Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 29 stycznia 2014 r. Sąd Apelacyjny odrzucił, jako niedopuszczalną, skargę kasacyjną pozwanych (powodów wzajemnych) R. S. i M. S. od postanowienia tego Sądu z dnia 30 września 2013 r. oddalającego zażalenie na zarządzenie przewodniczącego o zwrocie pozwu. W uzasadnieniu postanowienia Sąd Apelacyjny wskazał, że zgodnie z art. 398¹ § 1 k.p.c. skarga kasacyjna przysługuje od wydanych przez sąd drugiej instancji prawomocnego wyroku lub postanowienia w przedmiocie odrzucenia pozwu albo umorzenia postępowania kończących postępowanie w sprawie.
W zażaleniu na to postanowienie pozwani (powodowie wzajemni) podnieśli zarzut naruszenia art. 394¹ § 1 k.p.c. Podkreślili, że wadliwa wykładnia przepisu prowadząca do przyjęcia, że postanowienie oddalające zażalenie na zarządzenie o zwrocie pozwu nie jest postanowieniem kończącym postępowanie w sprawie, w okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy zamyka drogę do sądowej ochrony ich praw.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Skarga kasacyjna przysługuje wyłącznie od orzeczeń wskazanych w art. 398¹ § 1 k.p.c., mianowicie od prawomocnych wyroków oraz postanowień w przedmiocie odrzucenia pozwu albo umorzenia postępowania kończących postępowanie w sprawie. Do tej kategorii nie należy postanowienie sądu drugiej instancji oddalające zażalenie na zarządzenie przewodniczącego o zwrocie pozwu. Według utrwalonego w orzecznictwie Sądu Najwyższego stanowiska, zarówno pod rządem art. 3981 § 1 k.p.c. jak i w okresie wcześniejszym pod rządem art. 392 § 1 k.p.c. skarga kasacyjna (wcześniej kasacja) nie przysługuje od postanowienia sądu drugiej instancji oddalającego zażalenie na zarządzenie przewodniczącego o zwrocie pozwu (por. niepublikowane postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 29 czerwca 2000 r., V CZ 48/00; z dnia 7 listopada 2006 r., I CZ 58/06; z dnia 16 kwietnia 2008 r. I CZ 10/08; z dnia 28 czerwca 2007 r., IV CZ 42/07; z dnia 22 stycznia 2010 r., V CZ 64/09; z dnia 18 lutego 2010 r., II CZ 101/09).
Opiera się ono między innymi na uznaniu, że wymienione postanowienie nie jest orzeczeniem kończącym postępowanie w sprawie. Dotyczy ono bowiem wstępnej fazy 3 postępowania, zamyka jedynie etap badania warunków formalnych pozwu, którego celem jest prawidłowe wszczęcie procesu. Pozew zwrócony nie wywołuje żadnych skutków, jakie ustawa wiąże z jego wniesieniem do sądu. Możliwe jest - po uzupełnieniu wskazanych braków formalnych lub fiskalnych - ponowne wniesienie pozwu w danej sprawie.
Wobec powyższego, zasadne było odrzucenie przez Sąd Apelacyjny jako niedopuszczalnej skargi kasacyjnej wniesionej od postanowienie tego Sądu z dnia 30 września 2013 r. oddalające zażalenie na zarządzenie przewodniczącego o zwrocie pozwu.
Z tych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 39814 k.p.c. w zw. z art. 394¹ § 3 k.p.c. oddalił zażalenie pozwanych (powodów wzajemnych).
Ze względu na treść art. 108 § 1 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1, art. 398²¹ k.p.c.
Sąd Najwyższy o kosztach postępowania zażaleniowego orzekł jak w pkt 2 postanowienia.