Uzasadnienie
Zarządzeniem z dnia 13 grudnia 2012 r. Zastępca Prezesa Wojskowego
Sądu Okręgowego w W. przekazał do rozstrzygnięcia Sądowi Najwyższemu Izbie
Wojskowej w Warszawie wniosek sędziego płk. M. J. o wyłączenie go od orzekania w sprawie So. … przeciwko oskarżonym płk. rez. S. L., płk. rez. T. D., kmdr. rez. M. Ż. i płk. J. W., oskarżonym o popełnienie przestępstwa z art. 231 § 2 k.k. 2
W uzasadnieniu zarządzenia podnosi się, że rozpoznanie wniosku sędziego płk. M. J. nie jest możliwe w Wojskowym Sądzie Okręgowym w W., albowiem wszyscy sędziowie Sądu wyłączyli się od orzekania w tej sprawie.
Jednocześnie w oparciu o art. 43 k.p.k. w przypadku uwzględnienia wniosku o wyłączenie płk. M. J. od udziału w przedmiotowej sprawie, Zastępca Prezesa
Wojskowego Sądu Okręgowego w W. wnosi o przekazanie sprawy do rozpoznania sądowi równorzędnemu, tj. Wojskowemu Sądowi Okręgowemu w P. Sąd Najwyższy zważył co następuje.
Płk M. J. aktualnie pełni funkcję Prezesa Wojskowego Sądu Okręgowego w
W. Z tej racji łączą go kontakty służbowe z kmdr. rez. M. Ż. i płk. J. W., którzy pełnią służbę w wojskowym wymiarze sprawiedliwości. Te okoliczności oraz wieloletnie kontakty służbowe i towarzyskie z pozostałymi oskarżonymi, do czasu zwolnienia ich z zawodowej służby wojskowej, mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w przedmiotowej sprawie. Z tych też względów żądanie wyłączenia płk M. J. od rozpoznania przedmiotowej sprawy należało uznać za zasadne.
Wyłączenie Prezesa Wojskowego Sądu Okręgowego w W., a tym samym wszystkich sędziów tego sądu, uzasadniało przekazanie sprawy do rozpoznania
Wojskowemu Sądowi Okręgowemu w P., jako sądowi równorzędnemu.
W ocenie Sądu Najwyższego przedmiotową sprawę należało przekazać
Wojskowemu Sądowi Okręgowemu w P., który jest sądem właściwym rzeczowo i funkcjonalnie do jej rozpoznania i nie ma obecnie możliwości aby rozpoznał ją inny sąd równorzędny.
Pomimo wyłączenia się w Wojskowym Sądzie Okręgowym w P. zdecydowanej większości sędziów od rozpoznania przedmiotowej sprawy, jest możliwe utworzenie składu orzekającego w tym sądzie bez potrzeby korzystania z właściwości z delegacji.
Nie stanowi żadnej przeszkody do rozpoznania sprawy fakt delegowania sędziego do orzekania poza sądem macierzystym. Zgodnie z utrwaloną praktyką orzeczniczą udzielenie sędziemu aktu delegacji nie pozbawia go prawa do 3 orzekania w sądzie macierzystym (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 12 czerwca 2007 r. IV KK 42/07, Lex nr 282829).
Akt delegacji nie polega na „przesunięciu” uprawnień do wykonywania obowiązków sędziowskich, ale na ich „rozszerzeniu” tj. objęciu ich zakresem również sądu innego niż macierzysty (Uchwała z dnia 17 lipca 2012 r. I KZP 13/12,
OSNKW 2012, z. 9, poz. 87).
Jedną z ustrojowych zasad wymiaru sprawiedliwości jest wykonywanie przez sędziego obowiązków służbowych w jego sądzie macierzystym. Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 12 czerwca 2007 r., IV KK 42/07, Lex nr 282829, stwierdził, że „osoba powołana na stanowisko sędziego jako uprawniona do orzekania z mocy tego powołania, orzekać może tylko w sądzie macierzystym”.
Orzekanie sędziego poza sądem macierzystym w ramach delegacji jest odstępstwem od tej zasady.
Akceptowane w Wojskowym Sądzie Okręgowym w P. praktyki udzielania sędziom tego Sądu wieloletnich delegacji do innych sądów podważa podstawową zasadę ustrojową, iż sędzia powinien wykonywać obowiązki służbowe w sądzie macierzystym i negatywnie odbija się na jakości sprawowanego wymiaru sprawiedliwości.
Z przytoczonych wyżej względów nie ma żadnych przeszkód, aby do rozpoznania przedmiotowej sprawy wyznaczeni zostali przebywający poza macierzystym sądem sędziowie: ppłk W. W., któremu aktualna delegacja kończy się 31 maja 2013 r. (na delegacji od 1 grudnia 2005 r.), ppłk D. B. (na delegacji od 3 stycznia 2011 r.) oraz ppłk P. W. (na delegacji od 3 stycznia 2011 r.).
Należy podkreślić, iż prezes wojskowego sądu okręgowego może również skorzystać z przysługujących mu uprawnień delegowania sędziego wojskowego sądu garnizonowego do pełnienia obowiązków sędziego w wojskowym sądzie okręgowym.
Z tych też powodów Sąd Najwyższy postanowił jak wyżej.