Uzasadnienie
Zygmunt P. w dniu 30 czerwca 2006 r. wniósł do Sądu Najwyższego za po- średnictwem Sądu Apelacyjnego w Poznaniu skargę na przewlekłość w postępowa- niu sądowym domagając się, po pierwsze, stwierdzenia nieuzasadnionej zwłoki i przewlekłości postępowania sądowego w sprawie o rewaloryzację emerytury w za- kresie postępowania wynikającego z apelacji powoda z dnia 16 listopada 2004 r. od wyroku Sądu Okręgowego-Sądu Ubezpieczeń Społecznych w Szczecinie z dnia 19 października 2004 r.; po drugie, przyznania od „Sądu Apelacyjnego w Poznaniu - 2
Skarb Państwa zadośćuczynienia pieniężnego w kwocie 9.000 zł” oraz po trzecie, zobowiązania Sądu Apelacyjnego w Poznaniu do niezwłocznego wyznaczenia ter- minu rozprawy sądowej i merytorycznego rozpoznania apelacji powoda od wyroku
Sądu Okręgowego w Szczecinie z dnia 19 października 2004 r., a także zasądzenia od Skarbu Państwa kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi skarżący pod- niósł, że czas oczekiwania na rozpoznanie jego apelacji z dnia 16 listopada 2004 r. od wyroku Sądu Okręgowego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Szczecinie z dnia 19 października 2004 r. wynosi już 19 miesięcy. Według skarżącego Sąd
Apelacyjny w Poznaniu przez okres 19 miesięcy nie podjął żadnych czynności proce- sowych w postępowaniu apelacyjnym. Postępowanie apelacyjne trwa zatem dłużej niż jest to konieczne do wyjaśnienia okoliczności faktycznych i prawnych sprawy.
Powyższą skargę Sąd Apelacyjny w Poznaniu przekazał Sądowi Najwyższemu w dniu 27 listopada 2006 r. już po wyroku Sądu Apelacyjnego-Sądu Pracy i Ubezpie- czeń Społecznych w Poznaniu z dnia 8 sierpnia 2006 r. oddalającym apelację Zyg- munta P. od wyroku Sądu Okręgowego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w
Szczecinie z dnia 19 października 2004 r.
Pismem z dnia 29 listopada 2006 r. Sąd Najwyższy przesłał Prezesowi Sądu
Apelacyjnego w Poznaniu odpis skargi Zygmunta P. na przewlekłość postępowania
Sądu Apelacyjnego w Poznaniu [...].
Prezes Sądu Apelacyjnego w Poznaniu nie zajął w sprawie stanowiska.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje
Z art. 45 ust. 1 Konstytucji RP oraz art. 6 Konwencji o ochronie praw człowie- ka i podstawowych wolności sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r. (Dz.U.
z 1983 r. Nr 61, poz. 284 ze zm.) wynika obowiązek takiego organizowania systemu jurysdykcyjnego, aby właściwe sądy mogły podołać rozstrzyganiu spraw sądowych w rozsądnych terminach. Jest to szczególnie konieczne przy rozstrzyganiu spraw, które w wewnętrznym porządku prawnym uzyskały w specjalnych procedurach gwarancje sprawności i szybkości postępowań sądowych. Do takich spraw należą sprawy z za- kresu prawa pracy oraz ubezpieczeń społecznych, które wymagają niezwłocznego wstępnego badania sprawy przez przewodniczącego po jej wniesieniu (art. 467 k.p.c.), podejmowania przez sąd czynności wyjaśniających (art. 468 k.p.c.), a przede wszystkim ustanawiają obowiązek wyznaczania terminu pierwszej rozprawy tak, aby 3 od daty wniesienia pozwu lub odwołania do wyznaczenia rozprawy nie upłynęło wię- cej niż dwa tygodnie, chyba że zachodzą nadzwyczajne, tj. niedające się usunąć przeszkody (art. 471 k.p.c.). Te procesowe dyrektywy mają odpowiednie zastosowa- nie do postępowania przed sądem drugiej instancji (art. 391 § 1 k.p.c.). Na państwie spoczywa obowiązek zorganizowania warunków należytego sprawowania władzy jurysdykcyjnej, w tym zapewnienia optymalnej obsady kadrowej sądów odwoław- czych orzekających w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych. Nie zwalnia to sądów orzekających w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych od przestrze- gania procesowych zasad sprawnego rozpoznawania spraw.
W rozpoznawanej sprawie - jak to przedstawiono w części sprawozdawczej niniejszego uzasadnienia - rozprawa apelacyjna została przeprowadzona dopiero po upływie 20 miesięcy od wniesienia przez stronę apelacji do właściwego do jej rozpo- znania Sądu Apelacyjnego w Poznaniu, już po wniesieniu przedmiotowej skargi. Z akt sprawy nie wynika przyczyna tak poważnej przewlekłości postępowania, nato- miast biorący udział w postępowaniu ze skargi prezes Sądu Apelacyjnego nie przed- stawił jakiegokolwiek wyjaśnienia zaistniałego stanu rzeczy.
Niezależnie od braku wyjaśnienia powodów przewlekłości postępowania przed
Sądem Apelacyjnym w Poznaniu w zakresie rozpoznania apelacji Zygmunta P. Sąd
Apelacyjny - również z niewyjaśnionych przyczyn - przedstawił skargę Sądowi Naj- wyższemu dopiero po upływie 4 miesięcy, a więc z oczywistym naruszeniem, wyni- kającego z art. 7 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (Dz.U. Nr 179, poz. 1843), obowiązku niezwłocznego przedstawienia skargi.
Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd Najwyższy uwzględnił zarzut i wniosek skargi dotyczące stwierdzenia przewlekłości postępowania (art. 12 ust. 2 powołanej ustawy) oraz - w znacznej części - o przyznanie od Skarbu Państwa sumy pieniężnej na podstawie art. 12 ust. 4 powołanej ustawy.
Wobec natomiast rozpoznania apelacji Zygmunta P. po wniesieniu przez niego skargi na nieuzasadnioną zwłokę przeprowadzenia rozprawy apelacyjnej - bezprzedmiotowy stał się zawarty w skardze jej wniosek o zobowiązanie Sądu Ape- lacyjnego w Poznaniu do niezwłocznego wyznaczenia rozprawy apelacyjnej.
========================================