. środka zabezpieczającego w postaci skierowania go na psychiatryczne leczenie ambulatoryjne stanowiło rażące naruszenie tego przepisu. Miało ono oczywisty wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia, skoro wobec S. G. w jego sytuacji procesowej, zastosowano środek zabezpieczający nieprzewidziany w ustawie.
W tej sytuacji zaskarżone postanowienie musiało zostać uchylone, a sprawa przekazana Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania. Sąd będzie mieć na uwadze, że kasacja została wniesiona na korzyść S. G., a ponieważ upłynął termin określony w art. 524 § 3 k.p.k. nie jest możliwa ingerencja w treść prawomocnego postanowienia z dnia 13 maja 2010 r. o umorzeniu postępowania karnego.
Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy orzekł jak w części dyspozytywnej postanowienia.