Uzasadnienie
Spółka z o.o. "P." w Sz. w dniach 22, 25 i 26 czerwca 1990 r. oraz 6 lipca 1990 r. sprowadziła z zagranicy preparaty do prania i płukania, w tym proszki
"Dixan" i "Persil". Urząd Celny w Sz. dokonując odprawy celnej zastosował nieprawidłowe pozycje taryfy celnej i niewłaściwe stawki celne. W związku z tym
Prezes Głównego Urzędu Ceł decyzją z dnia 28 czerwca 1991 r. stwierdził nieważność decyzji wydanych przez Urząd Celny w Sz. i jednocześnie zarządził dokonanie ponownego wymiaru cła od proszków i płynów do prania, zgłoszonych do odprawy celnej. Decyzja Prezesa Głównego Urzędu Ceł stała się wykonalna na sku- 2 tek oddalenia skargi spółki z o.o. "P." wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 grudnia 1991 r. w sprawie [...]. Na skutek tego Dyrektor
Urzędu Celnego w Sz. decyzjami z dnia 8 i 10 kwietnia 1992 r. [...], ponownie wy- mierzył cło od importowanych preparatów do prania i płukania, wymienionych w zgłoszeniach celnych z dat wskazanych na wstępie.
Po rozpoznaniu odwołania Spółki z o.o. "P." od powyższych decyzji, Prezes
Głównego Urzędu Ceł decyzjami z dnia 30 czerwca 1992 r. [...] i z dnia 10 lipca 1992
- [...] utrzymał w mocy decyzje o ponownym wymiarze cła, uznając, że zawierają one prawidłowo wymierzone należności celne, zgodnie z prawem.
Skargę spółki z o.o. "P." w Sz. na powyższe decyzje Prezesa Głównego
Urzędu Ceł, Naczelny Sąd Administracyjny-Ośrodek Zamiejscowy w Poznaniu oddalił wyrokiem z dnia 5 listopada 1993 r. w sprawie [...]. W uzasadnieniu wyroku
Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że przedmiotem kontroli legalności jest ostateczna decyzja Prezesa Głównego Urzędu Ceł utrzymująca w mocy decyzję or- ganu I-ej instancji z dnia 8 kwietnia 1992 r. wymierzająca cło od importowanych to- warów celnych w sposób prawidłowy, zgodny z taryfą celną. Sąd Administracyjny nie podzielił zarzutów skarżącej spółki, że nie jest możliwe stwierdzenie nieważności decyzji organów celnych po dopuszczeniu towaru na polski rynek celny i ich zbyciu, bowiem pozostaje on w sprzeczności z art. 83 Prawa celnego.
Ponadto w myśl art. 1 ust. 1 Prawa celnego stosuje się przed organami cel- nymi przepisy k.p.a., jeżeli przepisy Prawa celnego nie stanowią inaczej. Dlatego mogło nastąpić stwierdzenie nieważności decyzji wydanych w dniu odprawy celnej, tj. 26 czerwca 1990 r. z powodu rażącego naruszenia prawa materialnego. W tej sy- tuacji - zdaniem Sądu Administracyjnego - istniała potrzeba wydania nowej decyzji ustalającej wysokość opłat celnych i ta decyzja oraz utrzymująca ją w mocy decyzja organu odwoławczego podlega ocenie. Zarzut niezgodności z prawem tych decyzji
Sąd uznał za nieuzasadniony, w związku z czym skarżący podniósł niedopuszczal- ność wydania nowej decyzji wymiarowej, gdy objęte cłem towary zostały już zbyte.
Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu orzeczenia stwierdził, że skarżąca spółka może dochodzić strat spowodowanych wydaniem nieważnej decyzji celnej na zasadach określonych w art. 160 k.p.a., bowiem prawo celne takiej sytuacji nie normuje. Ustalenie wysokości opłat celnych Sąd uznał za zgodne z taryfą celną przywozową, stanowiącą integralną część rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 1989 r. w sprawie ceł za towary przywiezione z zagranicy (Dz.U. Nr 75, poz. 448 ze zm.). Wobec stwierdzenia, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem ma- terialnym i formalnym Sąd Administracyjny na zasadzie art. 207 § 5 k.p.a. oddalił skargę.
Powyższy wyrok zaskarżył w drodze rewizji nadzwyczajnej Rzecznik Praw 3
Obywatelskich, zarzucając rażące naruszenie prawa materialnego (art. 368 pkt 1 k.p.c.) przez błędne przyjęcie na zasadzie art. 156 § 1 k.p.a. dopuszczalności stwierdzenia przez organ administracji celnej nieważności wydanej decyzji w sy- tuacji, gdy dyspozycja tego przepisu nie daje do tego podstaw. Wnosił o uchylenie zaskarżonego wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 listopada 1993 r.w sprawie [...] i związanego z tym wyrokiem wyroku z dnia 19 grudnia 1991 r., [...].
Sąd Najwyższy zważył, co następuje
Rzecznik Praw Obywatelskich połączył w jednym piśmie procesowym dwie rewizje nadzwyczajne, odnoszące się do dwu różnych spraw administracyjnych, rozstrzygniętych odrębnymi decyzjami ostatecznymi i orzeczeniami sądowymi, tj. wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 grudnia 1991
- w sprawie [...] i wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego-Ośrodek Za- miejscowy w Poznaniu z dnia 5 listopada 1993 r. [...]. Nie negując w świetle art. 62 k.p.a. dopuszczalności łącznego rozpoznania kilku spraw administracyjnych przez organ celny I-ej instancji, wynikających z tego samego stanu faktycznego i opartych na tej samej podstawie prawnej, należy zwrócić uwagę na to, że nowe decyzje wydane po ostatecznej decyzji Prezesa Głównego Urzędu Ceł z dnia 28 czerwca 1991 r. stwierdzającej nieważność poprzednio wydanych decyzji (zaaprobowanej przez Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 19 grudnia 1991 r. oddalającym skargę
Spółki "P." na tę decyzję) zostały oparte na zastosowaniu innej stawki celnej taryfy przewozowej, czyli na innej podstawie prawnej niż poprzednie decyzje. W związku z tym odrębne decyzje organów I-ej instancji były objęte osobnymi środkami odwoław- czymi. Z tego względu rewizję nadzwyczajne, od każdego odrębnego wyroku Sądu
Administracyjnego winny zawierać (nawet połączone w jednym piśmie procesowym) osobno sformułowane zarzuty. Jednakże tak się nie stało, skoro w piśmie procesow- ym zawarto łącznie te same zarzuty w odniesieniu do każdego [...] wyroku Sądu
Administracyjnego. Z uzasadnienia rewizji nadzwyczajnej wynika, że jej zarzuty w istocie odnoszą się do sprawy rozstrzygniętej wyrokiem z dnia 19 grudnia 1991 r. przez Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie, w której Prezes Głównego
Urzędu Ceł wydał decyzję kasacyjną, opartą na przepisie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. W drugiej sprawie rozstrzygniętej wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego-
Ośrodek Zamiejscowy w Poznaniu z dnia 5 listopada 1993 r., mającej niejako charakter następczy, zarzut ten nie może odnosić się do decyzji Prezesa Głównego
Urzędu Ceł z dnia 30 czerwca 1992 r. utrzymującej w mocy decyzje w postępowaniu odwoławczym, gdyż przepis art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. nie miał zastosowania. W istocie zarzuty rewizji nadzwyczajnej odnoszą się tylko do wyroku Naczelnego Sądu Admin- 4 istracyjnego w Warszawie z dnia 19 grudnia 1991 r.. a w razie ich uwzględnienia w tej sprawie, mogłyby mieć jedynie ewentualne znaczenie przy rozpoznawaniu rewizji nadzwyczajnej od wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego-Ośrodek Zamiej- scowy w Poznaniu z dnia 5 listopada 1993 r., który zaakceptował zasadność up- rzednio wydanej ostatecznej decyzji Prezesa Głównego Urzędu Ceł z dnia 28 czer- wca 1991 r. stwierdzającej nieważność poprzednio wydanych decyzji organu I-ej instancji. Rewizja nadzwyczajna w istocie zmierzała do podważenia legalności tej decyzji, co do której wyczerpano przewidziane prawem środki odwoławcze.
W związku z wymienioną wadliwością pisma procesowego, zawierającego dwie rewizje nadzwyczajne w jednym piśmie, nasuwa się potrzeba wskazania przesłanek proceduralnych, uzasadniających połączenie w jednym piśmie dwu re- wizji nadzwyczajnych od wyroków Sądu Administracyjnego wydanych w oddzielnych sprawach ze skargi na ostateczne decyzje administracyjne oraz określenie sytuacji, w której złożone w jednym piśmie łącznie dwie rewizje nadzwyczajne, winny być rozdzielone i osobno rozpoznane w odrębnych sprawach.
Zdaniem Sądu Najwyższego dopuszczalne jest złożenie w jednym piśmie procesowym dwu rewizji nadzwyczajnych od dwu odrębnych wyroków tej samej jed- nostki organizacyjnej Sądu Administracyjnego (ośrodka zamiejscowego) wydanych w oddzielnie toczących się sprawach administracyjnych, opartych na jednakowej podstawie faktycznej i prawnej, jeżeli sprawy te pozostają ze sobą w związku pod- miotowym i przedmiotowym.
W sprawie niniejszej złożona została rewizja nadzwyczajna od dwu różnych jednostek organizacyjnych Sądu Administracyjnego ze skargi na ostateczne decyzje administracyjne, oparte na innych podstawach prawnych prowadzących do odmien- nych rozstrzygnięć co do istoty tych spraw. W związku z tym brak było podstaw do łącznego rozpoznania obu rewizji nadzwyczajnych od dwu odrębnych wyroków. W takiej sytuacji Sąd Najwyższy może zarządzić oddzielne rozpoznanie dwu rewizji nadzwyczajnych, połączonych w jednym piśmie procesowym, złożonym od dwu od- rębnych wyroków, wydanych przez właściwe miejscowo osobne jednostki organi- zacyjne Sądu Administracyjnego (ośrodki zamiejscowe), rozstrzygające skargi na osobno wydane ostateczne decyzje administracyjne o odmiennej treści, oznaczone innymi numerami porządkowymi (art. 218 k.p.c. w związku z art. 423 § 1 i 393 § 1 k.p.c. oraz art. 211 k.p.a.).
Dlatego rewizje nadzwyczajne w dwu odrębnych sprawach administracyjnych złożone w jednym piśmie procesowym w niniejszej sprawie wymagały rozdzielenia i osobnego rozstrzygnięcia co do istoty sprawy w dwu sprawach. Tak postąpił Sąd
Najwyższy rozpoznając rewizję nadzwyczajną w odniesieniu do pierwszego z w/w wyroków z dnia 19 grudnia 1991 r. i wyrokiem z dnia 27 maja 1994 r. w sprawie III 5
ARN 31/94, rewizję nadzwyczajną oddalił, uznając bezzasadność jej zarzutów.
Rozpoznając w niniejszej sprawie rewizję nadzwyczajną w odniesieniu do drugiego zaskarżonego wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego-Ośrodek Za- miejscowy w Poznaniu z dnia 5 listopada 1993 r. Sąd Najwyższy doszedł do prze- konania, że jest ona bezpodstawna. Sąd Administracyjny oddalając skargę na decyzję Prezesa Głównego Urzędu Ceł z dnia 30 czerwca 1992 r. i 10 lipca 1992 r. w przedmiocie powtórnego wymiaru cła, zasadnie uznał, że zaskarżona decyzja jest prawidłowa, a zarzut niezgodności z prawem decyzji organów obu instancji jest chy- biony, gdyż są one zgodne z prawem materialnym i formalnym. Sąd ten stwierdził bowiem, że ustalenie na nowo wysokości opłat celnych jest zgodne z taryfą celną, stanowiącą integralna część rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 1989
- (Dz. U. Nr 75, poz. 448 ze zm.). Tego stanowiska rewizja nadzwyczajna nie pod- waża, a jedynie bezzasadnie polemizuje z poglądem tego Sądu, akceptującym w/w decyzję kasacyjną Prezesa Głównego Urzędu Ceł, co zostało już przesądzone przez
Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 27 maja 1994 r. w sprawie III ARN 31/94. Wobec tego, że zarzut kwestionujący zasadność zastosowania art. 156 § 2 pkt 2 k.p.a. nie odnosi się do niniejszej sprawy i nie może być już w niej rozważany (gdyż ten prze- pis nie był w niej stosowany), należy uznać rewizję nadzwyczajną w niniejszej sprawie za nieuzasadnioną.
Dlatego Sąd Najwyższy doszedł do przekonania, że na zasadzie art. 421 § 1 k.p.c. należy oddalić rewizję nadzwyczajną.
Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.
========================================