Uzasadnienie
Przedstawione zagadnienie prawne powstało na tle następującego stanu faktycznego:
Wnioskodawca, urodzony w dniu 20 listopada 1938 r., jest inwalidą trzeciej grupy w związku ze służbą wojskową i z tego tytułu pobiera rentę inwalidzką od dnia 1 lipca 1990 r.
W dniu 28 grudnia 1993 r. wnioskodawca złożył wniosek o emeryturę z tego tytułu, że ma okres zatrudnienia wynoszący 34 lata, 2 miesiące i został zaliczony do II grupy inwalidów.
Zakład Ubezpieczeń Społecznych-Oddział w B., decyzją z dnia 19 stycznia 1994
- odmówił wnioskodawcy przyznania emerytury, a także wcześniejszej emerytury z ustawy z dnia 14 grudnia 1982 r. o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin (Dz. U. Nr 40, poz. 267 ze zm.).
Wyrokiem z dnia 24 listopada 1994 r. Sąd Wojewódzki-Sąd Pracy i Ubezpieczeń
Społecznych w Lublinie oddalił odwołanie.
Rozpoznając rewizję wnioskodawcy od tego wyroku, Sąd Apelacyjny uznał, iż w sprawie występuje zagadnienie prawne nasuwające istotne wątpliwości, wymagające rozstrzygnięcia przez Sąd Najwyższy. Treść tego zagadnienia została przytoczona w sentencji uchwały.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje
Bezspornym jest w sprawie, że wnioskodawca ukończył 56 lat życia, udowodnił 34 lata, 2 miesiące zatrudnienia i jest inwalidą trzeciej grupy w związku ze służbą wojskową oraz drugiej grupy z ogólnego stanu zdrowia.
Spór sprowadza się zatem do kwestii prawnej, a mianowicie: czy inwalida za- liczony do III grupy w związku ze służbą wojskową i II grupy z ogólnego stanu zdrowia, może przejść na emeryturę na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 41 ustawy z dnia 29 maja 1974 r. o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych oraz ich rodzin (jednolity tekst: Dz. U. z 1983 r., Nr 13, poz. 68 ze zm.).
W myśl ww. przepisu, inwalida wojenny, który ma wymagany do uzyskania eme- rytury okres zatrudnienia, może przejść na emeryturę po osiągnięciu 55 lat przez mężczyznę, jeżeli został zaliczony do I lub II grupy inwalidów.
Wątpliwość Sądu Apelacyjnego wynika stąd, że w przepisie tym nie określono, że przez inwalidztwo I lub II grupy należy rozumieć inwalidztwo wojenne (wojskowe).
Powstaje zatem kwestia, czy zaliczenie inwalidy wojennego (wojskowego) do I lub II grupy inwalidów z ogólnego stanu zdrowia także stanowi przesłankę do zastosowania tego przepisu.
Trafnie jednak wywodzi dalej Sąd Apelacyjny, że skoro omawiany przepis znaj- duje się w ustawie regulującej uprawnienia inwalidów wojennych i wojskowych. to zbędne jest powtarzanie w poszczególnych przepisach tej samej ustawy, że chodzi o inwalidztwo wojenne lub wojskowe, a więc powstałe w okolicznościach określonych w art. 9 i 30 tejże ustawy. Za takim stanowiskiem przemawia także wykładnia funkcjonalna omawianego przepisu. Celem zawartego w nim unormowania jest bowiem umożliwienie przejścia (na wniosek) na emeryturę w wieku o 10 lat niższym niż emerytalny wiek powszechny tym inwalidom, u których utrata zdolności do jakiego- kolwiek zatrudnienia powstaje w związku z inwalidztwem wojennym lub wojskowym.
Jest to sui generis rekompensata za tak dotkliwe skutki spowodowane inwalidztwem wojennym lub wojskowym. Gdyby ustawodawca zamierzał objąć dobrodziejstwem oma- wianego przepisu także inwalidów zaliczonych tylko do III grupy inwalidów wojennych lub wojskowych, to zaznaczyłby, iż ich inwalidztwo II lub I grupy może być spowodowane ogólnym stanem zdrowia.
Słusznie podkreśla Sąd Apelacyjny, iż za takim stanowiskiem przemawia poś- rednio także pogląd Sądu Najwyższego wyrażony w uchwale z dnia 8 listopada 1985 r.
- sygn. akt II URN 175/85 (OSNCP 1986 z. 9 poz. 146). W uchwale tej Sąd Najwyższy stwierdził, iż w myśl art. 10 ustawy z dnia 29 maja 1974 r. o z.i.w. wysokość renty inwalidy wojennego zależy od powstałej grupy inwalidzkiej, ustalonej stosownie do art. 9 tej ustawy. Nie może mieć więc wpływu na wysokość renty inwalidy wojennego stwierdzony stopień inwalidztwa z ogólnego stanu zdrowia.
Wprawdzie przedmiotem rozważania w ww. sprawie była kwestia wysokości renty inwalidzkiej, tym niemniej argumenty w obu sprawach - z uwagi na przedmiot rozważań - częściowo się pokrywają.
Mając powyższe argumenty na uwadze Sąd Najwyższy podjął uchwałę o treści przytoczonej w sentencji.
========================================