Postanowienie o nadaniu biegu (odmowa w zakresie) TK z 2 kwietnia 2026 r., Ts 120/25

Wydany

2 kwietnia 2026 r.

Sentencja

18. sygn. akt Ts 120/25 Komparycja Tenor postanawia

Uzasadnienie

• część historyczna
• uzasadnienie prawne

Metryka orzeczenia

Rodzaj orzeczenia

Postanowienie o nadaniu biegu (odmowa w zakresie)

Data 2 kwietnia 2026

Miejsce publikacji

OTK ZU B/2026, poz. 175

Skład

Sędzia Funkcja

Bartłomiej Sochański 175/B/2026

Postanowienie

z dnia 2 kwietnia 2026 r.

Trybunał Konstytucyjny w składzie:

Bartłomiej Sochański, po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konstytucyjnej D.J. o zbadanie zgodności:

art. 185a § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks postępowania karnego (Dz. U. z 2022 r. poz. 1375, ze zm.) w brzmieniu obowiązującym od 15 sierpnia 2023 r., nadanym przez art. 6 pkt 5 lit. a ustawy z dnia 13 stycznia 2023 r. o zmianie ustawy

• Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 289), z:

1. art. 42 ust. 2 w związku z art. 31 ust. 3 oraz z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej,
2. art. 6 ust. 1 i art. 6 ust. 3 lit. d Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności sporządzonej w Rzymie 4 listopada 1950 r. (Dz. U. z 1993 r. Nr 61, poz. 284, ze zm.), postanawia:

1. nadać dalszy bieg skardze konstytucyjnej w zakresie zbadania zgodności art. 185a § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks postępowania karnego (Dz. U. z 2022 r. poz. 1375, ze zm.) z art. 42 ust. 2 w związku z art. 31 ust. 3 oraz z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej;
2. odmówić nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu w pozostałym zakresie.

Uzasadnienie

W skardze konstytucyjnej wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 14 maja 2025 r. (data nadania) D.J. (dalej: skarżący), reprezentowany przez pełnomocnika z wyboru, wystąpił z żądaniem przytoczonym w komparycji niniejszego postanowienia na tle następującej sprawy.

Wyrokiem z 23 listopada 2023 r. Sąd Rejonowy w B. XI Wydział Karny (sygn. akt […]) skazał skarżącego na karę pozbawienia wolności za czyn popełniony na szkodę małoletniej pokrzywdzonej oraz orzekł wobec niego zakaz kontaktowania się i zbliżania do pokrzywdzonej.

W toku postępowania obrońca skarżącego bezskutecznie domagał się ponownego przesłuchania pokrzywdzonej, która w chwili pierwszego przesłuchania nie ukończyła 15 lat i była przesłuchana tylko raz (na etapie postępowania in rem w 2020 r.).

Sąd Okręgowy w B. IV Wydział Karny Odwoławczy, rozpoznając apelację skarżącego, wyrokiem z 27 lutego 2025 r. (sygn. akt […]) podtrzymał wyrok sądu pierwszej instancji (zmieniając jedynie minimalnie kwalifikację zarzucanego mu przestępstwa). Argumenty skarżącego, dotyczące nierówności praw stron postępowania w konsekwencji odmowy przeprowadzenia ponownego dowodu z zeznań małoletniej pokrzywdzonej przeprowadzonych podczas rozprawy sądowej, zostały uznane za bezzasadne. Orzeczenie to, doręczone obrońcy skarżącego 2 kwietnia 2025 r., zostało wskazane w skardze jako ostateczne rozstrzygnięcie w rozumieniu art. 79 ust. 1 Konstytucji.

Skarżący zarzucił zaskarżonemu przepisowi, że „pozostaje [on] w opozycji” do zagwarantowanego w art. 6 ust. 3 lit. d Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności sporządzonej w Rzymie 4 listopada 1950 r. (Dz. U. z 1993 r. Nr 61, poz. 284, ze zm.) prawa oskarżonego do przesłuchania lub spowodowania przesłuchania świadków oskarżenia oraz żądania obecności i przesłuchania świadków obrony na takich samych warunkach, jak świadków oskarżenia, oraz prawa do obrony wynikającego z art. 42 ust. 2 Konstytucji. Zastrzegł przy tym, że „[c]hoć polska Konstytucja prawa do obrony nie uszczegóławia w ten sposób w art. 42 ust. 2, to jednak z zasad demokratycznego państwa prawnego (art. 2 Konstytucji) należy takowe prawo oskarżonego wywieść.

Nie można zapominać jeszcze o innych zasadach państwa prawnego, jak chociażby domniemanie niewinności” (s. 11 skargi).

Skarżący zwrócił uwagę, że prawo do żądania ponownego przesłuchania ma szczególnie istotne znaczenie w sprawach opartych przede wszystkim na zeznaniach pokrzywdzonej, które oskarżony – korzystając z domniemania niewinności oraz prawa do obrony – kwestionuje.

Zdaniem skarżącego brak możliwości skonfrontowania pokrzywdzonej z jego stanowiskiem (w trosce o jej dobrostan psychiczny podczas rozprawy) w rażący sposób pozbawił go szansy na dowiedzenie swojej niewinności.

Prezes Trybunału Konstytucyjnego zarządzeniem z 17 września 2025 r. (doręczonym 26 września 2025 r.) wezwał skarżącego do usunięcia braków formalnych skargi konstytucyjnej przez: 1) doręczenie pełnomocnictwa szczególnego do sporządzenia i wniesienia skargi konstytucyjnej oraz reprezentowania skarżącego przed Trybunałem w odniesieniu do sprawy, w związku z którą złożona została skarga konstytucyjna; 2) udokumentowanie daty doręczenia skarżącemu ostatecznego orzeczenia.

Skarżący pismem z 3 października 2025 r. (data nadania) ustosunkował się do wskazanego zarządzenia.

Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje

9 10

1. Zgodnie z art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393; dalej: u.o.t.p.TK) skarga konstytucyjna podlega wstępnemu rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym, podczas którego Trybunał bada, czy odpowiada ona określonym przez prawo wymogom. Trybunał wydaje postanowienie o nadaniu skardze konstytucyjnej dalszego biegu, gdy spełnia ona określone przez prawo wymagania oraz nie zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 61 ust. 4 pkt 3 u.o.t.p.TK.
2. Trybunał stwierdza, że analizowana skarga w zakresie, w jakim wzorcami kontroli uczyniono przepisy ustawy zasadniczej (tj. art. 42 ust. 2 w związku z art. 31 ust. 3 oraz w związku z art. 2 Konstytucji) spełnia wymogi formalne, ponieważ:

• została sporządzona w imieniu skarżącego przez pełnomocnika z wyboru, który przedłożył pełnomocnictwo szczególne (art. 44 ust. 1 i art. 53 ust. 2 pkt 3 u.o.t.p.TK), 13
• skarżący wyczerpał drogę prawną (art. 77 ust. 1 u.o.t.p.TK), ponieważ od wyroku Sądu Okręgowego w B. IV Wydział Karny Odwoławczy z 27 lutego 2025 r. (sygn. akt […]) nie przysługuje żaden zwyczajny środek zaskarżenia, 14
• dochowano ustawowego terminu wniesienia skargi konstytucyjnej (art. 77 ust. 1 u.o.t.p.TK), gdyż ostateczne rozstrzygnięcie w sprawie skarżącego zostało doręczone skarżącemu 21 marca 2025 r., jego obrońcy 2 kwietnia 2025 r., a skarga została wniesiona 14 maja 2025 r., 15
• określony został przedmiot kontroli (art. 53 ust. 1 pkt 1 u.o.t.p.TK), 16
• wskazano, które konstytucyjne prawa i wolności oraz w jaki sposób (zdaniem skarżącego) zostały naruszone (art. 53 ust. 1 pkt 2 u.o.t.p.TK), 17
• przedstawiono uzasadnienie zarzutów oraz stan faktyczny (art. 53 ust. 1 pkt 3 i 4 u.o.t.p.TK), 18
• poinformowano o wniesieniu nadzwyczajnego środka zaskarżenia (art. 53 ust. 1 pkt 6 u.o.t.p.TK), przy czym Trybunał z urzędu ustalił, że Sąd Najwyższy postanowieniem z 3 lipca 2025 r. (sygn. akt […]) oddalił kasację skarżącego z uwagi na jej oczywistą bezzasadność, 19
• dołączono wymagane załączniki (art. 53 ust. 1 pkt 5 oraz art. 53 ust. 2 u.o.t.p.TK), 20
• sformułowane przez skarżącego zarzuty naruszenia art. 42 ust. 2 w związku z art. 31 ust. 3 oraz z art. 2 Konstytucji nie są oczywiście bezzasadne w rozumieniu art. 61 ust. 4 pkt 3 u.o.t.p.TK.

3. Trybunał stwierdza że analizowana skarga nie spełnia przesłanek nadania jej dalszego biegu w zakresie, w jakim skarżący domaga się zbadania zgodności kwestionowanego przepisu z art. 6 ust. 1 i art. 6 ust. 3 lit. d Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności sporządzonej w Rzymie 4 listopada 1950 r. (Dz. U. z 1993 r. Nr 61, poz. 284, ze zm.).

W myśl art. 79 ust. 1 Konstytucji przedmiotem skargi konstytucyjnej może być zgodność z Konstytucją ustawy lub innego aktu normatywnego, na podstawie którego sąd lub organ administracji publicznej orzekł ostatecznie o wolnościach lub prawach skarżącego albo o jego obowiązkach określonych w Konstytucji. Nie jest więc dopuszczalne powoływanie w charakterze wzorców kontroli przepisów zawartych w aktach prawa międzynarodowego.

Mając powyższe na względzie Trybunał postanowił jak w sentencji.

POUCZENIE 25

Na podstawie art. 61 ust. 5 u.o.t.p.TK skarżącemu przysługuje prawo wniesienia zażalenia na punkt 2 powyższego postanowienia w terminie 7 dni od daty jego doręczenia.

powrót do wyszukiwania

Created by Łukasz Baranek Internetowy Portal Orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego 1.7.5 [Internet-B:ipo]

Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies w Twojej przeglądarce.

Twoja sesja wygasła!

Twoja sesja wygasła musisz odświeżyć stronę klikając na przycisk poniżej