Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny – Sąd Dyscyplinarny wyrokiem z dnia 18 listopada 2003 r. uznał obwinionego sędziego za winnego tego, że w dniu 25 maja 2001 r. w miejscowości A., gm. B., woj. (...) kierując samochodem marki „Dogde” nr rej (...) po drodze publicznej nr 527 doprowadził do czołowego zderzenia z samochodem osobowym marki „Opel – Omega” nr rej. (...) kierowanym przez
Marka R. po czym opuścił samochód i udał się do pobliskiego sklepu, gdzie kupił 4 piwa i w oczekiwaniu na funkcjonariuszy policji wypił 200 ml wódki, a później w ich obecności, w tym w toku badania alkotestem, wypił 4 piwa, aby 2 ukryć istotną w tym postępowaniu okoliczność w postaci faktu, że w chwili kolizji prowadząc pojazd mechaniczny znajdował się w stanie po użyciu alkoholu, uchybiając przez to godności sprawowanego urzędu sędziego, tj. przewinienia dyscyplinarnego z art. 107 § 1 u.s.p. i za to na podstawie art. 109 § 1 pkt 5 u.s.p. wymierzył mu karę dyscyplinarną złożenia sędziego z urzędu, a kosztami postępowania dyscyplinarnego obciążył Skarb Państwa.
Odwołania od tego wyroku wnieśli obwiniony i jego obrońca.
Obwiniony zaskarżył wyrok w części opisowej czynu oraz w części dotyczącej wymiaru kary. Zarzucił błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, że w chwili kolizji znajdował się w stanie po użyciu alkoholu oraz obrazę przepisów prawa materialnego przez przyjęcie, że nie nastąpiło przedawnienie wykroczenia, a w konsekwencji i przedawnienie przewinienia dyscyplinarnego, zgodnie z art. 204 § 1 u.s.p. Nadto skarżący zarzucił rażącą niewspółmierność kary dyscyplinarnej do popełnionego przewinienia dyscyplinarnego oraz nieuwzględnienie przez Sąd okoliczności łagodzących.
W odwołaniu sporządzonym przez obrońcę obwinionego zarzucono błąd w ustaleniach faktycznych przez wadliwe przyjęcie, że w chwili popełnienia zarzuconego czynu obwiniony znajdował się w stanie po użyciu alkoholu, a nadto rażącą niewspółmierność wymierzonej kary dyscyplinarnej w stosunku do faktycznego stopnia społecznej szkodliwości czynu oraz cech osobowości obwinionego, powołanych w uzasadnieniu wyroku ale nieuwzględnionych przy wymiarze kary.
Na rozprawie przed Sądem Najwyższym w dniu 23 czerwca 2004 r obwiniony oraz jego obrońca wnieśli o umorzenie postępowania dyscyplinarnego ze względu na przedawnienie karalności czynu.
Zastępca Rzecznika Dyscyplinarnego pozostawił powyższy wniosek do rozważenia Sądowi.
Sąd Najwyższy –Sąd Dyscyplinarny zważył, co następuje
Okolicznością bezsporną jest, że zarzucane obwinionemu przewinienie dyscyplinarne popełnione zostało w dniu 25 maja 2001 r., a więc przed wejściem w życie ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. Nr 98, poz. 1070 ze zm.) zwanej dalej „u.s.p. z 2001 r.”.
Z mocy art. 204 § 1 tej ustawy w sprawach przewinień dyscyplinarnych sędziów, popełnionych przed jej wejściem w życie stosuje się przepisy tej ustawy z wyjątkiem art. 108, z zastrzeżeniem § 2–5. Regulacje zawarte w wymienionych paragrafach wskazują, że do przewinień popełnionych przed dniem 1 października 2001 r. zawsze stosuje się poprzednio obowiązujące zasady dotyczące przedawnienia, co oznacza, że stosuje się art. 81 prawa o u.s.p.
z 1985 r., a nie art. 108 obowiązującej ustawy. Rodzi to więc obowiązek Sądu zastosowania m.in. art. 81 § 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1985 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. Nr 31, poz. 137 ze zm.), z którego wynika wymóg umorzenia wszczętego postępowania dyscyplinarnego po upływie trzech lat od chwili czynu, który nie zawiera znamion przestępstwa. Jeżeli natomiast czyn zawierałby takie znamiona, to zastosowanie znalazłby art. 81 § 2 u.s.p. z 1985 r.
Ponieważ zarzucone obwinionemu sędziemu przewinienie dyscyplinarne nie zawiera znamion przestępstwa, lecz znamiona wykroczenia, przeto, uwzględniając dzień popełnienia czynu, należało przyjąć, że przed datą orzekania przez Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny upłynął już trzyletni termin przedawnienia karalności z mocy art. 81 § 1 u.s.p. z 1985 r. w zw. z art. 204 § 1 u.s.p. z 2001 r. (por. uchwałę składu siedmiu sędziów SN z dnia 14 kwietnia 1987 r. VI KZP 1/87, OSNKW 1987, nr 7-8, poz. 58), co skutkowało koniecznością umorzenia postępowania dyscyplinarnego.
Umorzenie postępowania dyscyplinarnego nie jest oczywiście równoznaczne z wydaniem wyroku uniewinniającego, bowiem w razie ewentualnego stwierdzenia przez Sąd wystąpienia okoliczności wymienionych w art. 17 § 1 pkt 1 i 2 k.p.k., skutkujących obowiązkiem umorzenia wszczętego 4 już postępowania, Sąd dyscyplinarny zobowiązany byłby wydać wyrok uniewinniający na podstawie art. 414 § 1 in fine k.p.k. w zw. z art. 128 u.s.p. z 2001 r. (por. postanowienie SN z dnia 3 kwietnia 2002 r., V KKN 484/00, LEX nr 53336; postanowienie SN z dnia 2 lipca 2002 r., IV KKN 264/99, LEX nr 54407). Jednakże w przedmiotowej sprawie Sąd Najwyższy – Sąd
Dyscyplinarny nie dopatrzył się wystąpienia którejkolwiek spośród przesłanek materialnych wymienionych w art. 17 § 1 pkt 1 i 2 k.p.k., co skutkowało brakiem jakichkolwiek podstaw do wydania wyroku uniewinniającego na mocy art. 414 § 1 in fine k.p.k. w zw. z art. 128 u.s.p. z 2001 r.
W tym stanie rzeczy Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny orzekł jak w części dyspozytywnej wyroku na podstawie art. 81 § 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1985 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. Nr 31, poz. 137 ze zm.) w zw. z art. 17 § 1 pkt 6 k.p.k. i w zw. z art. 128 i art. 204 § 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. Nr 98, poz. 1070 ze zm.).