Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 27 września 2011 r. Sąd Apelacyjny odrzucił skargi kasacyjne pozwanych E. M. i F. C., wniesione od wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 31 stycznia 2011 r. Skargi te odrzucono dlatego, ponieważ pozwani nie uiścili opłaty od skarg kasacyjnych, a wcześniej sąd oddalił ich wnioski o zwolnienie od kosztów sądowych (odpowiednio postanowieniem z dnia 20 lipca 2011 r. i postanowieniem z dnia 19 sierpnia 2011 r.).
W zażaleniach obu pozwanych na to postanowienie wskazywano na naruszenie przepisów art. 101 ust. 1 i art. 102 ust. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, art. 3986 § 2 k.p.c. i art. 130 § 1 k.p.c.
Jednocześnie na podstawie art. 380 k.p.c. w zw. z art. 39821 k.p.c. i w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c. skarżący wnosili o rozpoznanie niezaskarżalnych postanowień Sądu Apelacyjnego o odmowie zwolnienia obu pozwanych od kosztów sądowych.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje
Z akt sprawy wynika, że pozwanym doręczono odpisy postanowień z dnia 20 lipca 2011 r. i z dnia 19 sierpnia 2011 r. w sierpniu 2011 r. (k. 1099 i k. 1100).
Obie skargi kasacyjne zostały złożone przez profesjonalnego pełnomocnika pozwanych (adwokatów). Zgodnie z art. 112 ust. 3 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz.U. z 2010 r., nr 90, poz. 594 ze zm.), reguły wyrażonej w art. 112 ust. 2 ustawy nie stosuje się, jeżeli pismo podlegające opłacie w wysokości stałej lub stosunkowej (obliczonej od wskazanej przez stronę wartości przedmiotu sporu lub wartości przedmiotu zaskarżenia) zostało wniesione m.in. przez adwokata. W tym przypadku, jeżeli wniosek o zwolnienie od kosztów został oddalony, tygodniowy termin do opłacenia pisma biegnie jednak od dnia doręczenia stronie postanowienia.
Do czasu wydania zaskarżonego postanowienia, tj. do dnia 27 września 2011 r. upłynął już wspomniany termin tygodniowy (k. 1099 i k. 1100). W tej sytuacji Sąd Apelacyjny zasadnie odrzucił skargę kasacyjną na podstawie art. 3988 § 2 z racji jej nieopłacenia we wspomnianym terminie. Z uzasadnienia uchwały Sądu Najwyższego z dnia 9 lutego 2012 r., III CZP 92/11 (nie publ.) wynika, że przy 3 wykładni art. 112 ust. 2 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. należy brać pod uwagę to, że przepis ten tworzy w istocie wyjątek od zasady wzywania do uiszczenia brakujących opłat sądowych, obowiązującej po uchyleniu art. 1302 § 3 k.p.c. i podlega interpretacji ścisłej. Wprowadza on zatem restrykcyjny mechanizm odrzucenia nieopłaconych środków zaskarżenia, w tym - skargi kasacyjnej, wniesionych przez adwokatów, które nie zostały opłacone w terminie liczonym od dnia doręczenia postanowienia o odmowie zwolnienia od kosztów sądowych.
W tej sytuacji zażalenie pozwanych należało oddalić jako nieuzasadnione (art. 3941 § 3 k.p.c. w zw. z art. 39814 k.p.c.).