Uzasadnienie
Sąd Rejonowy w dniu 4 września 2000 r. wpisał w księdze wieczystej Kw (...), obejmującej nieruchomość położoną w B., stanowiącą własność Rozalii K., hipoteki ustawowe w kwotach 5426,70 zł i 3202,31 zł na rzecz Zakładu Ubezpieczeń
Społecznych, Oddział w S. na podstawie wydanej przez ten Zakład decyzji z dnia 14 marca 2000 r., dla zabezpieczenia zaległych składek na ubezpieczenie społeczne.
Przy rozpoznawaniu apelacji od tego wpisu Sąd Okręgowy w Słupsku powziął wątpliwość przytoczoną na wstępie uchwały. Jak wynika z uzasadnienia przedstawionego zagadnienia, źródłem wątpliwości jest to, czy decyzja Zakładu
Ubezpieczeń Społecznych stanowiąca zgodnie z art. 26 ust. 3 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. Nr 137, poz.
- podstawę wpisu hipoteki ustawowej, może obejmować także składki należne za okres, w którym nie można było ich zabezpieczać tego rodzaju hipoteką, a jedynie hipoteką przymusową.
Rozstrzygając przedstawione zagadnienie, Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Sformułowanie przedstawionego zagadnienia wskazuje, że Sąd Okręgowy założył istnienie możliwości przeprowadzenia w ramach kognicji sądu wieczystoksięgowego, zakreślonej przepisem art. 46 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (Dz.U. Nr 19, poz. 147 ze zm. – dalej
"u.k.w.h."), merytorycznej kontroli decyzji administracyjnej, stanowiącej podstawę wpisu hipoteki. Założenie to jest błędne. W orzecznictwie utrwalony jest pogląd, że sąd odmawia dokonania wpisu tylko w razie stwierdzenia bezwzględnej nieważności decyzji, tj. wydania jej przez organ oczywiście niewłaściwy lub bez zastosowania jakiejkolwiek procedury. Oznacza to wyłączenie w postępowaniu wieczystoksięgowym z ogólnej zasady związania sądu ostateczną decyzją administracyjną – decyzji bezwzględnie nieważnych. Ten kierunek orzecznictwa jest kontynuowany po wejściu w życie ustawy z dnia 31 stycznia 1980 r. o Naczelnym
Sądzie Administracyjnym. Zatem decyzjami, którym nie można przypisać takiej nieważności, sąd wieczystoksięgowy jest związany. Nie może więc sprawdzać ich merytorycznej prawidłowości. Takiemu stanowisku dał wyraz Sąd Najwyższy m.in. w postanowieniu z dnia 24 czerwca 1997 r., II CKN 216/97 (OSNC 1998, nr 1, poz.
- i pogląd ten Sąd Najwyższy w obecnym składzie podziela.
Przechodząc po tych ogólnych rozważaniach na grunt przedmiotowej sprawy należy stwierdzić, że decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych stanowiąca podstawę wpisu hipoteki ustawowej nie ma wymienionych cech nieważności, zatem jest dla sądu wiążąca. Oznacza to, że stanowi ona dostateczną podstawę wpisu hipoteki ustawowej w rozumieniu art. 26 ust. 3 powołanej ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Sprawdzanie merytorycznej prawidłowości tej decyzji pod kątem istnienia należności z tytułu składek, ich wysokości oraz okresu, jaki obejmują, wykracza poza zakres kognicji sądu wieczystoksięgowego.
Wpis tej hipoteki w zakresie merytorycznej prawidłowości decyzji może być podważony poza postępowaniem wieczystoksięgowym, w drodze procesu o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym, wytoczonego na podstawie art. 10 u.k.w.h.
Przytoczone rozważania uzasadniają rozstrzygniecie przedstawionego zagadnienia, jak w uchwale.