Uzasadnienie
Sąd drugiej instancji, postanowieniem wydanym na podstawie art. 373 k.p.c. w zw. z art. 370 i 13 § 2 k.p.c., odrzucił apelację uczestniczki postępowania w sprawie o stwierdzenie nabycia spadku, uznając ją za spóźnioną i nadal nienależycie opłaconą.
Sąd ten ustalił, że drugi z pełnomocników uczestniczki nadał apelację opłaconą kwotą 50 zł, którą Sąd pierwszej instancji odrzucił na podstawie art. 1302 § 3 k.p.c. wobec nieuiszczenia opłaty w wymaganej wysokości 100 zł.
W dniu 30 kwietnia 2012 r. uczestniczka złożyła wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia brakującej opłaty od apelacji, dołączając do wniosku dowód uiszczenia kwoty 50 zł znakami opłaty sądowej.
Postanowieniem z dnia 28 maja 2012 r. Sąd pierwszej instancji przywrócił uczestniczce termin do wniesienia apelacji (k. 725).
W ocenie Sądu drugiej instancji, zastosowanie znajdowała sankcja uregulowana w art. 1302 § 3 k.p.c. wobec uiszczenia od apelacji opłaty stałej w niewłaściwej wysokości. Wobec prawomocnego odrzucenia apelacji sąd powinien z urzędu zwrócić uiszczoną opłatę od pierwotnie złożonej apelacji, błędnie uznając za wystarczające uiszczenie tylko brakującej części opłaty. Sąd ten stwierdził nadto, że uczestniczka nie wykazała braku winy w nienależytym opłaceniu apelacji, bo błąd pełnomocnika obciążał uczestniczkę, a zatem nie zostały spełnione przesłanki do przywrócenia terminu do wniesienia apelacji.
W tej sytuacji Sąd odwoławczy odrzucił apelację jako spóźnioną i nadal nienależycie opłaconą.
Uczestniczka wniosła zażalenie na powyższe postanowienie do Sądu Apelacyjnego, za pośrednictwem Sądu drugiej instancji, tj. Sądu Okręgowego.
Sąd Apelacyjny stwierdził swą niewłaściwość i postanowieniem przedstawił zażalenie do rozstrzygnięcia Sądowi Najwyższemu.
W zażaleniu skarżąca zarzuciła naruszenie art. 1302 w związku z art. 149 u.k.s.c. przez błędne przyjęcie daty wszczęcia sprawy jako daty jej zainicjowania w 2007 r., a nie wszczęcia postępowania w instancji, co nastąpiło 24 pażdziernika 2009 r., a więc po dacie 1 lipca 2009 r. Zarzut naruszenia art. 168 k.p.c. uzasadniono kwestionowaniem przypisania winy pełnomocnikowi w opłaceniu 3 apelacji kwotą niższą od wymaganej, podczas gdy było to wynikiem niezawinionego zbiegu kilku sytuacji naraz, m.in. utrwaloną wiedzą pełnomocnika co do wysokości opłaty.
Skarżąca wywodzi, że nie rozumie oceny Sądu, iż apelacja jest spóźniona, a w odniesieniu do zarzutu nienależytego jej opłacenia stwierdza, że nakleja kolejny znaczek wartości 100 zł.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie.
Zasadnie uznał Sąd drugiej instancji, że – odmiennie aniżeli ocenił to Sąd pierwszej instancji – nie zostały spełnione przesłanki warunkujące przywrócenie terminu do wniesienia apelacji, ponieważ wskazane we wniosku o przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej przyczyny nienależytego opłacenia apelacji przez profesjonalnego pełnomocnika nie były niezawinione.
Sąd odwoławczy trafnie przyjął, że okoliczności w postaci nie reprezentowania od początku uczestniczki postępowania przez adwokata Z. O. oraz niedostrzeżenie przez tego pełnomocnika i w konsekwencji nieznajomość treści przepisów wprowadzających zmiany w k.p.c. i przepisów określających aktualną wysokość opłaty od apelacji w sprawie o stwierdzenie nabycia spadku, nie świadczyły o wykazaniu przez żalącą braku winy w nienależytym opłaceniu apelacji. Błąd pełnomocnika uczestniczki obciąża samego mocodawcę.
Wobec powyższego, że zasadnie uznał Sąd odwoławczy, iż brak było podstaw w świetle art. 168 k.p.c. do przywrócenia terminu do wniesienia apelacji, co odmiennie, lecz wadliwie uczynił Sąd pierwszej instancji, trafnie ocenił Sąd odwoławczy apelację uczestniczki postępowania jako spóźnioną i odrzucił ją na podstawie art. 373 k.p.c. w zw. z art. 370 i art. 13 § 2 k.p.c., uznając ją także za nienależycie opłaconą, w terminie otwartym do wniesienia tego środka zaskarżenia.
W tym stanie rzeczy Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji na podstawie art. 39814 k.p.c. w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c.