Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 18 października 2006 r. Sąd Rejonowy w L. oddalił w całości powództwo Gminy L. o zasądzenie od pozwanej Wspólnoty
Mieszkaniowej kwoty 62314,16 zł.
W apelacji od tego wyroku strona powodowa (niedziałająca przez pełnomocnika, chociaż był on ustanowiony w sprawie) zawarła stwierdzenie, że „zaskarża wyżej wskazany wyrok w całości, wnosi o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji”; wartość przedmiotu zaskarżenia została oznaczona na kwotę 62314,16 zł.
Przewodniczący w Sądzie Okręgowym, któremu została przedstawiona apelacja, wezwał radcę prawnego – pełnomocnika powoda „do uzupełnienia braku formalnego apelacji poprzez wskazanie zakresu żądanego uchylenia wyroku tj. w całości czy w części i jakiej”, pod rygorem odrzucenia apelacji. W wykonaniu tego wezwania pełnomocnik pozwanego oświadczył: „uprzejmie informuję, że wyrok został zaskarżony w całości co wynika z pierwszego zdania apelacji”.
Postanowieniem z dnia 25 stycznia 2007 r. Sąd Okręgowy odrzucił apelację na podstawie art. 373 k.p.c. Sąd wskazał, że warunki formalne apelacji, wymienione w punktach pierwszym i piątym § 1 art. 368 k.p.c., są warunkami samodzielnymi, powinny być wyraźnie wskazane, a zakres żądanego uchylenia nie może być przez sąd wyprowadzany z relacji zakresu wskazanego zakresu zaskarżenia i treści orzeczenia. Braki w zakresie sformułowania wniosków apelacji uniemożliwiają, w ocenie Sądu Okręgowego, nadanie apelacji właściwego biegu.
Sąd podkreślił także, że pełnomocnik powoda nie usunął braku apelacji, pomimo, że został do tego wezwany, z wyraźnym wskazaniem wymaganego zakresu uzupełnienia.
W zażaleniu na to postanowienie, zawierającym wniosek o jego uchylenie, skarżący twierdzi, że określenie, iż wyrok zaskarża się w całości i wnosi się o jego uchylenie, przy uwzględnieniu także oznaczonej w apelacji wartości przedmiotu zaskarżenia, jednoznacznie wskazywało, że wniosek o uchylenie dotyczy całości 3 wyroku i brak było podstaw do stwierdzenia przeszkody uniemożliwiającej nadanie biegu apelacji.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje
Niewątpliwie trafne jest stwierdzenie Sądu Okręgowego, że wymagania apelacji wymienione w art.368 § 1 pkt 1 (wskazanie zakresu zaskarżenia) i pkt 5 (wniosek o zmianę lub uchylenie wyroku z zaznaczeniem zakresu żądanej zmiany lub uchylenia) są wymaganiami samodzielnymi i odrębnymi, a zatem powinny być wyraźnie i oddzielnie sprecyzowane. Wymagania te mają na celu uniknięcie jakichkolwiek wątpliwości co do zakresu zaskarżenia (a tym samym zakresu prawomocności orzeczenia) oraz wnioskowanego przez stronę sposobu rozstrzygnięcia. W okolicznościach konkretnej sprawy nie jest wykluczone stwierdzenie, że nieprecyzyjne ujęcie sformułowań użytych w apelacji stanowi jedynie oczywistą niedokładność, niestanowiącą przeszkody do nadania jej biegu.
Taka wykładnia w zakresie oceny spełnienia omawianych wymagań apelacji została przyjęta w orzecznictwie Sądu Najwyższego (por. postanowienia z dnia 28 kwietnia 2006 r., V CZ 25/06, 16 listopada 2006 r., II CZ 80/06 i 30 listopada 2006 r., I CZ 88/06).
W okolicznościach niniejszej sprawy, sformułowanie „zaskarża wyżej wskazany wyrok w całości, wnosi o jego uchylenie i przekazanie sprawy (...)”, przy uwzględnieniu wartości przedmiotu zaskarżenia (odpowiadającej wartości przedmiotu sporu), choć obarczone niedokładnością, nie budziło żadnych wątpliwości co do zakresu wniosku o uchylenie wyroku; w rezultacie brak było przeszkód do nadania biegu apelacji, bez potrzeby wszczynania procedury naprawczej. Z tego względu orzeczenie o odrzuceniu apelacji z powodu nieusunięcia jej braków podlegało uchyleniu, na podstawie art. 3941 § 3 w zw. z art. 39816 k.p.c.
Pomimo uwzględnienia zażalenia, trzeba wyraźnie stwierdzić, że wyrażane w tym zażaleniu przekonanie o nienagannym sporządzeniu apelacji jest nieuzasadnione i nie utrzymuje się przy konfrontacji treści apelacji z wyraźnym brzmieniem przepisu art. 368 § 1 pkt 5 k.p.c. Ewidentnie bezpodstawnie skarżący kwestionuje stanowisko Sądu Okręgowego, że omawiane wymagania apelacji są „w każdym 4 przypadku wymaganiami samodzielnymi”. Pozbawione treści prawnej i niewłaściwe w formie są zawarte w zażaleniu uwagi dotyczące „wykorzystywania prawa w potocznym znaczeniu jako sztuka dla sztuki”.
Uwzględnienie zażalenia, wskutek przyjęcia przez Sąd Najwyższy wykładni korzystnej dla strony wnoszącej apelację, zgodnie z kierunkiem orzecznictwa tego
Sądu w rozważanej kwestii, nie zmienia zasadniczej oceny prawnej co do charakteru wymagań apelacji. Chociaż, jak wcześniej wskazano, nie było konieczne wszczęcie procedury naprawczej w stosunku do apelacji, to niewątpliwie udzielenie przez pełnomocnika skarżącego właściwej odpowiedzi na wystąpienie Sądu, zapobiegłoby podejmowaniu dalszych czynności w tej kwestii.
jz