Postanowienie o nadaniu biegu TK z 6 listopada 2025 r., Ts 137/25

Wydany

6 listopada 2025 r.

Sentencja

18. sygn. akt Ts 137/25 Komparycja Tenor postanawia

Uzasadnienie

• część historyczna
• uzasadnienie prawne

Metryka orzeczenia

Rodzaj orzeczenia

Postanowienie o nadaniu biegu

Data 6 listopada 2025

Miejsce publikacji

OTK ZU B/2026, poz. 115

Skład

Sędzia Funkcja

Andrzej Zielonacki 115/B/2026

Postanowienie

z dnia 6 listopada 2025 r.

Trybunał Konstytucyjny w składzie:

Andrzej Zielonacki, po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konstytucyjnej M.C. w sprawie zgodności:

art. 70 § 6 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2025 r., poz. 111, ze zm.) „w zakresie, w jakim przepis ten dopuszcza zawieszenie biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w związku z wszczęciem postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe, o którym podatnik został zawiadomiony na krótko przed upływem terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego (tj. w okresie ostatnich 3 miesięcy terminu przedawnienia), w sytuacji, gdy wszczęcie tego postępowania ma charakter instrumentalny, tj. jego rzeczywistym celem nie jest ściganie przestępstwa lub wykroczenia skarbowego, lecz wyłącznie niedopuszczenie do przedawnienia zobowiązania podatkowego, w szczególności gdy brak jest podjęcia przez organy realnych czynności procesowych zmierzających do wyjaśnienia sprawy karnoskarbowej lub gdy postępowanie karnoskarbowe wszczynane jest na krótko przed upływem terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego” z art. 64 ust. 1, 2 i 3 w związku z art. 32 ust. 1 oraz art. 2, art. 42 ust. 2 w związku z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, postanawia:

nadać skardze konstytucyjnej dalszy bieg.

Uzasadnienie

W skardze konstytucyjnej wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 23 czerwca 2025 r. (data nadania) M.C. (dalej: skarżący), reprezentowany przez pełnomocnika z wyboru, wystąpił z żądaniem przytoczonym w komparycji niniejszego postanowienia na tle następującego stanu faktycznego.

Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w B. decyzją z 5 listopada 2020 r. (nr […], […]) określił skarżącemu zwrot podatku od towarów i usług za okresy od marca do czerwca 2015 r. w wysokości odmiennej niż przez niego zadeklarowana. Naczelnik zakwestionował prawo skarżącego do odliczenia podatku stwierdzając, że faktury dokumentują transakcje, które nie odzwierciedlały rzeczywistych zdarzeń gospodarczych. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w B. decyzją z 2 marca 2021 r. (nr […]) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji, podzielając jego ustalenia co do nierzeczywistości zakwestionowanych transakcji i świadomego udziału skarżącego w łańcuchu fikcyjnych faktur. Skarżący zaskarżył tę decyzję do sądu administracyjnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w B. wyrokiem z 19 maja 2021 r. (sygn. akt […]) oddalił skargę skarżącego na decyzję organu odwoławczego. W uzasadnieniu stwierdził, że w sprawie nie doszło do przedawnienia zobowiązania podatkowego oraz, że wszczęcie postępowania karnoskarbowego nie miało instrumentalnego charakteru. Podzielił również ustalenia organów podatkowych co do nierzeczywistego charakteru kwestionowanych transakcji. Skarżący złożył skargę kasacyjną na to orzeczenie.

Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 23 stycznia 2025 r. (sygn. akt […]) oddalił skargę kasacyjną skarżącego. W całości podzielił argumentację zawartą w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Wyrok ten wskazany został przez skarżącego jako orzeczenie ostateczne.

Skarżący wnosi o uznanie, że niezgodne ze wskazanymi przepisami Konstytucji jest zawieszenie biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego na czas trwania postępowania karno-skarbowego, w szczególności w sytuacji wcześniejszego braku aktywności przez organy skarbowe. Takie nienależyte ukształtowanie postępowania powoduje naruszenie zasady demokratycznego państwa prawnego oraz wywiedzione z niej zasady: sprawiedliwości społecznej, ochrony zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez nie prawa, pewności prawa i przyzwoitej legislacji. Dodatkowo doszło do naruszenia prawa ochrony własności oraz zasady równości wobec prawa. Nadto skarżący wskazał na naruszenie prawa do obrony, w tym domniemania niewinności.

Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje

1. Zgodnie z art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393; dalej: u.o.t.p.TK) skarga konstytucyjna podlega wstępnemu rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym.

Służy ono wyeliminowaniu – już w początkowej fazie postępowania – spraw, które nie mogą być przedmiotem merytorycznego rozstrzygania.

Trybunał wydaje postanowienie o nadaniu skardze konstytucyjnej dalszego biegu, gdy spełnia ona wymagania przewidziane w ustawie oraz nie zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 61 ust. 4 pkt 3 u.o.t.p.TK.

2. W ocenie Trybunału skarga konstytucyjna spełnia przesłanki przekazania jej do merytorycznej oceny.

9 2.1. Skarga konstytucyjna została sporządzona przez radcę prawnego, który przedłożył stosowne pełnomocnictwo.

10 2.2. Skarżący wyczerpał przysługującą mu drogę prawną, ponieważ od wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 stycznia 2025 r. (sygn. akt […]) nie przysługuje żaden zwykły środek odwoławczy.

11 2.3. Dochowany został trzymiesięczny termin wniesienia skargi zastrzeżony w art. 77 ust. 1 u.o.t.p.TK, gdyż pełnomocnik skarżącego odebrał wyrok 15 kwietnia 2025 r., skarga została zaś wniesiona do Trybunału 23 czerwca 2025 r. (data nadania).

12 2.4. Przedmiot skargi został prawidłowo określony. Skarżący zakwestionował art. 70 § 6 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997

18. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2025 r. poz. 111, ze zm.; dalej: Ordynacja podatkowa).

13 2.5. Zakwestionowanemu w skardze przepisowi skarżący zarzucił naruszenie: zasady ochrony zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez nie prawa w zakresie, w jakim zaskarżony przepis Ordynacji podatkowej stosowany jest w całkowitej sprzeczności z celami, dla których został on wprowadzony do porządku prawnego (art. 2 Konstytucji); zasady przyzwoitej legislacji i pewności prawa, przez to, że stosowanie go nie podlega efektywnej kontroli ze strony sądów administracyjnych, co – zdaniem skarżącego– prowadzi do instrumentalnego wykorzystania tej regulacji (art. 2 Konstytucji); Według skarżącego zaskarżony przepis narusza również prawo do równego traktowania przez władze publiczne, prawo do obrony oraz prowadzi do bezprawnego pozbawienia podatnika prawa własności zagwarantowanego w art. 64 Konstytucji.

14 2.6. Skarżący wskazał, w jaki sposób – jego zdaniem – zakwestionowane w skardze przepisy naruszają powyższe wolności i prawa.

Zarzucił bowiem, że wskutek zawieszenia na podstawie art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej biegu terminu przedawnienia, organy administracji skarbowej uzyskały możliwość bezterminowego przedłużania postępowania podatkowego. To z kolei doprowadziło do utrzymania w mocy przez organ odwoławczy decyzji organu podatkowego I instancji, w której określono wysokość podatku od towarów i usług w sposób odmienny od zadeklarowanego przez skarżącego. Organ stwierdził bowiem, że skarżący udokumentował transakcje, które nie odzwierciedlały rzeczywistych zdarzeń gospodarczych. Wszczęto dochodzenie w sprawie o przestępstwo skarbowe właśnie ze względu na podanie przez skarżącego nierzetelnych faktur, co miało skutkować wygenerowaniem nienależnej podwyżki podatku naliczonego nad należnym, w konsekwencji doprowadzeniem do nienależnego zwrotu w podatku VAT.

To wszystko – zdaniem skarżącego – w konsekwencji doprowadziło do bezprawnego pozbawienia podatnika prawa własności zagwarantowanego w art. 64 ust. 1 Konstytucji.

3. Mając powyższe na względzie, a także w związku z tym, że ocena sformułowanych w skardze zarzutów wykracza poza zakres wstępnej kontroli skargi konstytucyjnej, Trybunał Konstytucyjny – na podstawie art. 61 ust. 2 u.o.t.p.TK – postanowił nadać skardze konstytucyjnej dalszy bieg.

Created by Łukasz Baranek Internetowy Portal Orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego 1.7.5 [Internet-B:ipo]

Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies w Twojej przeglądarce.

Twoja sesja wygasła!

Twoja sesja wygasła musisz odświeżyć stronę klikając na przycisk poniżej