Postanowienie SN z 8 października 2008 r., V CZ 60/08

Wydany

8 października 2008 r.

Sąd

Sąd Najwyższy

Sprawa

w sprawie z powództwa S. B. przeciwko Przedsiębiorstwu Produkcji, Handlu i Usług "A.-H." Spółce z o.o. w C. o zapłatę,

Skład

SSN Lech Walentynowicz sprawozdawca
SSN Irena Gromska-Szuster
SSN Katarzyna Tyczka-Rote

Rozpoznanie

na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 8 października 2008 r., zażalenia strony pozwanej na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 15 maja 2008 r., uchyla zaskarżone postanowienie.

Sentencja

r.

Uzasadnienie

W skardze kasacyjnej strony pozwanej został zamieszczony wniosek o zwolnienie od opłaty kasacyjnej. Sąd Apelacyjny postanowieniem z dnia 4 kwietnia 2008 r. oddalił ten wniosek, a następnie – wobec nieuiszczenia opłaty w oznaczonym terminie – postanowieniem z dnia 15 maja 2008 r. odrzucił skargę kasacyjną (art. 3986 § 2 k.p.c.).

W zażaleniu pozwana wniosła o uchylenie postanowienia odrzucającego skargę kasacyjną, wnosząc jednocześnie o kontrolę niezaskarżalnego postanowienia z dnia 4 kwietnia 2008 r., twierdziła bowiem, że odmowa zwolnienia od kosztów sądowych była nieuzasadniona, uniemożliwiając dostęp do instancji kasacyjnej.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje

Przy rozpoznawaniu zażalenia na odrzucenie skargi kasacyjnej Sąd

Najwyższy bada również – w trybie art. 380 k.p.c. – niezaskarżalne postanowienie odmawiające zwolnienia od kosztów sądowych, będące przesłanką odrzucenia nieopłaconej skargi (zob. orzeczenia Sądu Najwyższego z dnia 8 marca 2000 r.,

I CZ 259/99, niepubl., z dnia 17 stycznia 2003 r., I CZ 193/02, niepubl., z dnia 29 kwietnia 2003 r., V CZ 45/03, niepubl., oraz z dnia 14 października 2005 r.,

III CZ 77/05, niepubl.).

Postanowienie odmowne z dnia 4 kwietnia 2008 r. nie zostało uzasadnione, z braku takiego obowiązku. Utrudnia to, w istotnym stopniu, kontrolę motywów rozstrzygnięcia o odmowie zwolnienia od opłaty kasacyjnej, wynoszącej 18650, zł.

Istnieją jednak zastrzeżenia co do takiej decyzji, skoro działalność pozwanej Spółki przynosiła straty (k. 759-760), a stan kasy wyniósł 1206,89 zł (k. 758).

Stan majątkowy pozwanej nie polepszył się też w świetle późniejszych informacji (k. 774-781). Należy także wskazać, że strona pozwana korzystała ze zwolnienia od opłaty apelacyjnej (zob. postanowienie - k. 711), a nie ma informacji o powiększeniu jej możliwości płatniczych od tego czasu. Należy w konsekwencji przyjąć, że odmowa zwolnienia pozwanej od opłaty kasacyjnej była - w świetle 3 przedstawionych danych - nieuzasadniona, co przesądza o uwzględnieniu zażalenia (art. 39815 § 1 k.p.c. w związku z art. 3941 § 3 k.p.c.).

Uchylenie postanowienia odrzucającego skargę kasacyjną powoduje jednocześnie upadek postanowienia odmownego z dnia 4 kwietnia 2008 r. (por. uchwałę SN z dnia 16 listopada 2004 r., III CZP 62/04, OSNC 2005, nr 11, poz. 181).