Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 7 lipca 2010 r. Sąd Apelacyjny w Warszawie – po ponownym rozpoznaniu sprawy – oddalił apelację powoda Polskiego Górnictwa Naftowego i Gazownictwa S.A. w Warszawie od wyroku Sądu Okręgowego – Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Warszawie z dnia 28 stycznia 2008 r. 2 oddalającego odwołanie powoda od decyzji Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki z dnia 20 czerwca 2006 r. odmawiającej powodowi zmiany taryfy dla paliw gazowych.
Wyrok Sądu Apelacyjnego (w całości) zaskarżył skargą kasacyjną powód.
We wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania wskazano na przyczyny przyjęcia skargi określone w art. 3989 § 1 pkt 1 i 2 k.p.c. Zdaniem autorki skargi w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, które budzi poważne wątpliwości i uzasadnia potrzebę dokonania przez Sąd Najwyższy wykładni przepisów oraz wymaga ustalenia:
„czy w świetle wykładni artykułu 155 Kodeksu postępowania administracyjnego należy uznać, że badając spełnienie przesłanek zmiany ostatecznej decyzji administracyjnej określonych w tym przepisie na etapie kontroli legalności i prawidłowości decyzji Prezesa URE odmawiającej przedsiębiorstwu energetycznemu zatwierdzenia zmiany taryfy, uprzednio zatwierdzonej przez Prezesa URE na mocy artykułu 47 ustęp 2 Prawa energetycznego:
- i) uprawnioną jest weryfikacja przez sąd wynikającej z artykułu 155 Kodeksu postępowania administracyjnego przesłanki interesu społecznego lub słusznego interesu strony poprzez odwołanie się do i badanie przesłanek z artykułu 3571
Kodeksu cywilnego, regulującego całkowicie odmienną niż wynikająca z artykułu 155 Kodeksu postępowania administracyjnego instytucję prawa, służącą ochronie równowagi kontraktowej stron stosunków zobowiązaniowych, a to ze względu na fakt, że taryfa, stanowiąc szczególny rodzaj wzorca umownego w rozumieniu artykułu 384 Kodeksu cywilnego, wpływa na stosunki cywilnoprawne między dostawcą gazu (energii elektrycznej, ciepła) a odbiorcą; czy też ii) artykuł 155 Kodeksu postępowania administracyjnego ma charakter samodzielnej i kompletnej regulacji, a w konsekwencji przewidziane nim przesłanki zmiany ostatecznej decyzji administracyjnej, w tym ostatecznej decyzji Prezesa URE zatwierdzającej przedsiębiorstwu energetycznemu taryfę, stanowią samoistną i wystarczającą podstawę służącą weryfikacji dopuszczalności zmiany takiej decyzji, a na stronie ubiegającej się o 3 zmianę ostatecznej decyzji administracyjnej w trybie artykułu 155 Kodeksu postępowania administracyjnego ciąży wyłącznie obowiązek wykazania istnienia przesłanek wymienionych w tym przepisie, w konsekwencji czego niedopuszczalnym jest dokonywanie oceny spełnienia przesłanki interesu społecznego lub słusznego interesu strony pod kątem warunków zastosowania artykułu 3571
Kodeksu cywilnego”.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną strona przeciwna – Prezes Urzędu Regulacji Energetyki wniósł o: 1) wydanie postanowienia odmawiającego przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, ewentualnie; 2) oddalenie skargi kasacyjnej; 3) zasądzenie na rzecz pozwanego kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu kasacyjnym, według norm przepisanych.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje
Przedstawione w skardze problemy interpretacyjne dotyczą – założonego przez autorkę skargi – pytania o dopuszczalność uwzględnienia cywilnoprawnej regulacji zmiany umowy (art. 357 1 k.c.) do sprawy o zmianę decyzji administracyjnej w trybie art. 155 k.p.a. Założona opozycja (wyłączność zakresów) obu powołanych regulacji nie ma przekonywującej podstawy. W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku wyjaśniono, że obie powołane regulacje nie pozostają ze sobą w sugerowanej odrębności albo sprzeczności. Jest to regulacja zupełnie inna.
Zastosowanie nadzwyczajnego trybu zmiany prawomocnej decyzji według przesłanek art. 155 k.p.a. z jego klauzulami interesu społecznego lub słusznego interesu strony wymaga – a nie wyklucza – uwzględnienia cywilnoprawnej regulacji zmiany umowy (rebus sic standibus), odpowiednio do podstawy faktycznej wyroku dotyczącej bezpośredniego znaczenia taryfy wynikającej z decyzji dla umownego ukształtowania stosunków cywilnoprawnych z odbiorcami gazu.
Sąd Apelacyjny w zaskarżonym wyroku zbadał i wyjaśnił przesłanki art. 155 k.p.a. i w przekonywujący sposób wyjaśnił, że dla zastosowania ogólnych klauzul 4 tego przepisu niezbędne było uwzględnienie kontekstu faktycznego sprawy, bez którego nie sposób dotrzeć do interesu społecznego lub słusznego interesu strony.
Stwierdzając, że nie zachodzą przyczyny przyjęcia skargi, określone w art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy postanowił zgodnie z art. 3989 § 2 k.p.c.
Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania kasacyjnego ma swoją podstawę § 12 ust. 4 pkt 2 w związku z § 14 ust. 3 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.).