Postanowienie SN z 10 września 2009 r., V CSK 73/09

Wydany

10 września 2009 r.

Sąd

Sąd Najwyższy

Sprawa

w sprawie z powództwa U.R. przeciwko I. i P. Spółce Akcyjnej o zapłatę,

Skład

SSN Iwona Koper sprawozdawca
SSN Mirosław Bączyk
SSN Katarzyna Tyczka-Rote
Izabella Janke protokolant

Rozpoznanie

na rozprawie w Izbie Cywilnej w dniu 10 września 2009 r., skargi kasacyjnej powódki

Od orzeczenia

od wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 3 października 2008 r., sygn. akt [...], odrzuca skargę kasacyjną i nie obciąża powódki kosztami postępowania kasacyjnego.

Sentencja

r.

Uzasadnienie

Wyrokiem z dnia 27 marca 2008 r. Sąd Okręgowy w K. zasądził na rzecz powódki U.R. od pozwanych I. i P. Spółki Akcyjnej in solidum tytułem zadośćuczynienia kwotę 200.000 zł z ustawowymi odsetkami od dnia 10 stycznia 2005 r. oraz tytułem odszkodowania obejmującego utracone zarobki kwotę 13.263,32 zł z ustawowymi odsetkami od dnia 27 marca 2008 r., oddalił dalsze powództwo o zadośćuczynienie (którego zasądzenia powódka domagała się w kwocie 236.628 zł) i o odszkodowanie oraz orzekł o kosztach procesu stosownie do jego wyniku. Na skutek apelacji pozwanego P S.A., który zaskarżył wyrok Sądu

Okręgowego w części zasądzającej zadośćuczynienie ponad kwotę 100.000 zł i odsetki od tej kwoty za okres wcześniejszy niż data tego wyroku oraz w części zasadzającej odszkodowanie wraz odsetkami i rozstrzygnięcie o kosztach procesu

Sąd Apelacyjny zmienił wyrok Sądu pierwszej instancji w ten sposób, że:

• zasądzoną kwotę zadośćuczynienia obniżył do 120.000 zł z ustawowymi odsetkami począwszy od 27 marca 2008 r.
• oddalił powództwo o zapłatę kwoty 13.263, 32 zł
• zniósł między stronami koszty procesu za pierwszą instancję oraz zmienił rozstrzygnięcie o kosztach należnych Skarbowi Państwa
• w pozostałej części oddalił apelację
• zasądził od powódki na rzecz pozwanego P S.A. koszty postępowania apelacyjnego.

Wyrok Sądu Apelacyjnego zaskarżyła skargą kasacyjną powódka. Wartość przedmiotu zaskarżenia oznaczyła na kwotę 80.000 zł. Wskazała, że wyrok ten zaskarża w pkt 1 w zakresie obniżającym zasądzoną kwotę zadośćuczynienia z kwoty 200.000 zł do kwoty 120.000 zł oraz określającym termin początkowy płatności odsetek od dnia 27 marca 2008 r., „a w istocie (mając na względzie wadliwą redakcję zaskarżonego wyroku) w zakresie oddalającym powództwo o zapłatę zadośćuczynienia powyżej kwoty 120.000 zł oraz w zakresie odsetek 3 ustawowych za okres od 1 stycznia 2005 r. do dnia 26 marca 2008 r. oraz w zakresie kosztów postępowania przed I i II instancją”. Wnosiła o jego uchylenie w pkt 1 zmieniającym pkt 1 wyroku Sądu Okręgowego oraz w zakresie dotyczącym kosztów procesu i przekazanie sprawy w tym zakresie Sądowi Apelacyjnemu do ponownego rozpoznania przy pozostawieniu temu Sądowi rozstrzygnięcia o kosztach postępowania kasacyjnego.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje

Przesłanką dopuszczalności środka odwoławczego jest istnienie zaskarżonego orzeczenia. Orzeczenie faktycznie nie istnieje, gdy sąd w ogóle nie wydał orzeczenia albo też, nie rozstrzygnął w przedmiocie, którego dotyczy środek odwoławczy. Orzeczenie nie zawiera wymaganego dla jego zaskarżenia rozstrzygnięcia chociażby sąd odniósł się (pozytywnie lub negatywnie) do żądania strony w jego uzasadnieniu, pomijając je natomiast w sentencji. Motywy orzeczenia nie są bowiem objęte powagą rzeczy osądzonej, a jedynie pozwalają ustalić zakres i przedmiot powagi rzeczy.

W przypadku, gdy sąd orzekł o żądaniu powoda zasądzenia określonej kwoty przez jego częściowe uwzględnienie, a sentencja wyroku nie zawiera rozstrzygnięcia o oddaleniu powództwa w pozostałym zakresie, brak tego negatywnego orzeczenia powoduje niedopuszczalność środka odwoławczego w odniesieniu do tej części przedmiotu sprawy. W takiej sytuacji zachodzą przesłanki do uzupełnia wyroku zgodnie z art. 351 k.p.c. W razie jego niedokonania sprawa pozostaje w tym zakresie nierozstrzygnięta.

Zgłoszone przez powódkę żądanie zasądzenia zadośćuczynienia zostało oddalone przez Sąd Okręgowy ponad kwotę 200.000 zł i w tym zakresie wyrok nie został przez nią zaskarżony apelacją. Wniesiona obecnie przez powódkę skarga kasacyjna skierowana jest przeciwko nieistniejącemu orzeczeniu, albowiem Sąd

Apelacyjny dokonując zmiany wyroku Sądu pierwszej instancji nie orzekł o oddaleniu powództwa o zadośćuczynienie w odniesieniu do kwoty 80.000 zł z ustawowymi odsetkami i do żądania zasądzenia odsetek od kwoty 120.000 zł za okres wcześniejszy tj. od 10 stycznia 2005 r., a co jest przedmiotem zaskarżenia kasacyjnego. Powódka nie ma natomiast interesu prawnego - oznaczającego 4 obiektywną, tj. wywołaną rzeczywistym naruszeniem lub zagrożeniem określonej sfery prawnej, potrzebę uzyskania określonej treści rozstrzygnięcia - w zaskarżeniu wyroku Sądu Apelacyjnego w części uwzględniającej (w jego pkt 1) powództwo.

Z tych względów skarga podlegała odrzuceniu stosownie do art. 3986 § 2 i 3 k.p.c. Orzeczenie o kosztach postępowania kasacyjnego znajduje podstawę w art. 102 w zw. z art. 391 § 1 i art. 39821 k.p.c.