Uzasadnienie
Wnioskodawca Skarb Państwa - Lasy Państwowe Nadleśnictwo B., reprezentowany przez adwokata, wniósł skargę kasacyjną od postanowienia Sądu
Okręgowego w O. z dnia 20 grudnia 2013 r.
Postanowieniem tym Sąd drugiej instancji, po rozpoznaniu skargi wnioskodawcy o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem Sądu Okręgowego w O. z dnia 28 lutego 2012 r. w sprawie z wniosku Skarbu Państwa - Lasy Państwowe Nadleśnictwo B. z udziałem J. S. i A. S. o rozgraniczenie, zmienił wyżej wymienione postanowienie Sądu Okręgowego w O. w ten sposób, że: 1) zmienił zaskarżony apelacją przez uczestników postępowania punkt 1 postanowienia Sądu Rejonowego w G. z dnia 3 listopada 2011 r. i dokonał rozgraniczenia pomiędzy nieruchomością oznaczoną numerem geodezyjnym 68 położoną w obrębie K. gmina W., dla której urządzona jest księga wieczysta w
Sądzie Rejonowym w G. VII Zamiejscowym Wydziale Ksiąg Wieczystych w W. nr […] a nieruchomością oznaczoną numerem geodezyjnym 105 położoną w obrębie
P. gmina W., dla której urządzona jest księga wieczystą w Sądzie Rejonowym w G. VII Zamiejscowym Wydziale Ksiąg Wieczystych w W. nr […] i ustalił granicę pomiędzy tymi nieruchomościami według linii zaznaczonej kolorem czerwonym w załączniku nr B do opinii biegłego geodety A. L. z 23 października 2013 r. stanowiącym integralną część postanowienia, biegnącej przez punkty o nr 95, 94, 319, 318, 317, 316, 315, 314, 313, 312, 311, 310, 309; 2) oddalił apelację w pozostałym zakresie oraz orzekł o kosztach postępowania.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje
Stosownie do art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o Prokuratorii
Generalnej Skarbu Państwa (obecnie jedn. tekst: Dz.U. z 2013 r., poz. 1150 - dalej:
„u.p.g.”) do zadań Prokuratorii Generalnej należy wyłączne zastępstwo procesowe
Skarbu Państwa przed Sądem Najwyższym, z zastrzeżeniem art. 8b ust. 5.
Ta ostatnia regulacja stanowi, że w przypadku przekazania podmiotowi reprezentującemu Skarb Państwa do prowadzenia sprawy lub grupy spraw, w których zastępstwo procesowe Skarbu Państwa przez Prokuratorię Generalną 3 jest obowiązkowe, podmiot ten wykonuje zastępstwo procesowe Skarbu Państwa również przed Sądem Najwyższym. Przepis ten należy odczytywać przez pryzmat art. 8, który wymienia sprawy, w których ma miejsce obligatoryjne zastępstwo procesowe Skarbu Państwa przez Prokuratorię Generalną. Artykuł 8b ust. 1 u.p.g.
przewiduje, że w przypadkach, o których mowa w art. 8 ust. 1, Prokuratoria
Generalna, za zgodą lub na wniosek podmiotu reprezentującego Skarb Państwa, może przekazać temu podmiotowi do prowadzenia sprawę lub grupę spraw, z wyjątkiem spraw, w których występuje istotne zagadnienie prawne oraz potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub rozbieżności w orzecznictwie sądów. Jeśli dojdzie do takiego przekazania, podmiot reprezentujący Skarb Państwa jest upoważniony, na podstawie art. 8b ust. 5 u.p.g., do sprawowania zastępstwa procesowego w przekazanych mu sprawach także przed Sądem Najwyższym.
Możliwość przekazania przez Prokuratorię Generalną zastępowania Skarbu
Państwa innemu podmiotowi, z konsekwencjami, o których mowa w art. 8b ust. 5 u.p.g., dotyczy więc tylko przypadków zastępstwa obowiązkowego, o którym mowa w art. 8 ust. 1 tej ustawy. Nie obejmuje zatem spraw niewymienionych w tym przepisie, w których zastępstwo procesowe Skarbu Państwa przez Prokuratorię
Generalną przed sądami powszechnymi nie jest obligatoryjne. Do tej kategorii spraw należy niewątpliwie niniejsza - wytoczona przez Skarb Państwa - Lasy
Państwowe Nadleśnictwo B. sprawa o rozgraniczenie będąca w kognicji sądu rejonowego, jako sądu pierwszej instancji.
Zgodnie zatem z art. 4 ust. 1 pkt 1 u.p.g., w postępowaniu przed Sądem
Najwyższym w rozpatrywanej sprawie, zastępstwo Skarbu Państwa przez
Prokuratorię Generalną jest wyłączne. Oznacza to, że do wniesienia skargi kasacyjnej w imieniu Skarbu Państwa - Lasy Państwowe Nadleśnictwo B. uprawniona jest wyłącznie Prokuratoria Generalna, natomiast pozbawiony jest zdolności postulacyjnej podmiot działający dotychczas w postępowaniu przed sądami powszechnymi, jako statio fisci Skarbu Państwa, reprezentowany przez radcę prawnego lub adwokata (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 13 marca 2012 r., V CSK 244/11, OSNC-ZD 2013, nr 3, poz. 60, z dnia 19 września 2013 r., z dnia 4 września 2014 r., II CSK 616/13, nie publ.).
W postanowieniach Sądu Najwyższego z dnia 30 sierpnia 2006 r., I CSK 192/06 (nie publ.), z dnia 31 sierpnia 2006 r., I CZ 47/06 (OSNC 2007, nr 5, poz. 75) oraz z dnia 12 grudnia 2006 r. I CSK 415/06 (nie publ.) wyjaśniono, że z art. 4 ust. 1 pkt 1 u.p.g. wynika także norma o charakterze procesowym przyznająca zdolność postulacyjną przez Sądem Najwyższym wyłącznie Prokuratorii Generalnej i pozbawiająca jednocześnie tej zdolności adwokatów i radców prawnych. Przepis art. 871 § 3 k.p.c. należy zatem interpretować w ten sposób, że w sprawach, w których obowiązuje wyłączne zastępstwo Skarbu Państwa przez Prokuratorię
Generalną, nie jest dopuszczalne zastępowanie go przez jakikolwiek inny podmiot.
Obejmuje to także czynności związane z postępowaniem przed Sądem
Najwyższym, podejmowane przed sądem niższej instancji, takie jak wniesienie skargi kasacyjnej.
Z tych względów na podstawie art. 3986 § 3 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. Sąd
Najwyższy odrzucił skargę kasacyjną jako niedopuszczalną.
Na wniosek zawarty w odpowiedziach na skargę kasacyjną Sąd Najwyższy orzekł o kosztach postępowania kasacyjnego na podstawie art. 520 § 3 w zw. z art. 98 § 1 i 3, art. 391 § 1, art. 39821 i art. 13 § 2 k.p.c. oraz przy uwzględnieniu przepisów § 13 ust. 4 pkt 2 w zw. z § 2 ust. 2 i § 8 pkt 2 rozporządzenia Ministra
Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (jedn. tekst: Dz.U. z 2013 r., poz. 461).