Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 3 września 2008 r. Sąd Okręgowy w K. odrzucił wniosek uczestniczki postępowania S. W. o sporządzenie uzasadnienia postanowienia orzekającego co do istoty sprawy z dnia 26 marca 2008 r. i doręczenie tego postanowienia wraz z uzasadnieniem, stwierdzając, że podjęte rozstrzygnięcie jest konsekwencją postanowienia z dnia 7 sierpnia 2008 r. oddalającego wniosek o 2 przywrócenie terminu do zgłoszenia żądania doręczenia wspomnianego orzeczenia w trybie art. 387 § 3 k.p.c. (art. 328 § 1 w związku z art. 391 § 1 i art. 397 § 2 i art. 13 § 2 k.p.c.).
Sąd Okręgowy podkreślił, że przyczyną oddalenia wniosku o przywrócenie terminu do zgłoszenia żądania doręczenia postanowienia z dnia 26 marca 2008 r. wraz z uzasadnieniem był brak należytego usprawiedliwienia niedokonania tej czynności w przepisanym terminie. Poprzedniczka prawna uczestniczki S. W., J. K., przedłożyła wprawdzie zwolnienie lekarskie swojego pełnomocnika procesowego, ale nie zostało ono wystawione przez uprawnionego lekarza sądowego. Natomiast w świetle art. 2141 § 1 k.p.c. zaświadczenia lekarskie mogą wystawiać jedynie lekarze sądowi, którzy - na zasadach określonych w ustawie z dnia 15 czerwca 2007 r. o lekarzu sądowym (Dz. U. Nr 123, poz. 849 ze zm.) - zawarli umowę z prezesem właściwego miejscowo sądu okręgowego i zostali wpisani do prowadzonego przez niego wykazu lekarzy sądowych.
Przedłożone zaświadczenie lekarskie o niezdolności pełnomocnika do pracy nie stanowi zatem dostatecznego usprawiedliwienia i nie pozwala na przyjęcie, że uczestniczka nie dokonała czynności w terminie bez swej winy w rozumieniu art. 168 § 1 k.p.c. Poza tym choroba pełnomocnika nie stanowiła przeszkody do udzielenia dalszego pełnomocnictwa innemu radcy prawnemu lub adwokatowi, zgodnie z regulacją zawartą w art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (jedn. tekst: Dz. U. z 2002 r. Nr 123, poz. 1059 ze zm.).
W zażaleniu na postanowienie z dnia 3 września 2008 r. uczestniczka S. W. wniosła o rozpoznanie także postanowienia z dnia 7 sierpnia 2007 r. oddalającego wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia i doręczenie postanowienia z dnia 26 marca 2008 r. Z uzasadnieniem. Zarzuciła Sądowi Okręgowemu naruszenie przepisów: art. 168 § 1 i 169 § 2 k.p.c. przez przyjęcie, że J. K. z własnej winy nie złożyła wniosku o sporządzenie uzasadnienia postanowienia z dnia 26 marca 2008 r., art. 233 § 1 k.p.c. przez dowolne przyjęcie, że stan zdrowia strony i jej pełnomocnika nie uniemożliwiały im zgłoszenia wspomnianego wniosku w przepisanym terminie, i art. 397 § 2 w związku z art. 391 § 1 i 13 § 2 k.p.c. przez uznanie, że wniosek o sporządzenie uzasadnienia był spóźniony i jako taki ulegał odrzuceniu. W konkluzji żaląca wnosiła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz o przywrócenie terminu do zgłoszenia żądania sporządzenia uzasadnienia postanowienia z dnia 26 marca 2008 r. i doręczenia tego postanowienia wraz z uzasadnieniem ewentualnie przekazanie wniosku o przywrócenie terminu do ponownego rozpoznania.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje
Z dniem 1 lutego 2008 r. wszedł w życie - dodany przez art. 21 ustawy z dnia 15 czerwca 2007 r o lekarzu sądowym (Dz. U. Nr 123, poz. 849 ze zm.) - art. 2141 k.p.c., zgodnie z którym usprawiedliwienie niestawiennictwa z powodu choroby stron, ich przedstawicieli ustawowych, pełnomocników, świadków i innych uczestników postępowania, wymaga przedstawienia zaświadczenia potwierdzającego niemożność stawienia się na wezwanie lub zawiadomienie sądu, wystawionego przez lekarza sądowego (§ 1). Przepis ten - jak jednoznacznie wynika z jego treści - dotyczy usprawiedliwienia niestawiennictwa wymienionych w nim osób na wezwanie lub zawiadomienie sądu. W tej sytuacji nie można w drodze wykładni rozszerzać zakresu jego zastosowania i odnosić przewidzianego w nim obowiązku legitymowania się zaświadczeniem lekarza sądowego do każdego wypadku niezdolności do pracy w toku procesu. Rację ma zatem żaląca przyjmując, że przedłożone Sądowi Okręgowemu przed rozprawą w dniu 26 marca 2008 r. zaświadczenie o niezdolności pełnomocnika do pracy, niepochodzące od lekarza sądowego, mogło co najwyżej skutkować uznaniem braku dostatecznego usprawiedliwienia wniosku o odroczenie rozprawy.
Nie było natomiast podstaw, by dyskwalifikować odnośne zaświadczenie z punktu widzenia wymagań określonych w art. 169 § 2 k.p.c., które sprowadzają się jedynie do uprawdopodobnienia okoliczności uzasadniających wniosek o przywrócenie terminu.
Składając w imieniu uczestniczki J. K. wniosek o przywrócenie terminu do zgłoszenia żądania sporządzenia uzasadnienia postanowienia z dnia 26 marca 2008 r i doręczenia tego postanowienia wraz z uzasadnieniem, pełnomocnik usprawiedliwiał opóźnienie chorobą, i powołał się na złożone wcześniej zaświadczenie o niezdolności do pracy. Sąd Okręgowy, rozpoznając złożony wniosek na rozprawie z udziałem następców prawnych zmarłej dnia 23 kwietnia 2008 r. uczestniczki J. K., wyjaśnił, że w czasie zwolnienia lekarskiego pełnomocnik poddawany był chemioterapii.
Dyskwalifikując odnośne zaświadczenie, jako niepochodzące od lekarza sądowego, Sąd Okręgowy nie rozważył natomiast, czy stan zdrowia pełnomocnika umożliwiał mu złożenie wniosku w trybie art. 387 § 3 k.p.c. lub udzielenie dalszego pełnomocnictwa innemu radcy prawnemu. W tej sytuacji konieczne stało się uchylenie zaskarżonego postanowienia.
Rozpoznanie na podstawie art. 380 w związku z art. 39821 i art. 3941 § 3 k.p.c. niezaskarżalnego postanowienia oddalającego wniosek o przywrócenie terminu - wobec uwzględnienia zażalenia - pozwala na uchylenie tego postanowienia (zob. 4 postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 17 maja 2002 r., I CZ 31/02, Biul. SN 2002, nr 9, s. 15, z dnia 27 września 2002 r., IV CZ 114/02, niepubl, z dnia 16 grudnia 2005 r., II PZ 47/05, OSNP 2006, nr 23-24, poz. 360, z dnia 17 stycznia 2006 r., I UZ 40/05, OSNP 2007, nr 3-4, poz. 57 i z dnia 8 sierpnia 2007 r., I CZ 87/07, niepubl.). Z tego względu Sąd Najwyższy uchylił również postanowienie oddalające wniosek o przywrócenie terminu i przekazał ten wniosek Sądowi Okręgowemu do ponownego rozpoznania.
Z przytoczonych wyżej powodów Sąd Najwyższy na podstawie art. 3985 § 1 w związku z art. 3941 § 3 k.p.c. oraz art. 108 § 2 w związku z art. 391 § 1, art. 39821 i art. 3941 § 3 k.p.c. postanowił, jak w sentencji.