Uzasadnienie
Uczestnik postępowania M. S. zwolniony w całości od kosztów sądowych, reprezentowany przez pełnomocnika - radcę prawnego, wniósł apelację od postanowienia Sądu Rejonowego z 15 września 2006 r. bez uiszczenia opłaty podstawowej. Postanowieniem z 21 listopada 2006 r. Sąd Okręgowy odrzucił tę apelację na podstawie art. 1302 § 3 k.p.c.
W zażaleniu uczestnik postępowania zarzuca naruszenie zasady prawa do sądu oraz rozpatrzenia sprawy przez sądy dwóch instancji wyrażonej w art. 45 i 78 Konstytucji RP oraz w art. 6 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, art. 14 ust. l Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych. Żalący się wnosi o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Wnioskodawca Skarb Państwa - reprezentowany przez Starostę Powiatu L., a zastępowany przez Prokuratorię Generalną Skarbu Państwa odpowiadając na zażalenie wnosił o jego oddalenie i zasądzenie na rzecz Skarbu Państwa kosztów postępowania według norm przepisanych.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje
Postanowienie Sądu Okręgowego odpowiada obowiązującym przepisom kodeksu postępowania cywilnego i ustawy z 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz.U. nr 167, poz. 1398 ze zm. - dalej: u.k.s.c.).
W szczególności art. 149 ust. 1 u.k.s.c. przesądza obowiązywanie tej ustawy w stosunku do środka odwoławczego (apelacji) wniesionej przez uczestnika. Art. 14 ust. 2 u.k.s.c. i art. 100 ust. 2 odczytane we wzajemnym powiązaniu postanawiają, że obowiązek uiszczenia opłaty podstawowej w wysokości 30 zł dotyczy również strony zwolnionej w całości (jak uczestnik M. S.) od kosztów sądowych, natomiast art. 126 u.k.s.c wprowadza do kodeksu postępowania cywilnego przepis art. 1302 § 3 k.p.c., nakazujący odrzucić apelację wniesioną bez zachowania przez zawodowego pełnomocnika opisanych wyżej wymagań.
Sposób i środki realizacji prawa do sądu wynikają z przepisów ustaw zwykłych, nieusprawiedliwione jest zatem powoływanie się skarżącego na przepisy wyższego rzędu, jakoby zwalniające od przestrzegania ustaw. Rzeczą ustawodawcy zwykłego jest określenie również szczegółowych norm nakładających na strony obowiązek 3 partycypowania w kosztach działania wymiaru sprawiedliwości przez uiszczanie opłat sądowych, natomiast rzeczą sądu jest przestrzeganie tych norm, ponieważ zgodnie z art. 178 ust. 1 Konstytucji sędziowie podlegają ustawom. Dlatego w rozpoznawanej sprawie sąd orzekający o dopuszczalności apelacji nie był władny odmówić zastosowania wymienionego przepisu kodeksu postępowania cywilnego.
Nie można wykluczyć, że ze względu na konkretne, szczególne okoliczności, założenie ustawowe, iż każdy jest w stanie pokryć opłatę podstawową okazałoby się błędne. Wówczas ujawniłby się problem zgodności przepisów u.k.s.c.
z przepisami Konstytucji powoływanymi przez skarżącego ale i w takim wypadku postulat wykładni w zgodzie z Konstytucją nakazywałby wykorzystanie zwykłych środków pozwalających chronić interes strony, która bez winy nie dokonała w terminie czynności procesowej.
W rozpoznawanej sprawie nie ma przede wszystkim danych pozwalających powziąć takie wątpliwości, a poza tym inicjowanie jakiegokolwiek wpadkowego postępowania należy do uczestnika postępowania, zastąpionego przez zawodowego pełnomocnika.
Ponieważ zaskarżone postanowienie odpowiadało prawu Sąd Najwyższy oddalił zażalenie na podstawie art. 3941 § 2 i 3 k.p.c. w związku z art. 39814 k.p.c. a w zakresie kosztów postępowania zażaleniowego orzekł na podstawie art. 99 k.p.c. jz