Uzasadnienie
W dniu 11 października 2011 r. Regionalna Fundacja Rozwoju Wsi w K. wniosła do Sądu Najwyższego, Komendy Głównej Policji, Komendy Wojewódzkiej Policji w O., Komendy Powiatowej Policji w N. i Posterunku Policji w K. protest wyborczy „czyli informacje o przestępstwach”. Pismo to nie zostało podpisane.
Również w dniu 11 października 2011 r., pismo tej samej treści zostało nadane w polskiej placówce pocztowej operatora publicznego. Pismo to podpisał S. R. jako Prezes Fundacji.
Państwowa Komisja Wyborcza wyraziła opinię, że protest powinien być pozostawiony bez nadawania mu dalszego biegu, ponieważ nie wiadomo, czy został złożony przeciwko ważności wyborów do Sejmu RP, do Senatu RP, 2 przeciwko wyborom w okręgu wyborczym czy wyborowi posła lub senatora.
Wniesiony protest nie spełnia też wymagań z art. 82 Kodeksu wyborczego, ponieważ wnoszący go nie formułuje w nim zarzutów tego rodzaju.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje
1. Zgodnie z art. 82 § 1 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. - Kodeks wyborczy (Dz.U. Nr 21, poz. 112), przeciwko ważności wyborów, ważności wyborów w okręgu lub wyborowi określonej osoby może być wniesiony protest z powodu: 1) dopuszczenia się przestępstwa przeciwko wyborom, określonego w rozdziale XXXI Kodeksu karnego, mającego wpływ na przebieg głosowania, ustalenie wyników głosowania lub wyników wyborów lub 2) naruszenia przepisów Kodeksu wyborczego dotyczących głosowania, ustalenia wyników głosowania lub wyników wyborów, mającego wpływ na wynik wyborów.
Według art. 82 § 2 i 3 Kodeksu wyborczego, protest przeciwko ważności wyborów z powodu dopuszczenia się przestępstwa przeciwko wyborom lub naruszenia przez właściwy organ wyborczy przepisów dotyczących głosowania, ustalenia wyników głosowania lub wyników wyborów może wnieść wyborca, którego nazwisko w dniu wyborów było umieszczone w spisie wyborców w jednym z obwodów głosowania. Protest przeciwko ważności wyborów w okręgu wyborczym lub przeciwko wyborowi posła, senatora może wnieść wyborca, którego nazwisko w dniu wyborów było umieszczone w spisie wyborców w jednym z obwodów głosowania na obszarze danego okręgu wyborczego.
Według art. 241 § 1 Kodeksu wyborczego, protest przeciwko ważności wyborów do Sejmu wnosi się na piśmie do Sądu Najwyższego w terminie siedmiu dni od dnia ogłoszenia wyników wyborów przez Państwową Komisję Wyborczą w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej. Nadanie w tym terminie protestu w polskiej placówce pocztowej operatora publicznego jest równoznaczne z wniesieniem go do Sądu Najwyższego. Stosownie do art. 241 § 3 Kodeksu wyborczego, wnoszący protest powinien sformułować w nim zarzuty oraz przedstawić lub wskazać dowody, na których opiera swoje zarzuty.
Sąd Najwyższy pozostawia bez dalszego biegu protest wniesiony przez osobę do tego nieuprawnioną albo niespełniający warunków określonych w art. 241 Kodeksu wyborczego. Niedopuszczalne jest przywrócenie terminu do wniesienia protestu (art. 243 § 1 Kodeksu wyborczego).
- 2. Protest wniesiony przez Regionalną Fundację Rozwoju Wsi należało pozostawić bez dalszego biegu, ponieważ nie spełnia on warunków określonych w art. 241 Kodeksu wyborczego.
Protest został wniesiony przez Regionalną Fundację Rozwoju Wsi w K., która nie należy do kręgu osób uprawnionych do wniesienia protestu przeciwko ważności wyborów (art. 82 § 2 i 3 Kodeksu wyborczego). Nie jest bowiem wyborcą.
Podpisanie pisma przez prezesa Fundacji będącego osobą fizyczną nie zmienia tej oceny. Protest może wnieść tylko wyborca, czyli osoba fizyczna, a Fundacja jest osobą prawną.
Protest został wniesiony przed terminem. Zgodnie z art. 241 § 1 Kodeksu wyborczego, protest przeciwko ważności wyborów do Sejmu wnosi się na piśmie do Sądu Najwyższego w terminie siedmiu dni od ogłoszenia wyniku wyborów przez Państwową Komisję Wyborczą w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej.
Warunek ten spełnia nadanie pisemnego protestu w wymienionym terminie w polskiej placówce pocztowej operatora publicznego. Państwowa Komisja Wyborcza ogłosiła wyniki wyborów do Sejmu RP oraz do Senatu RP dwoma obwieszczeniami z 11 października 2011 r., które zostały opublikowane 12 października 2001 r. w Dzienniku Ustaw z 2011 r. Nr 218, poz. 1294 i 1295. Powyższa data ogłoszenia wyników wyborów (12 października 2011 r.) określiła początek biegu terminu do wnoszenia protestów przeciwko ważności wyborów. Tymczasem protest wniesiony przez Regionalną Fundację Rozwoju Wsi w K. został nadany w polskiej placówce pocztowej operatora publicznego 11 października 2011 r. (co wynika jednoznacznie z datownika poczty na kopercie, w której nadano protest na adres Sądu Najwyższego), tj. przed dniem 12 października 2011 r., w którym Państwowa Komisja Wyborcza oficjalnie ogłosiła wyniki wyborów w wyłącznie miarodajnym organie publikacyjnym, tj. w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 12 października 2011 r. Oznacza to, że protest został wniesiony przed rozpoczęciem biegu ustawowego terminu do wnoszenia protestów wyborczych. „Przedwczesny” 4 protest wniesiony przez Regionalną Fundację Rozwoju Wsi w K., nadany na poczcie przed rozpoczęciem biegu terminu do wnoszenia protestów wyborczych, nie spełnia warunku wniesienia go w terminie ustawowo określonym, o którym mowa w art. 241 § 1 Kodeksu wyborczego.
Ponadto w proteście nie zostały sprecyzowane zarzuty, które można byłoby zakwalifikować według art. 82 § 1 Kodeksu wyborczego. Protest dotyczy bowiem „przestępstw plakatowania w miejscach niedozwolonych”, immunitetu poselskiego i wybrania do Sejmu i Senatu przestępców oraz finansowania partii politycznych.
Żadnej z tych kwestii nie można zaliczyć do zagadnień związanych z przebiegiem głosowania, ustalaniem wyników głosowania lub wyników wyborów, a tylko tych kwestii może dotyczyć protest przeciwko ważności wyborów.
Wszystko to oznaczało, że wniesiony protest nie spełniał warunków koniecznych do poddania go merytorycznemu rozpoznaniu, dlatego Sąd Najwyższy pozostawił protest bez dalszego biegu z mocy art. 243 § 1 Kodeksu wyborczego, bez oceny faktycznej i prawnej zawartych w nim zarzutów. Sąd Najwyższy ma obowiązek pozostawić bez dalszego biegu protest wniesiony przez osobę do tego nieuprawnioną albo niespełniający warunków określonych w art. 241 Kodeksu wyborczego.