Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 27 lipca 2006 r. Sąd Apelacyjny-Sąd Pracy i Ubezpie- czeń Społecznych w Poznaniu oddalił zażalenie wnioskodawcy na postanowienie Sądu Okręgowego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Poznaniu o umorzeniu postępowania z odwołania od decyzji ZUS o odmowie umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne. Postępowanie umorzono wskutek zmiany przepisów postępowania, w świetle których od decyzji o odmowie umorzenia należ- ności z tytułu składek służy odwołanie do sądów administracyjnych.
Wnioskodawca zaskarżył powyższe postanowienie skargą kasacyjną w cało- ści, opierając ją na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego, 2 poprzez niezastosowanie przez Sąd Apelacyjny w Poznaniu art. 3 k.c. i przyjęciu, że wskutek zmiany art. 83 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych od decyzji w sprawach o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne odwołanie nie przysługuje; 2) naruszeniu prze- pisów postępowania, poprzez błędną wykładnię art. 316 k.p.c. i uznanie, iż reguła bezpośredniego działania prawa procesowego umożliwia Sądowi zastosowanie no- wych przepisów do spraw wszczętych pod rządami starej ustawy. Wnioskodawca wniósł o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania „z uwagi na istnienie potrzeby wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości”.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje
Skarga kasacyjna wnioskodawcy podlega odrzuceniu. Skarga kasacyjna jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia przysługującym od prawomocnych orzeczeń sądu drugiej instancji (postanowienie SN z dnia 29 września 2005 r., III CSK 22/05;
postanowienie SN z dnia 7 kwietnia 2006 r., I UK 303/05). Przepis art. 3984 k.p.c. określa wymogi formalne jakim powinna odpowiadać skarga kasacyjna. Skarga ka- sacyjna powinna zawierać oznaczenie orzeczenia, od którego jest wniesiona ze wskazaniem, czy jest ono zaskarżone w całości czy w części, przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie, wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania i jego uzasadnienie oraz wniosek o uchylenie i zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia i zmiany (art. 3984 § 1 k.p.c.). W art. 3984 § 1 k.p.c. ustawo- dawca skatalogował odrębnie w czterech punktach konstrukcyjne elementy każdej skargi kasacyjnej. Są to wymogi bezwzględne. Ich ewentualny brak nie może być uzupełniony po upływie terminu do wniesienia skargi (postanowienie SN z dnia 20 grudnia 2005 r., II PZ 49/05, postanowienie SN z dnia 21 lipca 2005 r., V CSK 15/05, niepublikowane, postanowienie SN z dnia 26 października 2005 r., III CSK 23/05, niepublikowane).
Skarga kasacyjna niezawierająca któregokolwiek z elementów kon- strukcyjnych wymienionych w art. 3984 § 1 k.p.c. dotknięta jest nieusuwalnym bra- kiem powodującym jej odrzucenie w myśl art. 3986 k.p.c.
Z przepisu art. 3984 § 1 k.p.c. jednoznacznie wynika, iż wymóg przedstawienia w skardze kasacyjnej wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania wraz z uzasadnie- niem należy do bezwzględnych wymogów skargi kasacyjnej (postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 7 czerwca 2005 r., III PK 67/05; z dnia 14 lipca 2005 r., III CZ 3 61/05, OSNC 2006, nr 4, poz. 75; z dnia 11 maja 2006 r., III CSK 163/06; z dnia 23 lutego 2006 r., I CZ 4/06; z dnia 18 stycznia 2006 r., II CSK 166/05; z dnia 26 stycz- nia 2006 r., II CSK 2/06 z dnia 7 kwietnia 2006 r., II CSK 58/06; z dnia 7 kwietnia 2006 r., II CSK 59/06). Spełnienie tego obowiązku polega na wskazaniu, że w spra- wie występuje istotne zagadnienie prawne lub że istnieje potrzeba wykładni przepi- sów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów lub że zachodzi nieważność postępowania lub że skarga kasa- cyjna jest oczywiście uzasadniona.
Ponadto w uzasadnieniu wniosku należy przed- stawić odrębną, pogłębioną argumentację prawną wskazującą na zaistnienie powo- łanej okoliczności uzasadniającej przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania. (po- stanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 14 lipca 2005 r., III CZ 61/05, OSNC 2006, nr 4, poz. 75; z dnia 11 maja 2006 r., III CSK 163/06; z dnia 23 lutego 2006 r., I CZ 4/06; z dnia 18 stycznia 2006 r., II CSK 166/05; z dnia 26 stycznia 2006 r., II CSK 2/06; z dnia 7 kwietnia 2006 r., II CSK 58/06; z dnia 7 kwietnia 2006 r., II CSK 59/06).
Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej z uzasadnieniem, o którym mowa w art. 3984 § 1 pkt 3 k.p.c., powinien być - podobnie jak pozostałe elementy przewidziane w tym przepisie - przedstawiony w skardze kasacyjnej, jako odrębny element pisma procesowego (postanowienia SN: z dnia 5 sierpnia 2005 r., II PK 199/05; z dnia 14 lipca 2005 r., III CZ 61/05, OSNC 2006 nr 4, poz. 75; z dnia 11 maja 2006 r., III CSK 163/06 z dnia 23 lutego 2006 r., I CZ 4/06; z dnia 18 stycznia 2006 r., II CSK 166/05;
z dnia 26 stycznia 2006 r., II CSK 2/06; z dnia 7 kwietnia 2006 r., II CSK 58/06; z dnia 7 kwietnia 2006 r., II CSK 59/06).
W orzecznictwie Sądu Najwyższego utrwalony jest pogląd, że brak odrębnego wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania wraz z uzasadnieniem, unie- możliwia traktowanie pisma jako skargi kasacyjnej i wyklucza jej uzupełnienie (posta- nowienia Sądu Najwyższego: z dnia 5 sierpnia 2005 r., II PK 199/05; z dnia 7 kwiet- nia 2006 r., I UK 303/05; z dnia 7 kwietnia 2006 r., I UK 309/05). Przedstawienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania i jego uzasadnienie (art. 3984 § 1 pkt 3 k.p.c.), jest bowiem istotnym elementem skargi kasacyjnej. Jego brak nie pozwala na ocenę czy w sprawie występują przesłanki ustawowe dla poddania kasa- cji rozpoznaniu (postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 5 sierpnia 2005 r., II PK 199/05; z dnia 7 kwietnia 2006 r., I UK 303/05; z dnia 7 kwietnia 2006 r., I UK 309/05).
Wymienione w art. 3984 § 1 pkt. 2 podstawy kasacyjne (naruszenie prawa materialnego i naruszenie przepisów postępowania) oraz ich uzasadnienie nie za- stępują wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania i jego uzasadnienia wymienionego w art. 3984 § 1 pkt. 3 (postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 20 grudnia 2005 r., II PZ 49/05; z dnia 7 kwietnia 2006 r., I UK 309/05; z dnia 14 lipca 2005 r., III CZ 61/05, OSNC 2006 nr 4, poz. 75; z dnia 11 maja 2006 r., III CSK 163/06; z dnia 23 lutego 2006 r., I CZ 4/06; z dnia 18 stycznia 2006 r., II CSK 166/05;
z dnia 26 stycznia 2006 r., II CSK 2/06; z dnia 7 kwietnia 2006 r., II CSK 58/06; z dnia 7 kwietnia 2006 r., II CSK 59/06). Gdyby bowiem okoliczności dające Sądowi Najwyższemu materiał do dokonania przedsądu (przyjęcia lub odmowy przyjęcia ka- sacji do rozpoznania) należało wywodzić z treści podstaw kasacyjnych i ich uzasad- nienia, nie byłoby potrzeby ustanowienia odrębnego od podstaw kasacyjnych wyma- gania, jakim jest wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania. Regulacja zawarta w art. 3984 § 1 pkt. 3 k.p.c. nie miałaby wówczas racji bytu (postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 20 grudnia 2005 r., II PZ 49/05; z dnia 7 kwietnia 2006 r., I UK 303/05; z dnia 7 kwietnia 2006 r., I UK 309/05). W orzecznictwie Sądu Najwyż- szego uznaje się ponadto, że jeżeli skarżący nie wskazał w skardze kasacyjnej oko- liczności uzasadniających jej rozpoznanie, to obowiązek ich przedstawienia nie jest spełniony, choćby dały się wywieść z uzasadnienia kasacji (postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 5 sierpnia 2005 r., II PK 199/05; z dnia 7 kwietnia 2006 r., I UK 303/05; z dnia 7 kwietnia 2006 r., I UK 309/05).
W skardze kasacyjnej wnioskodawcy zawarto wniosek o przyjęcie skargi ka- sacyjnej do rozpoznania. Jednakże wniosek ten nie został uzasadniony. Nie można bowiem uznać za uzasadnienie sformułowania „wobec poważnych wątpliwości inter- pretacyjnych dotyczących powołanych powyżej przepisów to jest art. 3 k.c. oraz art. 316 k.p.c., niezbędne jest zdaniem mojego mandanta, aby niniejsza skarga została przyjęta do rozpoznania w celu dokonania ich wykładni”. Z powyższego wynika, iż nie został spełniony wymóg określony w art. 3984 § 1 k.p.c. Stanowi to istotny, niena- prawialny brak konstrukcyjny skargi kasacyjnej, powodujący z mocy art. 3986 § 2 k.p.c. odrzucenie skargi kasacyjnej (postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 7 kwietnia 2006 r., UK 309/05; z dnia 24 października 2005 r., III UK 142/05).
Z tych przyczyn Sąd Najwyższy na podstawie art. 3986 § 3 i 4 k.p.c. orzekł jak w sentencji postanowienia.