Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Krakowie postano- wieniem z dnia 18 czerwca 2003 r. [...] odrzucił wniesioną 31 stycznia 2003 r., skargę
Elżbiety i Antoniego P. o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej prawo- mocnym wyrokiem tegoż Sądu z 5 czerwca 1999 r., zmieniającym wyrok Sądu Okrę- gowego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Krakowie z 11 czerwca 1999 r. [...] oddalający ich odwołanie od decyzji Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społeczne- go Oddziału Regionalnego w K. z dnia 21 października 1997 r. W uzasadnieniu swego postanowienia Sąd Apelacyjny wskazał, że skarżący nie przedstawili ani no- wych okoliczności faktycznych, ani nowych środków dowodowych, które istniały przed prawomocnym zakończeniem postępowania, z których nie mogli wówczas sko- 2 rzystać, a ponadto skarga została wniesiona po upływie trzymiesięcznego terminu określonego w art. 407 k.p.c.
W zażaleniu na to postanowienie pełnomocnik wnioskodawców wniósł o jego zmianę „przez orzeczenie wznowienia postępowania zgodnie z żądaniem skargi z jednoczesnym przekazaniem ponownego rozpoznania sprawy Sądowi Apelacyjnemu w Krakowie wraz z pozostawieniem temu Sądowi rozstrzygnięcia o przyznaniu kosztów zastępstwa adwokackiego w postępowaniu zażaleniowym według norm przepisanych”. Postanowieniu temu zarzucił: a) błędną wykładnię i niewłaściwe za- stosowanie art. 403 § 2 k.p.c. „- przez błędne uznanie, że w poprzednim postępowa- niu strona mogła przedstawić środki dowodowe wskazane w skardze w postaci wy- danych po zapadnięciu wyroku Sądu Apelacyjnego zaświadczeniu ZUS oraz decyzji
KRUS; - przez milczące pominięcie w ocenie zasadności skargi wskazanych jako podstawy do wznowienia postępowania takiej okoliczności jak przedawnienie z mocy prawa nie wziętej w ogóle pod uwagę przez Sąd orzekający w toku rozpoznania sprawy, której dotyczy wznowienie; - przez pominięcie w ocenie zasadności skargi nowego dowodu w postaci umowy najmu, a ponadto zarzucając b) naruszenie art. 407 k.p.c. przez przyjęcie, że skarga jest spóźniona, chociaż rzeczywiste dowiedze- nie się przez odwołujących o podstawach wznowienia w postaci decyzji KRUS oraz przedawnieniu ex lege, miało miejsce dopiero w toku postępowania w Sądzie Okrę- gowym w Krakowie [...] w grudniu 2002 r.”
Zarzucił też „naruszenie konstytucyjnej zasady praworządności (art. 2 Kon- stytucji R.P.) przez pozostawienie w obiegu prawnym decyzji KRUS oraz wyroku
Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia z 5 czerwca 2001r. wydanych z naruszeniem przepisów prawa o wygaśnięciu należności składkowych z tytułu ubezpieczenia przez ich przedstawienie.”
Rozpoznając zażalenie Sąd Najwyższy wziął pod uwagę, co następuje:
Na podstawie art. 410 §1 k.p.c. Sąd właściwy do rozpoznania skargi o wzno- wienie postępowania w pierwszej kolejności bada jej dopuszczalność a więc, to czy skarga jest wniesiona w terminie przewidzianym w art. 407 k.p.c. (ewentualnie też w art. 408) oraz, czy jest oparta na ustawowej podstawie wznowienia przewidzianej w art. 401, 4011 i 403 k.p.c. Warunkiem możliwości rozpatrywania zasadności skargi o 3 wznowienie jest spełnienie obu tych warunków. Stwierdzenie przez Sąd braku jedne- go z nich powoduje odrzucenie skargi.
W rozpoznawanej sprawie skarga została wniesiona 31 stycznia 2003 r. na- tomiast, jako „ujawnione po wydaniu wyroku nowe okoliczności i środki dowodowe, które mogą mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu (art. 403 § 2 k.p.c.)” wskazano dwie decyzje Kasy Rolni- czego Ubezpieczenia Społecznego z dnia 11 stycznia 2002 r. - dotyczącą Antoniego
P. i z 19 kwietnia 2002 r. - dotyczącą Elżbiety P. oraz zaświadczenia Zakładu Ubez- pieczeń Społecznych Oddziału w Krakowie z 15 i 18 marca 2002 r. Prawidłowo za- tem Sąd Apelacyjny uznał, że skarga o wznowienie postępowania została wniesiona z uchybieniem terminu z art. 407 k.p.c., bowiem zarówno te decyzje, jak i zaświad- czenia, doszły do wiadomości skarżących nie później niż w maju 2002 r. Słusznie też
Sąd Apelacyjny stwierdził, że „ewentualne zasugerowanie przez Sąd rozpoznający inną sprawę, wniesienia skargi o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej prawomocnym wyrokiem” nie może być uznane za dzień, w którym wnioskodawcy dowiedzieli się o podstawie wznowienia. Stanowisko to jest tym bardziej uzasadnio- ne, że oboje skarżący już w trakcie trwania postępowania zakończonego wyrokiem z 5 czerwca 2001 r. [...], od którego nie wnieśli kasacji, wiedzieli, że w okresach obję- tych tym wyrokiem, podlegali ubezpieczeniu społecznemu z tytułu zatrudnienia względnie prowadzenia działalności gospodarczej i o tych faktach powinni byli poin- formować Sąd rozpoznający sprawę. Bezprzedmiotowe jest powołanie się w zażale- niu na tezę orzeczenia Sądu Najwyższego z 25 stycznia 1967 r., II CZ 128/66 (OSPiKA 1968 nr 9, poz. 198), bowiem nie przystaje ona do okoliczności rozpatry- wanego zażalenia. Żalący się nie wykazał, że Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Spo- łecznego decyzje z 31 stycznia i 10 kwietnia 2002 r. wydała z własnej inicjatywy, a nie na wniosek skarżących. Z pewnością też zaświadczenia z 15 i 18 kwietnia 2002
- Zakład Ubezpieczeń Społecznych wydał na ich wniosek, brak więc jakichkolwiek podstaw do przyjęcia, że skarżący nie potrafili „ocenić prawdopodobnego wpływu na wynik sprawy” tych dowodów.
Sąd Najwyższy zwraca uwagę, że w skardze z 31 stycznia 2003 r. brak było wniosku o przywrócenie uchybionego terminu z art. 407 k.p.c., co oznacza, że skarga podlegała odrzuceniu już z tej przyczyny, bez potrzeby rozważenia jej do- puszczalności z uwagi na wskazaną podstawę wznowienia, dlatego podniesione i 4 przytoczone wyżej zarzuty zażalenia dotyczące naruszenia art. 403 § 2 k.p.c. są po- zbawione znaczenia prawnego.
Nie ma to wprawdzie istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia Sądu Najwyż- szego o bezzasadności rozpatrywanego zażalenia, jednak wobec poglądów wyrażo- nych w jego uzasadnieniu należy przypomnieć, że z uwagi na odrębności postępo- wania w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych również prawomocność ma- terialna wyroku w tych sprawach ma inny zakres, niż w innych sprawach cywilno- prawnych. Wydana po uprawomocnieniu się wyroku, w trybie art. 39 ust. 4 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (jednolity tekst: Dz.U.
z 1998 r. Nr 7, poz. 25 ze zm.) nowa decyzja organu rentowego dezaktualizuje nie tylko jego decyzję wcześniejszą, lecz także skutki prawne wyroku rozstrzygającego zarówno o zasadności, jak i bezzasadności wniesionego od niej odwołania. Przepis ten w odniesieniu do ustalenia obowiązku podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników dopuszcza bowiem możliwość stosowania, znanej w prawie ubezpieczeń społecznych, instytucji wznowienia postępowania przed organem rentowym bez po- trzeby wznowienia postępowania sądowego (por. także art. 52 ust. 1 pkt 1 i powoła- nej ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. w związku z art. 114 ust. 2 pkt 1 ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych,
Dz.U. Nr 162, poz. 1118 ze zm.
Mając powyższe na uwadze i uznając zażalenie za bezzasadne Sąd Najwyż- szy, zgodnie z powołanymi przepisami oraz art. 39319 w związku z art. 397 i 385 k.p.c. orzekł jak w sentencji postanowienia.
========================================