Uzasadnienie
Powód określił wartość przedmiotu sporu na kwotę 13 329,88 zł, stanowiącą różnicę między zaproponowaną nową wysokością opłaty rocznej za użytkowanie wieczyste (17 439 zł), a dotychczasową wysokością opłaty rocznej za użytkowanie wieczyste (4 109,12 zł). Kwotę tę, zaokrągloną do 13 330 zł, wymienił także w apelacji jako wartość przedmiotu zaskarżenia apelacyjnego, a po oddaleniu apelacji - w skardze kasacyjnej jako wartość przedmiotu zaskarżenia kasacyjnego.
Sąd Okręgowy postanowieniem z dnia 26 marca odrzucił skargę kasacyjną powoda wyjaśniając, że w sprawach o prawa majątkowe skarga kasacyjna jest niedopuszczalna, jeżeli wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż pięćdziesiąt tysięcy złotych (art. 3982 § 1 k.p.c.).
W zażaleniu powód kwestionuje zasadność odrzucenia skargi kasacyjnej. Jego argumentacja nawiązuje do poglądów wyrażonych w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 29 października 1997 r., II CKN 281/97 (OSNC 1998, nr 4, poz. 65) oraz postanowieniu
Sądu Najwyższego z dnia 21 marca 2007 r., I CZ 10/07 (LEX nr 308857).
Sąd Najwyższy zważył, co następuje
Wyrok z dnia 29 października 1997 r., II CKN 281/97, zapadł na tle stanu prawnego już nieobowiązującego. Według art. 393 k.p.c. w brzmieniu obowiązującym od 1 lipca 1996 r. do 30 czerwca 2000 r., ograniczenie dopuszczalności kasacji ze względu na wartość przedmiotu zaskarżenia (niższą niż pięć tysięcy złotych) dotyczyło spraw o świadczenie, a więc nie było aktualne w stosunku do spraw o ustalenie, że aktualizacja opłaty rocznej za użytkowanie wieczyste jest nieuzasadniona albo jest uzasadniona w innej wysokości, ponieważ sprawy te nie są sprawami o świadczenie.
Według obecnie obowiązującego art. 3982 § 1 k.p.c., ograniczenie dopuszczalności skargi kasacyjnej ze względu na wartość przedmiotu zaskarżenia (niższą niż pięćdziesiąt tysięcy złotych) odnosi się do spraw o prawa majątkowe, sprawy zaś o ustalenie, że aktualizacja opłaty rocznej za użytkowanie wieczyste jest nieuzasadniona albo jest uzasadniona w innej wysokości są niewątpliwie sprawami o prawa majątkowe, a zatem podlegającymi ograniczeniu przewidzianemu w art. 3982 § 1 k.p.c.
Z wyroku Sądu Najwyższego z dnia 29 października nie można więc wyciągać wniosków na użytek obecnie obowiązującego stanu prawnego.
Sąd Okręgowy prawidłowo także uznał za wartość przedmiotu zaskarżenia kasacyjnego podaną przez powoda w skardze kasacyjnej kwotę zbieżną z wartością przedmiotu sporu i wartością przedmiotu zaskarżenia apelacyjnego – równą różnicy między zaproponowaną nową wysokością opłaty rocznej, a dotychczasową wysokością opłaty rocznej. Ujmując najogólniej, wartością przedmiotu sporu jest wartość interesu majątkowego, którego ochrony prawnej dochodzi powód, a wartością przedmiotu zaskarżenia - wartość interesu majątkowego, który strona ma w zaskarżeniu wyroku.
Jeżeli powód, wnosząc sprzeciw od orzeczenia samorządowego kolegium odwoławczego (por. art. 80 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, jedn. tekst: Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603), domaga się – tak jak w niniejszej sprawie - ustalenia, że podwyższenie opłaty rocznej jest nieuzasadnione, nie budzi wątpliwości, że wartość interesu majątkowego, którego ochrony prawnej dochodzi powód, czyli wartość przedmiotu sporu, równa jest właśnie – tak jak się 3 przyjmuje w utrwalonej praktyce sądowej - różnicy między zaproponowaną nową wysokością opłaty rocznej, a dotychczasową wysokością opłaty rocznej.
Konsekwentnie, kwota odpowiadająca tej różnicy musi być uznana za wartość przedmiotu zaskarżenia apelacyjnego, gdy żądanie powoda, wynikające z wniesionego sprzeciwu od orzeczenia kolegium, nie zostało przez sąd pierwszej instancji uwzględnione, oraz za wartość przedmiotu zaskarżenia kasacyjnego, gdy nie została uwzględniona również apelacja powoda. Wyrażony w uzasadnieniu postanowienia Sądu
Najwyższego z dnia 21 marca 2007 r., I CZ 10/07, pogląd, zdający się uznawać w poruszanych sprawach za wartość przedmiotu sporu i wartość zaskarżenia całą nową ustaloną przez sąd wysokość opłaty rocznej oraz sugerujący pobieranie w tych sprawach od pozwu opłaty tymczasowej, oparty jest na błędnym założeniu, przypisującym doniosłość w zakresie określenia w tych sprawach wartości przedmiotu sporu i zaskarżenia konstytutywnemu charakterowi wydawanych w nich wyroków.
Ponadto gdyby nawet podzielić pogląd wyrażony w uzasadnieniu postanowienia
Sądu Najwyższego z dnia 21 marca 2007 r., I CZ 10/07, wartość przedmiotu zaskarżenia kasacyjnego obliczona zgodnie z tym poglądem wynosiłaby tylko 17 439 zł, a więc nadal mniej niż wymaga art. 3982 § 1 k.p.c.
Niezależnie od tego należy pamiętać, że zgodnie z art. 26 k.p.c., wartość przedmiotu sporu po ustaleniu w myśl 25 k.p.c. nie podlega ponownemu badaniu, a wartość przedmiotu zaskarżenia apelacyjnego w zasadzie nie może być wyższa od wartości przedmiotu sporu (art. 368 § 2 k.p.c.), zaś wartość przedmiotu zaskarżenia kasacyjnego – od wartości przedmiotu zaskarżenia apelacyjnego.
Mając powyższe na względzie, Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji (art. 39814 w związku z art. 3941 § 3 k.p.c.).