Uzasadnienie
Sąd Okręgowy w B. – po rozpoznaniu zażaleń wierzycielki Huty M.(...) sp. z o.o.
w O. i dłużniczki D. M. od postanowienia Sądu Rejonowego w Ż. z dnia 24 listopada 2009 r., wydanego na skutek zarzutów przeciwko planowi podziału – postanowieniem z dnia 28 kwietnia 2010 r. zmienił częściowo zaskarżone postanowienie, oddalił zażalenie wierzycielki w pozostałej części, a zażalenie dłużniczki w całości i orzekł o kosztach postępowania w ten sposób, że zasądził od dłużniczki na rzecz wierzycielki Huty M.(...) sp. z o.o. w O. kwotę 3 990,86 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania przed Sądem pierwszej instancji oraz kwotę 1000 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego.
W uzasadnieniu orzeczenia o kosztach postępowania Sąd Okręgowy powołał się na przepisy art. 98 § 1 i 3 w związku z art. 99, 108 § 1, 391 § 1, 397 § 2 i 13 § 2 k.p.c. i stwierdził, że stroną wygrywającą sprawę jest Huta M.(...) sp. z o.o. w O., której dłużniczka powinna zwrócić koszty postępowania poniesione zarówno w pierwszej, jak i w drugiej instancji. Do kosztów postępowania przed Sądem pierwszej instancji Sąd
Okręgowy zaliczył: opłatę sądową w kwocie 100 zł, wynagrodzenie pełnomocnika procesowego według stawki określonej w § 10 pkt 7 rozporządzenia Ministra
Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm. – dalej: „rozporządzenie”) w kwocie 3 600 zł oraz wydatki poniesione przez pełnomocnika w związku z udziałem w posiedzeniu w dniu 12 listopada 2009 r. w kwocie 290,86 zł. Do kosztów postępowania zażaleniowego zaliczył natomiast opłatę sądową w kwocie 100 zł oraz wynagrodzenie pełnomocnika według stawki określonej w § 12 ust. 2 pkt 1 w związku z § 10 pkt 7 rozporządzenia w kwocie 900 zł.
W zażaleniu na zawarte w postanowieniu Sądu Okręgowego orzeczenie o kosztach postępowania dłużniczka podniosła, że nie kwestionowała sposobu zaspokojenia wierzytelności Huty M.(...) sp. z o.o. w O. oraz że plan podziału sumy uzyskanej z egzekucji został sporządzony błędnie przez komornika. W tej sytuacji, 3 zdaniem dłużniczki, poniesione przez wierzycielkę koszty postępowania powinien zwrócić komornik. W konkluzji żaląca wniosła o uchylenie orzeczenia nakładającego na nią obowiązek zwrotu wierzycielce kosztów postępowania przez Sądem pierwszej i drugiej instancji ewentualnie obciążenie tymi kosztami komornika.
Wierzycielka wniosła o odrzucenie ewentualnie oddalenie zażalenia i zasądzenie od dłużniczki kosztów postępowania zażaleniowego.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje
Zgodnie z art. 3941 § 1 pkt 2 k.p.c., zażalenie do Sądu Najwyższego przysługuje na postanowienia sądu drugiej instancji co do kosztów procesu, które nie były przedmiotem rozstrzygnięcia sądu pierwszej instancji. Przepis ten stosuje się odpowiednio w postępowaniu egzekucyjnym (art. 13 § 2 k.p.c.).
Sąd pierwszej instancji w postanowieniu z dnia 28 kwietnia 2010 r. nie orzekł o kosztach postępowania. Dopiero Sąd Okręgowy uwzględniając zażalenie wierzycielki zmienił częściowo postanowienie Sądu pierwszej instancji i przyznał wierzycielce zwrot kosztów postępowania poniesionych przez nią zarówno w pierwszej, jak i w drugiej instancji. Koszty w kwocie 3 990,86 zł nie były więc przedmiotem rozstrzygnięcia Sądu pierwszej instancji. W tej sytuacji nie można podzielić poglądu wierzycielki, że zażalenie w części dotyczącej kosztów postępowania przed Sądem pierwszej instancji jest niedopuszczalne.
Zażalenie dłużniczki trzeba jednak uznać za pozbawione uzasadnionych podstaw. Jak już wyjaśniał Sąd Najwyższy, komornik jest organem egzekucyjnym, a nie stroną czy uczestnikiem postępowania egzekucyjnego (zob. postanowienia Sądu
Najwyższego z dnia 14 marca 2000 r., II CKN 496/00, OSNC 2000, nr 9, poz. 168, z dnia 12 czerwca 2002 r., III CZP 33/02, OSNC 2003, nr 5, poz. 61 i z dnia 22 marca 2007 r., III CZP 2/07, nie publ.). Sąd orzeka natomiast o obowiązku zwrotu kosztów procesu lub innego postępowania, do którego z mocy art. 13 § 2 k.p.c. stosuje się odpowiednio przepisy o procesie, tylko między stronami. Zarzut żalącej, że koszty wierzycielki powinien ponieść w niniejszej sprawie komornik, nie może więc odnieść zamierzonego skutku.
Z tych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 39814 w związku z art. 3941 § 3 k.p.c. oraz art. 98 § 1 w związku z art. 391 § 1, 39821 i 3941 § 3 k.p.c. oddalił zażalenie i zasądził od dłużniczki na rzecz wierzycielki koszty postępowania zażaleniowego w wysokości określonej w § 12 ust. 2 pkt 2 w związku z § 6 pkt 3 rozporządzenia.