Postanowienie o odmowie TK z 28 października 2025 r., Ts 109/24

Wydany

28 października 2025 r.

Sentencja

18. sygn. akt Ts 109/24 Komparycja Tenor postanawia

Uzasadnienie

• część historyczna
• uzasadnienie prawne

Metryka orzeczenia

Rodzaj orzeczenia

Postanowienie o odmowie

Data 28 października 2025

Miejsce publikacji

OTK ZU B/2026, poz. 110

Skład

Sędzia Funkcja

Krystyna Pawłowicz 110/B/2026

Postanowienie

z dnia 28 października 2025 r.

Trybunał Konstytucyjny w składzie:

Krystyna Pawłowicz, po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konstytucyjnej P.P. o zbadanie zgodności:

art. 41 § 1 w związku z art. 459 § 1 i 2 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks postępowania karnego (Dz. U. z 2022 r. poz. 1375) w zakresie, w jakim „nie przewidują dopuszczalności wniesienia zażalenia na postanowienie o nieuwzględnieniu wniosku o wyłączenie sędziego od rozpoznawania sprawy”, z art. 78 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, postanawia:

odmówić skardze konstytucyjnej nadania dalszego biegu.

Uzasadnienie

W skardze konstytucyjnej, wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 5 czerwca 2024 r. (data nadania), P.P. (dalej: skarżący)

• reprezentowany przez pełnomocnika z wyboru – wystąpił z żądaniem przytoczonym w komparycji niniejszego postanowienia w oparciu o następujący stan faktyczny.

Postanowieniem Sądu Rejonowego w S. z 29 listopada 2023 r. (sygn. akt […]) nie uwzględniono wniosku skarżącego o wyłączenie od rozpoznania sprawy sędziego sprawozdawcy.

Wskazane postanowienie zostało doręczone skarżącemu 7 grudnia 2023 r. 4

Zdaniem skarżącego niezgodne ze wskazanymi przepisami Konstytucji jest odebranie mu możliwości zaskarżenia postanowienia sądu w przedmiocie nieuwzględnienia wniosku o wyłączenie sędziego. Wskazał on, że taka regulacja narusza gwarancję co najmniej dwuinstancyjnego postępowania i zasadę równości wobec prawa, ponieważ uniemożliwia mu przeprowadzenie właściwej kontroli wydanego przez sąd orzeczenia, w szczególności w sytuacji, gdy przepisy ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 1550, ze zm.) umożliwiają skuteczne złożenie zażalenia na takie postanowienie.

Zarządzeniem Prezesa Trybunału Konstytucyjnego z 21 czerwca 2024 r. (doręczonym pełnomocnikowi skarżącego 1 lipca 2024 r.), skarżący został wezwany do usunięcia braków formalnych skargi przez udokumentowanie daty doręczenia skarżącemu ostatecznego orzeczenia (przesłanie np. poświadczonej za zgodność z oryginałem koperty, w której doręczone zostało to orzeczenie, wraz z monitoringiem przesyłki Poczty Polskiej lub poświadczonej za zgodność z oryginałem kopii zwrotnego potwierdzenia odbioru tej przesyłki albo elektronicznego potwierdzenia odbioru) wraz z czterema kopiami oraz poinformowanie, czy od wskazanego w skardze konstytucyjnej ostatecznego orzeczenia został wniesiony nadzwyczajny środek zaskarżenia (wraz z czterema kopiami), pod rygorem ujemnych skutków procesowych.

W piśmie z 2 lipca 2024 r. (data nadania) pełnomocnik wykonał powyższe zarządzenie.

Zarządzeniem sędziego Trybunału Konstytucyjnego z 18 grudnia 2024 r. (doręczonym pełnomocnikowi skarżącego 30 grudnia 2024 r.) skarżący został wezwany do usunięcia braków formalnych skargi przez: 1) doręczenie prawidłowego pełnomocnictwa szczególnego do sporządzenia i wniesienia skargi konstytucyjnej oraz reprezentowania skarżącego przed Trybunałem Konstytucyjnym w odniesieniu do sprawy, w związku z którą złożona została skarga konstytucyjna (wraz z czterema kopiami); 2) wskazanie, które konstytucyjne wolności lub prawa skarżącego zawarte w podanych wzorcach kontroli oraz w jaki sposób zostały naruszone (wraz z czterema kopiami);

3. uzasadnienie zarzutu niezgodności kwestionowanych przepisów ustawy ze wskazanymi konstytucyjnymi wolnościami lub prawami skarżącego przez powołanie argumentów lub dowodów na jego poparcie (wraz z czterema kopiami), pod rygorem wydania postanowienia o odmowie nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu.

W piśmie z 7 stycznia 2025 r. (data nadania) skarżący przysłał pełnomocnictwo szczególne oraz uzasadnił podniesiony zarzut niezgodności kwestionowanego przepisu z Konstytucją.

Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje

1. Zgodnie z art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393; dalej: u.o.t.p.TK) skarga konstytucyjna podlega wstępnemu rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym, podczas którego Trybunał bada, czy odpowiada ona określonym przez prawo wymogom.
2. W świetle art. 79 ust. 1 Konstytucji, w skardze konstytucyjnej można kwestionować jedynie przepisy, które były podstawą ostatecznego orzeczenia o określonych konstytucyjnych wolnościach lub prawach skarżącego. Dopuszczalność złożenia skargi jest więc bezpośrednio uzależniona od tego, czy w stanie faktycznym sprawy skarżącego występuje określona w tym przepisie korelacja między ostatecznym orzeczeniem, naruszonymi konstytucyjnymi wolnościami lub prawami oraz zaskarżonymi przepisami. Obowiązek wskazania właściwego rozstrzygnięcia oraz określenia zakresu zaskarżenia (przedmiotu i wzorców kontroli) spełniających powyższe wymogi ciąży przy tym na skarżącym (por. art. 53 ust. 1 pkt 1 i 2 u.o.t.p.TK).

W niniejszej sprawie, jako ostateczne orzeczenie w rozumieniu art. 79 ust. 1 Konstytucji, skarżący wskazał postanowienie Sądu

Rejonowego w S. z 29 listopada 2023 r. (sygn. akt […]) o nieuwzględnieniu wniosku o wyłączenie sędziego. W orzeczeniu tym jako normę zastosowaną przez sąd wskazano art. 41 § 1 oraz art. 42 § 1 i 4 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks postępowania karnego (Dz. U. Nr 89, poz. 555, ze zm.;

dalej: k.p.k.). Podstawy wskazanego postanowienia nie stanowił natomiast art. 459 § 1 i § 2 k.p.k.

Skarżący zakwestionował natomiast art. 41 § 1 w związku z art. 459 § 1 i § 2 k.p.k. ze względu na brak unormowań, przewidujących zażalenie na postanowienie sądu w przedmiocie wyłączenia sędziego, w szczególności nieuwzględniających takiego wniosku. Zarówno ze wskazanego w skardze przedmiotu kontroli, jak i z prezentowanych w niej argumentów wynika wyraźnie, że – zdaniem skarżącego

• w analizowanym wypadku konieczna jest dwuinstancyjna sądowa kontrola wymienionych rozstrzygnięć.

Jak wynika z akt niniejszego postępowania, skarżący nie wnosił żadnych środków odwoławczych od postanowienia Sądu Rejonowego, a zatem zarzut niekonstytucyjności art. 41 § 1 w związku z art. 459 § 1 i 2 k.p.k. (w zakresie, w jakim wyłącza dopuszczalność zaskarżenia zażaleniem postanowienia o nie uwzględnieniu wniosku o wyłączenie sędziego) nie jest poparty treścią ostatecznego orzeczenia. Tym samym niniejsza skarga konstytucyjna ma charakter abstrakcyjny – w sprawie zakończonej postanowieniem Sądu

Rejonowego nie doszło do zastosowania w stosunku do skarżącego kwestionowanej normy prawnej i naruszenia jego praw konstytucyjnych w sposób wskazany w skardze.

Dodatkowo Trybunał ma na uwadze, że postanowienie Sądu Rejonowego nie zawierało żadnego rozstrzygnięcia (ani pozytywnego, ani negatywnego) co do prawa skarżącego do dalszej sądowej kontroli postanowienia sądu o utrzymaniu w mocy postanowienia sądu o nieuwzględnieniu wniosku o wyłączenie sędziego. Uzasadnienie tego orzeczenia wskazuje, że przedmiotem oceny sądu w tej sprawie była wyłącznie merytoryczna zasadność wniosku o wyłączenie sędziego. Lakoniczne stwierdzenie na końcu uzasadnienia, że skarżącemu nie przysługuje żaden środek odwoławczy ma charakter adnotacji przedstawionych na marginesie, a nie rozstrzygnięcia na temat przysługujących skarżącemu praw.

Z tych względów, zdaniem Trybunału, skarga nie spełniła wymogu określonego w art. 53 ust. 1 pkt 1 u.o.t.p.TK, co w odniesieniu do powołanego przepisu stanowi samoistną podstawę odmowy nadania skardze dalszego biegu (art. 61 ust. 4 pkt 1 u.o.t.p.TK).

W tym stanie rzeczy Trybunał Konstytucyjny postanowił jak w sentencji.

POUCZENIE 19

Na podstawie art. 61 ust. 5 u.o.t.p.TK skarżącemu przysługuje prawo do wniesienia zażalenia na niniejsze postanowienie w terminie siedmiu dni od daty jego doręczenia.

Created by Łukasz Baranek Internetowy Portal Orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego 1.7.5 [Internet-B:ipo]

Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies w Twojej przeglądarce.

Twoja sesja wygasła!

Twoja sesja wygasła musisz odświeżyć stronę klikając na przycisk poniżej